Hordhac · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 31

Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hordhac
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Zuhayr ibn Harbwuxuu u sheegay Muslimزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ
  2. 2Umar ibn Yunus al‑Hanafiعُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ
  3. 3Ikrima ibn Ammarعِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ
  4. 4Abu Kathirأَبُو كَثِيرٍ
  5. 5Abu Hurayraأَبُو هُرَيْرَةَ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ - وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ - فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَبُو هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلاَءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ بِنَعْلَىَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏"‏ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلاَنِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏.‏ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلاَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ ‏.‏ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَىَّ فَخَرَرْتُ لاِسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَىَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لاِسْتِي قَالَ ارْجِعْ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَخَلِّهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii sheegay Zuhayr bin Xarb, waxaa noo sheegay Cumar bin Yuunis al-Xanafi, waxaa noo sheegay Cikrama bin Cammaar, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Abuu Kathiir, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Abuu Hurayrah, wuxuu yiri: Waxaan fadhinay agagaarka Rasuulka Allah ﷺ, annaga oo ay weheliyaan Abuu Bakar iyo Cumar. Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ naga dhex kacay, wuuna naga daahay, waxaanan ka cabsannay in nalaga gooyo isaga. Waan argaggaxnay waana istaagnay, aniga ayaana ugu horreeyay ee argaggaxay. Waxaan u baxay inaan raadiyo Rasuulka Allah ﷺ ilaa aan imid beer ay leeyihiin Ansaarta, gaar ahaan Banii Najaar. Waan ku wareegay si aan albaab u helo balse waan waayay. Waxaan arkay biyo-mareen (Rabi') oo beerta dhexdeeda ka soo galaya ceel dibadda ah. Markaasaan isku laabay sidii dawaco oo kale, waxaanan galay meeshii uu joogay Rasuulka Allah ﷺ. Wuxuu yiri:

"Abuu Hurayrow?" Waxaan iri: "Haa, Rasuulkii Allow." Wuxuu yiri: "Maxaa kugu dhacay?" Waxaan iri: "Waxaad naga dhex jirtay, markaas ayaad kacday oo naga daahday, waxaanan ka cabsannay in nalaga gooyo. Waan argaggaxnay, aniga ayaana ugu horreeyay. Waxaan imid beertan waxaanan isku laabay sidii dawaco, dadkana way i daba socdaan." Wuxuu yiri: "Abuu Hurayrow," wuxuuna i siiyay labadiisii kabood. Wuxuu yiri: "Qaado labadan kabood, qof kasta oo aad beerta dabadeeda kula kulanto oo qira in uusan Ilaah jirin Allah mooyaane, isagoo qalbigiisu si dhab ah u rumeysan yahay, ugu bishaaree Jannada." Qofkii ugu horreeyay ee aan la kulmay wuxuu ahaa Cumar. Wuxuu yiri: "Labadaan kabood maxay yihiin, Abuu Hurayrow?" Waxaan iri: "Kani waa kabaha Rasuulka Allah ﷺ, wuxuu igu soo diray in qof kasta oo aan la kulmo oo qira in uusan Ilaah jirin Allah mooyaane, isagoo qalbigiisu si dhab ah u rumeysan yahay, aan ugu bishaareeyo Jannada." Cumar wuxuu gacanta kaga dhuftay labadayda naas dhexdooda, waxaanan ku dhacay fadhigayga. Wuxuu yiri: "Soo noqo, Abuu Hurayrow!" Markaasaan ku soo noqday Rasuulka Allah ﷺ anigoo oohin la qaylinaya. Cumar wuu i daba socday, wuxuuna ahaa mid i daba taagan. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu i yiri: "Maxaa kugu dhacay, Abuu Hurayrow?" Waxaan iri: "Waxaan la kulmay Cumar, waxaanan u sheegay wixii aad igu soo dirtay. Wuxuu igu dhuftay labadayda naas dhexdooda, waxaanan ku dhacay fadhigayga, wuxuuna igu yiri soo noqo." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: "Cumarow, maxaa kugu kallifay waxaad samaysay?" Wuxuu yiri: "Rasuulkii Allow, aabbahay iyo hooyaday adigaa leh! Ma waxaad soo dirtay Abuu Hurayrah isagoo sida kabahaaga, si qof kasta oo uu la kulmo oo qira in uusan Ilaah jirin Allah mooyaane, isagoo qalbigiisu si dhab ah u rumeysan yahay, ugu bishaareeyo Jannada?" Wuxuu yiri: "Haa." Cumar wuxuu yiri: "Ha samayn taas, sababtoo ah waxaan ka cabsi qabaa in dadku ay ku tiirsanaadaan oo kaliya, kana tagaan camalka. U daa inay camal falaan." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "U daa."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Iimaanku wuxuu u baahan yahay hubanti qalbiga ah iyo camal, mana aha in lagu fududaado.

Asalka iyo sababta

Abuu Hurayra wuxuu sheegay in Nebigu ﷺ faray inuu bishaaro Janno siiyo qofkii qirashada iimaanka ku dhawaaqa isagoo qalbiga hubanti ka qaba. Cumar wuxuu ka baqay in dadku taas darteed camalkooda wanaagsan dayacaan; Nebigu ﷺ wuxuu xaqiijiyey inay sii camal falayaan.

Erayada adag oo la sharxay
Laa ilaaha illallaah

Ma jiro ilaah xaq loogu leeyahay in la caabudo Allah mooyee.

Hubanti qalbiga ah

Rumayn daacad ah oo sugan oo qalbiga ku jirta, ee aan ahayn erayo carrabka oo keliya.

Ku tiirsanaanta bishaarada

In qofku isku aamino bishaarada, dabadeedna ka tago adeecidda Allah iyo samaynta camalka wanaagsan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qirashada iimaanka ee daacadda ahi sabab u tahay rajada Jannada, balse aanay fasax u ahayn dayacaad. Cumar wuxuu tilmaamay halista ay leedahay in dadku ballanqaadka si khaldan u fahmaan; Nebigu ﷺ wuxuu xaqiijiyey inay tahay inay camal falaan. Sidaas darteed, werintani waxay isu keentaa rajada naxariista Allah iyo mas’uuliyadda camalka wanaagsan iyo adeecidda.

Casharrada maanta
  1. Qirashada iimaanka ku dhawaaq adigoo fahmaya oo si daacad ah u rumaysan, kuna nool macnaheeda.
  2. Rajada naxariista Allah ha kugu dhiirrigeliso camal wanaagsan, hana kuu noqon sabab dib-u-dhigasho ama fududaysi.
  3. Ballanqaadyada diinta gudbi adigoo sheegaya shuruudahooda iyo duruufahooda, si aan si khaldan loo fahmin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.