Sahih Muslim, xadiiska 2959
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، - رضى الله عنه - قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُنِيخٌ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ " بِمَ أَهْلَلْتَ " . قَالَ قُلْتُ أَهْلَلْتُ بِإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " هَلْ سُقْتَ مِنْ هَدْىٍ " . قُلْتُ لاَ . قَالَ " فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حِلَّ " . فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَطَتْنِي وَغَسَلَتْ رَأْسِي فَكُنْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ فِي إِمَارَةِ أَبِي بَكْرٍ وَإِمَارَةِ عُمَرَ فَإِنِّي لَقَائِمٌ بِالْمَوْسِمِ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ . فَقُلْتُ أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ بِشَىْءٍ فَلْيَتَّئِدْ فَهَذَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَائْتَمُّوا فَلَمَّا قَدِمَ قُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا هَذَا الَّذِي أَحْدَثْتَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ قَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ { وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ} وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ نَبِيِّنَا عَلَيْهِ الصَّلاَةُ وَالسَّلاَمُ فَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْىَ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Al-Muthannaa, waxaa nooga warramay Cabdirraxmaan — Ibnu Mahdii — waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Qays, oo ka weriyey Daariq bin Shihaab, oo ka weriyey Abuu Muusaa — Eebbe ha ka raalli noqdee — wuxuu yiri: Waxaan u imid Rasuulka Eebbe ﷺ isagoo deggan Batha. Wuxuu igu yiri:
"Maxaad ku xiratay ixraamka?" Waxaan iri: "Waxaan ku xirtay ixraam sidii uu Nabigu ﷺ u xirtay." Wuxuu yiri: "Ma waddaa xoolo qalin ah?" Waxaan iri: "Maya." Wuxuu yiri: "Markaa wareeg Baydka iyo Safa iyo Marwa, kadibna ka bax ixraamkaaga." Markaas waan wareegay Baydka iyo Safa iyo Marwa, kadibna waxaan u tegey haweeney qoladayda ahayd, way ii shanleysay oo madaxayga ii dhaqday. Waxaan dadka u fidweyn jiray arrintaas xilligii khilaafada Abuu Bakar iyo xilligii khilaafada Cumar. Anigoo taagan xilliga Xajka ayaa nin ii yimid oo igu yiri: "Adigu ma ogid waxa Amiirka Mu’miniintu kusoo kordhiyey arimaha manaasikta." Waxaan iri: "Dadow, qofkaan wax u fidweynay ha sugo, waayo Amiirka Mu’miniinta ayaa idiin imanaya, ee isaga ku dayda." Markuu yimid ayaan iri: "Amiirka Mu’miniintow, maxay tahay tan aad kusoo kordhisay arimaha manaasikta?" Wuxuu yiri: "Haddaan qaadanayno Kitaabka Eebbe, Eebbe Korreeye oo Weyn wuxuu yiri: 'Oo dhameystira Xajka iyo Cumrada Eebbe dartiis.' Haddaan qaadanayno Sunnada Nabigeenna ﷺ, Nabigu ﷺ kama bixin ixraamkiisa ilaa uu ka gowracay xoolihii qalinka ahaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii aan wadan neef xoolaad ah waxaa lagu amray inuu xajka u beddelo cumro.
Xaaladda cibaadada ee qofku galo marka uu gudanayo xaj ama cumro, kuna dhaqmo xeerar gaar ah.
Neef loo soo kaxeeyo in lagu qalo allabari ahaan inta lagu jiro xajka.
Nooc xaj ah oo xujaygu marka hore cumro gutaan, ixraamka ka baxaan, dabadeedna ixraam cusub u galaan xajka.
Culimadu waxay ka fahmeen in qofka xajka gudanaya ee aan wadan neef allabari ahi uu, marka uu dawaafka iyo socodka Safa iyo Marwa dhammeeyo, ixraamka ka bixi karo, sidaasna ku gudan karo tamatuc. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa in saxaabadu dib u eegayeen xukunkooda fiqiga ah markii Cumar uu soo bandhigay fasiraad kale oo ku salaysan Qur’aanka iyo dhaqankii Nebiga ﷺ. Madhhabyadu waxay ka hadlaan xiriirka ka dhexeeya tilmaantan, werinnada kale ee tamatuca iyo waajibnimada neefka allabariga ee xajka; faahfaahinta xukunnaduna way kala duwan tahay.
- Qofka xajka bilaabaya ha ogaado nooca xajka uu qaatay iyo inuu wato neef allabari ah iyo in kale.
- Marka ay jiraan kala duwanaansho ku saabsan fasiraadda diinta, weydii daliillada Qur’aanka iyo sunnada.
- Xukun diini ah si taxaddar leh u gudbi, una furnow sixid marka aqoon la isku hallayn karo ay caddayn dheeraad ah keento.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa imaatinkii Abuu Muuse ee Nebiga ﷺ iyo tilmaantii uu siiyay ee ku saabsan ka bixidda ixraamka.
Sahih Muslim · #2958 (Sahih)Werintani waxay xoojinaysaa sharraxaadda cibaadooyinkii Abuu Muuse iyo amarkii uu ka helay Nebiga ﷺ.
Sahih Muslim · #2960 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay xusaysaa in Cumar uu daliishaday Qur’aanka iyo dhaqankii Nebiga ﷺ markii laga doodayay cibaadooyinka xajka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.