Sahih Muslim, xadiiska 2880
Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujrah
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سَيْفٌ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ حَدَّثَنِي عَبْدُ، الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى حَدَّثَنِي كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَفَ عَلَيْهِ وَرَأْسُهُ يَتَهَافَتُ قَمْلاً فَقَالَ " أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " فَاحْلِقْ رَأْسَكَ " . قَالَ فَفِيَّ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ} فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ تَصَدَّقْ بِفَرَقٍ بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ أَوِ انْسُكْ مَا تَيَسَّرَ " .
Waxaa nooga warramay Ibnu Numayr, waxaa nooga warramay aabbahay, waxaa nooga warramay Sayf, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Mujaahid oo leh: Waxaa ii warramay Cabdiraxmaan bin Abii Layla, waxaana ii warramay Kacab bin Cujrah - Allaha ka raalli noqdee - in Rasuulka Alle ﷺ uu ag istaagay isaga oo madaxiisu ay ka daadanayaan injir. Markaasuu ku yiri:
"Ma ku dhibayaan cayayaankaagu?" Waxaan iri: "Haa." Wuxuu yiri: "Madaxaaga xiir." Wuxuu yiri: Aayaddan baa igu soo degtay: {Qofkiinna buka ama dhib ka qaba madaxiisa, fidyo ha bixiyo oo ah soon ama sadaqo ama xoolo la gowraco}. Markaasuu Rasuulka Alle ﷺ igu yiri: "Soon saddex maalmood ah, ama quudi lix masaakiin ah faraq cunto ah, ama gowrac wixii kuu suurtagal ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka injirtu madaxa ku dhibto inta uu ku jiro ixraamka, wuu xiiri karaa timaha, wuxuuna bixinayaa fidyo.
Ka‘b ibn ‘Ujra waxaa intii uu ixraamka ku jiray injir badan uga dhacaysay madaxa, wayna dhibaysay. Nabiga ﷺ wuxuu u oggolaaday inuu madaxa xiirto, wuxuuna siiyey doorasho u dhexaysa inuu saddex maalmood soomo, sadaqo siiyo lix qof oo baahan, ama xoolo qalo.
Xaaladda cibaadada ee uu xaajigu ku jiro, taas oo uu kaga reebban yahay falal gaar ah sida xiirashada madaxa, haddii aanay jirin sabab la oggol yahay.
Magdhow waajib ah marka qofku sabab sax ah awgeed sameeyo fal caadi ahaan ka reebban inta lagu jiro ixraamka.
Halbeeg mug oo hore; werintan waxaa loola jeedaa cunto ku filan lix qof oo baahan.
Culimadu waxay ka fahmeen in xaajiga uu xanuun ama dhib daran oo madaxa ah hayo uu madaxa xiiri karo, kadibna bixiyo fidyada la sheegay. Qoraalku wuxuu bixiyaa saddex doorasho: saddex maalmood oo soon ah, cunto la siiyo lix qof oo baahan, ama xoolo la qalo. Afarta madhhab ee fiqiga Sunniga ahi waxay faahfaahin ka bixiyaan qadarka cuntada iyo xoolaha la qalayo; fulinta arrintan, waxaa habboon in la raaco talada caalim aqoon leh ama tilmaamaha madhhabka qofku raaco.
- Haddii dhib daran kugu dhaco intaad ixraamka ku jirto, ha dayicin; talo weydiiso qof aqoon leh oo ku saabsan fasaxa iyo fidyada la oggol yahay.
- Fidyada ka dooro xulashooyinka werinta lagu sheegay, kana hubi caalim sida saxda ah ee loo fuliyo.
- Xeerarka Islaamku waxay tixgeliyaan xanuunka iyo culayska jirka; ka faa’iidayso fududaynta la oggol yahay adigoon waajibaadka dayicin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.