Sahih Muslim, xadiiska 2957
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُنِيخٌ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ لِي " أَحَجَجْتَ " . فَقُلْتُ نَعَمْ . فَقَالَ " بِمَ أَهْلَلْتَ " . قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ " فَقَدْ أَحْسَنْتَ طُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَحِلَّ " . قَالَ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ بَنِي قَيْسٍ فَفَلَتْ رَأْسِي ثُمَّ أَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ . قَالَ فَكُنْتُ أُفْتِي بِهِ النَّاسَ حَتَّى كَانَ فِي خِلاَفَةِ عُمَرَ - رضى الله عنه - فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا مُوسَى - أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ - رُوَيْدَكَ بَعْضَ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدَكَ . فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فُتْيَا فَلْيَتَّئِدْ فَإِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَائْتَمُّوا . قَالَ فَقَدِمَ عُمَرُ - رضى الله عنه - فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّ كِتَابَ اللَّهِ يَأْمُرُ بِالتَّمَامِ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ .
Waxaa nooga sheekeeyay Maxamed bin Al-Muthanna iyo Ibnu Bashaar; Ibnu Al-Muthanna wuxuu yiri: Waxaa nooga sheekeeyay Maxamed bin Jacfar, waxaa noo warramay Shucbah, oo ka weriyay Qays bin Muslim, oo ka weriyay Daariq bin Shihaab, oo ka weriyay Abuu Muusa, kaasoo yiri: Waxaan u imid Rasuulka Allah ﷺ isagoo deggan Batha. Wuxuu igu yiri:
"Ma Xaj baad u socotay?" Waxaan iri: "Haa." Wuxuu yiri: "Maxaad ku xirxiratay (nooceebaa Ihraamkaagu)?" Waxaan iri: "Waxaan ku talbiyeeyay sidii uu Nabigu ﷺ u talbiyeeyay." Wuxuu yiri: "Waad wanaajisay. Wareeg Baytka, orodka Safa iyo Marwaha dhexdooda, kadibna ka bax xirashada (Ihraamka)." Markaas waan wareegay Baytka, waxaanan orday Safa iyo Marwaha dhexdooda, kadibna waxaan u tagay haweeney reer Banuu Qays ah oo madaxayga ka guray injirta, dabadeedna waxaan xirtay Xajka. Dadkana sidaas baan fatwo ku siin jiray ilaa xilligii khilaafada Cumar (radiyallaahu canhu). Nin baa ku yiri: "Abuu Muusow — ama Cabdullaahi bin Qaysoow — yara sug fatwooyinkaaga qaar, maxaa yeelay ma ogid waxa Amiirka Mu’miniintu kusoo kordhiyay acmaasha Xajka kadib markaad tagtay." Markaas wuxuu yiri: "Dadow, qofkii aan fatwo siinnay ha sugo, maxaa yeelay Amiirka Mu’miniinta ayaa idiin imaanaya, isaga raaca." Markii uu Cumar (radiyallaahu canhu) yimid, arrintaas waan u sheegay. Wuxuu yiri: "Haddii aan qaadanayno Kitaabka Allah, Kitaabka Allah wuxuu amrayaa in la dhammaystiro; haddii aan qaadanayno Sunnada Rasuulka Allah ﷺ, Rasuulka Allah ﷺ kama bixin xirashada ilaa xayawaankii qurbanka la gaarsiiyay meeshiisa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Muusa wuxuu ka baxay ixraamka markii uu dhammeeyay dawaafka iyo saciga, balse Cumar wuxuu raacay faham kale.
Xilligii khilaafadii Cumar, Abuu Muusa waxaa loo sheegay in Cumar uu aragti kale ka qabo cibaadooyinka xajka. Markaas ayuu Abuu Muusa Cumar ka codsaday inuu xukunkiisa u sheego.
Xaaladda cibaadada ee xaajigu ku galo, taas oo uu kaga fogaado falal iyo waxyaabo gaar ah.
Ducada uu xaajigu kaga jawaabo yeerista Alle ee xajka ama cumrada.
Meesha iyo waqtiga neefka allabariga loo geeyo laguna qalo sida cibaadadu dhigeyso.
Culimada waxay werintan kaga hadlaan arrinta ah in xaaji aan neef allabari soo kaxaysan uu ka bixi karo ixraamka marka uu dhammeeyo dawaafka iyo saciga, dabadeedna uu mar kale galo xajka. Nebiga ﷺ wuxuu Abuu Muusa siiyey tilmaantaas, halka Cumar uu ku adkaystay waajibka ah in cibaadooyinka la dhammaystiro iyo hab-dhaqankii Nebiga ﷺ, kaas oo aanu ixraamka ka bixin ilaa allabarigu gaaro meeshii loogu talagalay. Fiqhiga qadiimiga ahi wuxuu werimahan la miisaamaa qoraallo kale oo ku saabsan tamattu’, qiraan iyo ifraad; madh-habyaduna way ku kala duwan yihiin sida loo dabaqayo iyo shuruudaha. Sidaas darteed, hadalka Cumar lagama goyn karo daliillada kale ee xajka khuseeya.
- Haddii aad ka shakido arrin xajka ku saabsan, weydii caalim aqoon u leh, una sheeg nooca ixraamka aad qaadatay.
- Markaad talo diini ah bixinayso, caddee qoraallada iyo duruufaha ay ku salaysan tahay.
- Si taxaddar leh isu barbar dhig werinnada ka hor intaadan hadal keliya u qaadan xeer guud.
Werintan saxiixa ahi waxay leedahay isla silsiladda werinta, waxayna si la mid ah u sharraxaysaa wada sheekaysigii Abuu Muusa iyo Nebiga ﷺ.
Sahih Muslim · #2959 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa taladii uu ka helay xajka iyo aragtidii Cumar ee ku saabsan cibaadooyinka.
Sahih Muslim · #2794 (Sahih)Werintan Jaabir waxay sharraxaysaa cibaadooyinka xajka, waxayna caawisaa in xeerarka guud ee xajka macnahooda la fahmo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.