Sahih Muslim, xadiiska 2919
Waxaa weriyey Aisha bint Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha bint Abi Bakr
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ، بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ نَذْكُرُ إِلاَّ الْحَجَّ حَتَّى جِئْنَا سَرِفَ فَطَمِثْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ " . فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَوَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ خَرَجْتُ الْعَامَ قَالَ " مَا لَكِ لَعَلَّكِ نَفِسْتِ " . قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " هَذَا شَىْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ افْعَلِي مَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي " . قَالَتْ فَلَمَّا قَدِمْتُ مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ " اجْعَلُوهَا عُمْرَةً " . فَأَحَلَّ النَّاسُ إِلاَّ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ - قَالَتْ - فَكَانَ الْهَدْىُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَذَوِي الْيَسَارَةِ ثُمَّ أَهَلُّوا حِينَ رَاحُوا - قَالَتْ - فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ طَهَرْتُ فَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَفَضْتُ - قَالَتْ - فَأُتِينَا بِلَحْمِ بَقَرٍ . فَقُلْتُ مَا هَذَا فَقَالُوا أَهْدَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ نِسَائِهِ الْبَقَرَ . فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَرْجِعُ النَّاسُ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَأَرْجِعُ بِحَجَّةٍ قَالَتْ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْدَفَنِي عَلَى جَمَلِهِ - قَالَتْ - فَإِنِّي لأَذْكُرُ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ أَنْعُسُ فَتُصِيبُ وَجْهِي مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ حَتَّى جِئْنَا إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهْلَلْتُ مِنْهَا بِعُمْرَةٍ جَزَاءً بِعُمْرَةِ النَّاسِ الَّتِي اعْتَمَرُوا .
Waxaa ii warramay Sulaymaan bin Cubaydillaah Abuu Ayuub al-Qaylaani, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Abuu Caamir Cabdul Malik bin Camr, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Cabdul Casiis bin Abii Salama al-Maajishuun, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin al-Qaasim, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caa’isha (Allah ha ka raalli noqdee), waxay tiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ annaga oo aan xajka mooyee wax kale xusuusnayn, ilaa aan nimid Sarif, markaas baan caadadii helay. Rasuulka Allah ﷺ ayaa ii soo galay aniga oo ooyaya, wuxuuna yiri:
“Maxaa kaa oohiyey?” Waxaan iri: “Wallahi waxaan jeclaan lahaa in aanan sanadkan soo bixin.” Wuxuu yiri: “Maxaa kugu dhacay? Malaha caadadaa ku timid?” Waxaan iri: “Haa.” Wuxuu yiri: “Kani waa amar uu Allah u qoray gabdhaha Aadam. Samee waxa uu xaajigu sameeyo, laakiin ha dawaaftin Baydka ilaa aad ka daahir noqoto.” Waxay tiri: Markaan Makka imid, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu asxaabtiisa ku yiri: “Ka dhigta Cumro.” Dadkii way xalaaloobeen (ixraamkii bay ka baxeen) marka laga reebo kuwii xoolaha qurbanka watay. Waxay tiri: Xoolaha qurbanku waxay la socdeen Nabiga ﷺ, Abuu Bakar, Cumar iyo dadkii ladan. Kadib markay ambabaxeen ayay mar kale ixraam xirteen. Waxay tiri: Markii la gaaray Maalinta Qurbanka (Yawmu-naxri) waan daahir noqday, Rasuulka Allah ﷺ ayaa i amray, waanan dawaafay (Dawaafka Ifaadada). Waxay tiri: Hilib lo’ ah ayaa naloo keenay. Waxaan iri: “Waa maxay tani?” Waxay yiraahdeen: “Rasuulka Allah ﷺ ayaa xaasaskiisa u qurbaneeyey lo’da.” Markii la gaaray Habeenkii Xasbada, waxaan iri: “Yaa Rasuulallaah, dadku waxay soo noqonayaan iyagoo leh Xaj iyo Cumro, aniguse Xaj kaliya ayaan kusoo noqonayaa.” Waxay tiri: Wuxuu amray Cabdiraxmaan bin Abii Bakar inuu geelkiisa igu daba fadhiisiyo. Waxay tiri: Anigoo gabar yar oo da’deedu cusub tahay ayaan xusuustaa in lulmo i qabatay, wejigayguna uu ku dhacayey qaybta dambe ee rakaabka geela ilaa aan ka nimad Tan-ciim. Halkaas ayaan ka xirtay ixraamka Cumrada, si ay beddel ugu noqoto cumradii dadku sameeyeen ee aniga iga tagtay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caa’isha waxaa loo oggolaaday inay gudato dhammaan cibaadooyinka xajka marka laga reebo dawaafka.
Intii ay u safraysay xajka, Caa’isha waxaa ku dhacay caado, waxayna ka welweshay inaysan xajka dhammaystiri karin. Nebiga ﷺ ayaa dejiyey qalbigeeda una sheegay cibaadooyinka ay gudan karto.
Xaaladda cibaadada ee uu xaajigu ku jiro, isagoo raacaya xeerar gaar ah si uu u guto xajka ama cumrada.
In toddoba jeer lagu wareego Kacbada, taas oo ka mid ah cibaadooyinka xajka.
Dawaafka waajibka ah ee xajka, kaas oo la guto ka dib cibaadooyinka ugu waaweyn.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in caadadu aysan burin xajka: xaajigu wuu gudan karaa cibaadooyinka kale, hase yeeshee dawaafka ayuu dib u dhigaa ilaa ay ka daahirto. Afarta mad-habood ee Sunnigu way aqoonsan yihiin xeerkan. Xadiisku sidoo kale wuxuu muujinayaa in Nebigu ﷺ dejiyey Caa’isha oo uu tixgeliyey murugadeeda. Cumradeedii dambe ee Tanciim waxay ahayd cumro gooni ah oo ay gudatay ka dib markii ay xajkeeda dhammaysatay.
- Ha u malayn in caadadu ka dhigan tahay in xajkaagu fashilmay; weydii khabiir sida aad cibaadooyinka ugu sii wadan karto si waafaqsan xeerarka.
- Dawaafka dib u dhig ilaa aad ka daahirto, adigoo raacaya hagitaan diini ah oo lagu kalsoon yahay.
- Qofka la kulma murugo ama hubanti la’aan inta uu ku jiro safar muhiim ah, ugu jawaab dejin iyo caawimo wax ku ool ah.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa caadadii Caa’isha ku dhacday intii ay xajka ku jirtay, wuxuuna caddaynayaa xeerarka cibaadooyinkeeda.
Sahih Muslim · #2920 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi sidoo kale wuxuu sharraxayaa xajkeeda, caadada ku dhacday iyo tilmaamihii Nebiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.