Sahih Muslim, xadiiska 2468
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ، مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الْحَرُورِيَّةَ لَمَّا خَرَجَتْ وَهُوَ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - قَالُوا لاَ حُكْمَ إِلاَّ لِلَّهِ . قَالَ عَلِيٌّ كَلِمَةُ حَقٍّ أُرِيدَ بِهَا بَاطِلٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَفَ نَاسًا إِنِّي لأَعْرِفُ صِفَتَهُمْ فِي هَؤُلاَءِ " يَقُولُونَ الْحَقَّ بِأَلْسِنَتِهِمْ لاَ يَجُوزُ هَذَا مِنْهُمْ - وَأَشَارَ إِلَى حَلْقِهِ - مِنْ أَبْغَضِ خَلْقِ اللَّهِ إِلَيْهِ مِنْهُمْ أَسْوَدُ إِحْدَى يَدَيْهِ طُبْىُ شَاةٍ أَوْ حَلَمَةُ ثَدْىٍ " . فَلَمَّا قَتَلَهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - قَالَ انْظُرُوا . فَنَظَرُوا فَلَمْ يَجِدُوا شَيْئًا فَقَالَ ارْجِعُوا فَوَاللَّهِ مَا كَذَبْتُ وَلاَ كُذِبْتُ . مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا ثُمَّ وَجَدُوهُ فِي خَرِبَةٍ فَأَتَوْا بِهِ حَتَّى وَضَعُوهُ بَيْنَ يَدَيْهِ . قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ وَأَنَا حَاضِرُ ذَلِكَ مِنْ أَمْرِهِمْ . وَقَوْلِ عَلِيٍّ فِيهِمْ زَادَ يُونُسُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ بُكَيْرٌ وَحَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنِ ابْنِ حُنَيْنٍ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ ذَلِكَ الأَسْوَدَ .
Waxaa ii warramay Abu ad-Daahir iyo Yuunus bin Cabdul-Acla, waxayna yiraahdeen: Waxaa noo warramay Cabdullaahi bin Wahb, waxaa ii warramay Camr bin Al-Xaarith, oo ka weriyey Bukayr bin Al-Ashaj, oo ka weriyey Busr bin Saciid, oo ka weriyey Cubaydullaahi bin Abii Raafic, addoonkii la xoreeyey ee Rasuulka Allah ﷺ, in markii ay baxeen Al-Xaruuriyyah (Al-Khawaarij) isagoo la jooga Cali bin Abii Daalib - Allaha ka raalli noqdee - ay yiraahdeen:
"Xukunka ma leh cid aan Allah ahayn." Markaasuu Cali yiri: "Waa kelmad xaq ah oo lagu doonayo baadil. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu sifeeyey dad aan sifadooda ku garanayo kuwan: 'Waxay ku hadlaan xaqa afkooda, laakiin kama dhaafo halkaan' - wuxuuna tilmaamay cunahiisa - 'kuwa ugu neceb abuurka Allah agtiisa. Waxaa ka mid ah nin madow oo gacantiisu tahay sida thabriga ariga ama ibta naaska.' Markii uu Cali bin Abii Daalib - Allaha ka raalli noqdee - dilay iyaga, wuxuu yiri: 'Raadiya.' Way raadiyeen laakiin waxba ma aysan helin. Wuxuu yiri: 'Noqda oo raadiya! Wallaahi, been ma sheegin, beenna la ima sheegin.' Laba ama saddex jeer buu ku celiyey. Kadibna waxay ka heleen meel godan, wayna u keeneen ilaa ay hor dhigeen isaga. Cubaydullaahi wuxuu yiri: Anigu goobjoog baan u ahaa arrintoodaas iyo hadalkii Cali ee ku saabsanaa. Yuunus wuxuu riwaayaddiisa ku daray: Bukayr wuxuu yiri: Nin baa iga warramay oo ka weriyey Ibnu Xunayn inuu yiri: Waan arkay ninkaas madow.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali wuxuu Khawaarijta ku gartay cibaado muuqata iyo inay xaqa si qalloocan u adeegsadaan.
Wariyaddu waxay sharxaysaa sida Xaruuriya, oo ahayd koox Khawaarijta ka mid ah, ay uga hor yimaadeen Cali bin Abii Daalib, iyo sida loo xaqiijiyey inuu gartay astaamihii uu Nabigu ﷺ sheegay.
Magac loo yaqaan Khawaarijta, kana soo jeeda Xaruuraa oo ay koox iyaga ka mid ahi isugu timid.
Waa hadal run ah oo sheegaya awoodda ugu sarraysa ee Alle, balse Khawaarijtu waxay halkan ugu adeegsadeen inay ku taageeraan arrin khaldan.
Waa sarbeeb tilmaamaysa in hadalladoodu, sida lagu sheegay, aanay qalbigooda gaadhin oo aanay u horseedin hanuun daacad ah oo sax ah.
Culimada hore waxay tan ka fahmeen in hadal run ahi marin-habaabin noqon karo marka si khaldan loo adeegsado. Hadallada Khawaarijta laftooda lama diidin, balse waxaa la diiday adeegsiga khaldan ee ay ku sameeyeen. Wariyaddu sidoo kale waxay ka digaysaa in cibaado muuqata ama hadal badan oo xaqa ku saabsan aanu caddayn u ahayn daacadnimo. Culimadu waxay qisadan kaga hadlaan xaaladda Khawaarijta iyo kacdoonkoodii hubaysnaa; tani ma aha oggolaansho guud oo dadka loogu magacaabayo Khawaarij ama lagula dagaallamayo.
- Hubi sida hadal loo adeegsado; hal-ku-dheg run ahi wuxuu u adeegsan karaa ujeeddo xaqdarro ah.
- Daacadnimada qof ha ku qiimayn oo keliya hadallo cibaado leh; sidoo kale eeg ficilladiisa iyo caddaaladdiisa.
- Digniinaha taariikhiga ah si taxaddar leh u adeegso, hana maanta cidna ku eedayn aqoon iyo caddayn la'aan.
Wariyaddan Saxiixa ahi waxay la xidhiidhaa wararka ku saabsan Cali iyo astaamaha Khawaarijta.
Sahih Muslim · #2467 (Sahih)Waxay bixisaa macne dheeraad ah oo ku saabsan digniinta laga bixiyey hab-dhaqankooda iyo sida qalloocan ee ay hadallada diinta u adeegsadeen.
Sahih Muslim · #2469 (Sahih)Waxay ka mid tahay isla taxanaha wararka ku saabsan falalkooda iyo digniintii Nabiga ﷺ ee iyaga laga bixiyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.