Sahih Muslim, xadiiska 3246
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ وَالْوَلِيدَ بْنَ عَطَاءٍ يُحَدِّثَانِ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدٍ وَفَدَ الْحَارِثُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ فِي خِلاَفَتِهِ فَقَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ مَا أَظُنُّ أَبَا خُبَيْبٍ - يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِ - سَمِعَ مِنْ عَائِشَةَ مَا كَانَ يَزْعُمُ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْهَا . قَالَ الْحَارِثُ بَلَى أَنَا سَمِعْتُهُ مِنْهَا . قَالَ سَمِعْتَهَا تَقُولُ مَاذَا قَالَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ قَوْمَكِ اسْتَقْصَرُوا مِنْ بُنْيَانِ الْبَيْتِ وَلَوْلاَ حَدَاثَةُ عَهْدِهِمْ بِالشِّرْكِ أَعَدْتُ مَا تَرَكُوا مِنْهُ فَإِنْ بَدَا لِقَوْمِكِ مِنْ بَعْدِي أَنْ يَبْنُوهُ فَهَلُمِّي لأُرِيَكِ مَا تَرَكُوا مِنْهُ " . فَأَرَاهَا قَرِيبًا مِنْ سَبْعَةِ أَذْرُعٍ . هَذَا حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدٍ وَزَادَ عَلَيْهِ الْوَلِيدُ بْنُ عَطَاءٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَلَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ مَوْضُوعَيْنِ فِي الأَرْضِ شَرْقِيًّا وَغَرْبِيًّا وَهَلْ تَدْرِينَ لِمَ كَانَ قَوْمُكِ رَفَعُوا بَابَهَا " . قَالَتْ قُلْتُ لاَ . قَالَ " تَعَزُّزًا أَنْ لاَ يَدْخُلَهَا إِلاَّ مَنْ أَرَادُوا فَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا هُوَ أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَهَا يَدْعُونَهُ يَرْتَقِي حَتَّى إِذَا كَادَ أَنْ يَدْخُلَ دَفَعُوهُ فَسَقَطَ " . قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ لِلْحَارِثِ أَنْتَ سَمِعْتَهَا تَقُولُ هَذَا قَالَ نَعَمْ. قَالَ فَنَكَتَ سَاعَةً بِعَصَاهُ ثُمَّ قَالَ وَدِدْتُ أَنِّي تَرَكْتُهُ وَمَا تَحَمَّلَ
Waxaa ii warramay Muxammad bin Xaatim, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Muxammad bin Bakar, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Ibnu Jurayj, wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Cabdullaahi bin Cubayd bin Cumayr iyo Al-Waliid bin Cataa’ oo ka warramaya Al-Xaarith bin Cabdullaahi bin Abii Rabii’ah. Wuxuu yiri Cabdullaahi bin Cubayd: Al-Xaarith bin Cabdullaahi wuxuu hoggaamiyey wefdi u tagay Cabdi Al-Malik bin Marwaan xilligii khilaafadiisa. Cabdi Al-Malik wuxuu yiri: 'Uma maleynayo in Abuu Khubayb (macnihiisu yahay Ibnu Az-Zubayr) uu ka maqlay Caa’isho waxa uu sheeganayo inuu ka maqlay.' Al-Xaarith wuxuu yiri: 'Haa, aniga qudhayda ayaa ka maqlay.' Wuxuu yiri: 'Maxaad ka maqashay iyada?' Wuxuu yiri: 'Waxay tiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Qowmkaagu way soo gaabiyeen dhismaha Guriga (Kacbada). Haddii aysan ku cuslaan lahayn shirkiga, waxaan ku celin lahaa wixii ay ka tageen. Haddii qowmkaagu ay damcaan inay dib u dhisaan kadib markaan dhinto, kaalay aan ku tuso wixii ay ka tageene." Wuxuuna tusiyey qiyaastii toddoba dhudhun. Tani waa xadiiska Cabdullaahi bin Cubayd. Laakiin Al-Waliid bin Cataa’ wuxuu ku daray: Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Waxaanan u yeeli lahaa laba albaab oo dhulka la siman, mid bari iyo mid galbeed. Ma og tahay sababta qowmkaagu u sare mariyeen albaabkeeda?" Waxay tiri: 'Maya.' Wuxuu yiri: "Is-weyneyn darteed, si uusan u gelin qof aan iyagu doonayn. Marka qofku rabo inuu galo, way fuulin jireen, marka uu sigto inuu galo ayay riixi jireen oo uu soo dhici jiray." Cabdi Al-Malik wuxuu ku yiri Al-Xaarith: 'Adigu ma adigaa ka maqlay iyada oo leh sidaas?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Kadib wuxuu bastoonkiisa ku garaacayay dhulka muddo yar, dabadeedna wuxuu yiri: 'Waxaan jeclaan lahaa inaan daayo wixii uu sameeyay iyo wixii uu dusha saartay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu Kaʿbada sidii ay ahayd uga tegay si uusan u jahawareerin dadkii Muslimka ku cusbaa.
Xilligii khilaafadii ʿAbd al-Malik ibn Marwan, wuxuu shaki ka qabay in Ibn az-Zubair uu hadalkan ka maqlay ʿAisha. Al-Harith ibn ʿAbd Allah wuxuu xaqiijiyay inuu isagu ʿAisha ka maqlay iyadoo werinaysa. Nabiga ﷺ wuxuu ʿAisha u sharraxay in Quraysh ay ka gaabiyeen dhismaha Kaʿbada, albaabkana kor u qaadeen si ay u maamulaan gelitaanka.
Magac kale oo loo adeegsado Kaʿbada ku taalla Maka.
Halbeeg dherer oo hore; halkan wuxuu tilmaamayaa qiyaastii qaybtii laga reebay dhismaha Kaʿbada.
Meesha gidaarka nus-wareegga ahi ku wareegsan yahay ee Kaʿbada dhinaceeda taal; qayb ka mid ah waxay ka tirsan tahay goobtii dhismaha asalka ahayd.
Culimadu waxay ka fahmeen in tixgelinta fahamka iyo awoodda dadku ay sabab sharci ah u noqon karto dib-u-dhigista isbeddel la doonayo, inta aan la dayicin saldhigga diinta. Nabiga ﷺ wuxuu muujiyay in tallaabo sax ahi ay sidoo kale u baahan tahay waqti ku habboon. Werintani waxay kaloo sharraxaysaa sababta Ibn az-Zubair uu Kaʿbada ugu dhisay sifooyinkaas la sheegay iyo sababta ʿAbd al-Malik markii dambe uga qoomameeyay inuusan dhismahaas sii jirin.
- Isbeddellada muhiimka ah si deggan u sharrax, tixgelina sii aqoonta iyo duruufaha dadka ay saamaynayaan.
- Markhaati run ah ha ku xirin dano siyaasadeed: isha weydii oo si taxaddar leh u dhegayso.
- Goobaha barakaysan si xushmad leh ula dhaqan, kana fogow tallaabooyin keeni kara kala qaybsanaan ama jahawareer aan loo baahnayn.
Werintan Saxiixa ahi waxay la wadaagtaa sharraxaadda dhismaha Kaʿbada iyo go'aanka ah inaan isla markiiba loogu celin qaabkeedii asalka ahaa.
Sahih Muslim · #3245 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa burburkii iyo dib-u-dhiskii Kaʿbada xilligii Ibn az-Zubair.
Sahih Muslim · #3247 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay ka tirsan tahay silsilad isku mid ah oo werinno ku saabsan Kaʿbada iyo isbeddellada lagu sameeyay dhismaheeda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.