Sahih Muslim, xadiiska 3245
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ لَمَّا احْتَرَقَ الْبَيْتُ زَمَنَ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ حِينَ غَزَاهَا أَهْلُ الشَّامِ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ تَرَكَهُ ابْنُ الزُّبَيْرِ حَتَّى قَدِمَ النَّاسُ الْمَوْسِمَ يُرِيدُ أَنْ يُجَرِّئَهُمْ - أَوْ يُحَرِّبَهُمْ - عَلَى أَهْلِ الشَّامِ فَلَمَّا صَدَرَ النَّاسُ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَشِيرُوا عَلَىَّ فِي الْكَعْبَةِ أَنْقُضُهَا ثُمَّ أَبْنِي بِنَاءَهَا أَوْ أُصْلِحُ مَا وَهَى مِنْهَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَإِنِّي قَدْ فُرِقَ لِي رَأْىٌ فِيهَا أَرَى أَنْ تُصْلِحَ مَا وَهَى مِنْهَا وَتَدَعَ بَيْتًا أَسْلَمَ النَّاسُ عَلَيْهِ وَأَحْجَارًا أَسْلَمَ النَّاسُ عَلَيْهَا وَبُعِثَ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ لَوْ كَانَ أَحَدُكُمُ احْتَرَقَ بَيْتُهُ مَا رَضِيَ حَتَّى يُجِدَّهُ فَكَيْفَ بَيْتُ رَبِّكُمْ إِنِّي مُسْتَخِيرٌ رَبِّي ثَلاَثًا ثُمَّ عَازِمٌ عَلَى أَمْرِي فَلَمَّا مَضَى الثَّلاَثُ أَجْمَعَ رَأْيَهُ عَلَى أَنْ يَنْقُضَهَا فَتَحَامَاهُ النَّاسُ أَنْ يَنْزِلَ بِأَوَّلِ النَّاسِ يَصْعَدُ فِيهِ أَمْرٌ مِنَ السَّمَاءِ حَتَّى صَعِدَهُ رَجُلٌ فَأَلْقَى مِنْهُ حِجَارَةً فَلَمَّا لَمْ يَرَهُ النَّاسُ أَصَابَهُ شَىْءٌ تَتَابَعُوا فَنَقَضُوهُ حَتَّى بَلَغُوا بِهِ الأَرْضَ فَجَعَلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ أَعْمِدَةً فَسَتَّرَ عَلَيْهَا السُّتُورَ حَتَّى ارْتَفَعَ بِنَاؤُهُ . وَقَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِنِّي سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَوْلاَ أَنَّ النَّاسَ حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِكُفْرٍ وَلَيْسَ عِنْدِي مِنَ النَّفَقَةِ مَا يُقَوِّي عَلَى بِنَائِهِ لَكُنْتُ أَدْخَلْتُ فِيهِ مِنَ الْحِجْرِ خَمْسَ أَذْرُعٍ وَلَجَعَلْتُ لَهَا بَابًا يَدْخُلُ النَّاسُ مِنْهُ وَبَابًا يَخْرُجُونَ مِنْهُ " . قَالَ فَأَنَا الْيَوْمَ أَجِدُ مَا أُنْفِقُ وَلَسْتُ أَخَافُ النَّاسَ - قَالَ - فَزَادَ فِيهِ خَمْسَ أَذْرُعٍ مِنَ الْحِجْرِ حَتَّى أَبْدَى أُسًّا نَظَرَ النَّاسُ إِلَيْهِ فَبَنَى عَلَيْهِ الْبِنَاءَ وَكَانَ طُولُ الْكَعْبَةِ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ ذِرَاعًا فَلَمَّا زَادَ فِيهِ اسْتَقْصَرَهُ فَزَادَ فِي طُولِهِ عَشَرَ أَذْرُعٍ وَجَعَلَ لَهُ بَابَيْنِ أَحَدُهُمَا يُدْخَلُ مِنْهُ وَالآخَرُ يُخْرَجُ مِنْهُ . فَلَمَّا قُتِلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ كَتَبَ الْحَجَّاجُ إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ يُخْبِرُهُ بِذَلِكَ وَيُخْبِرُهُ أَنَّ ابْنَ الزُّبَيْرِ قَدْ وَضَعَ الْبِنَاءَ عَلَى أُسٍّ نَظَرَ إِلَيْهِ الْعُدُولُ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ . فَكَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ الْمَلِكِ إِنَّا لَسْنَا مِنْ تَلْطِيخِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي شَىْءٍ أَمَّا مَا زَادَ فِي طُولِهِ فَأَقِرَّهُ وَأَمَّا مَا زَادَ فِيهِ مِنَ الْحِجْرِ فَرُدَّهُ إِلَى بِنَائِهِ وَسُدَّ الْبَابَ الَّذِي فَتَحَهُ . فَنَقَضَهُ وَأَعَادَهُ إِلَى بِنَائِهِ .
Waxaa nooga warramay Hannad bin As-Sari, waxaa nooga warramay Ibn Abi Za'idah, waxaa ii sheegay Ibn Abi Sulayman, oo ka weriyey Cataa', wuxuuna yiri: Markii Kacbada la gubay xilligii Yaziid bin Mucaawiya markii ay reer Shaam soo duuleen, waxaana ku dhacay wixii ku dhacay, Cabdullaahi bin Az-Zubayr wuu daayey ilaa dadku ay Xajka yimaadeen. Wuxuu rabay inuu dadka ku dhiirrigeliyo — ama ku kiciyo — dagaalka ka dhanka ah reer Shaam. Markii dadkii tageen, wuxuu yiri:
"Dadow, igala taliya arrinka Kacbada. Ma dumiye dib baan u dhisaa mise waan hagaajiyaa wixii ka burburay?" Ibn Cabbaas wuxuu yiri: "Fikir baa ii soo baxay; waxaan qabaa inaad hagaajiso wixii ka burburay oo aad dayso Guriga siduu ahaa markii dadku Islaameen, iyo dhagaxyadii dadku ku Islaameen, ee uu Nabigu ﷺ dul dhisay." Laakiin Ibn Az-Zubayr wuxuu yiri: "Haddii guriga midkiin la gubo, raalli kama noqdo ilaa uu si fiican u dhiso, sidee bayse tahay Guriga Rabbigiin? Saddex jeer baan Rabbigay talo weydiisanayaa (Istikhaaro), kadibna go'aan baan gaarayaa." Markii saddexdii maalmood dhammaadeen, wuxuu go'aansaday inuu dumiyo. Dadkuse way ka cabsadeen in ciqaab samada ka timaada ay ku dhacdo qofka ugu horreeya ee fuula si uu u dumiyo, ilaa nin fuulay oo dhagax ka soo tuuray. Markii dadku arkeen inaan wax dhibaato ah ku dhicin, way daba galeen oo way dumiyeen ilaa dhulka la simay. Kadib Ibn Az-Zubayr tiirar buu taagay, daahyana wuu sudhay inta dhismuhu socday. Ibn Az-Zubayr wuxuu yiri: "Waxaan maqlay Caasha oo leh: Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Haddaanay dadku ku cusayn gaalnimada, haysanna lacag ku filan dhismihiisa, waxaan Kacbada ku dari lahaa shan dhudhun oo Xijriga ah, waxaanan u yeeli lahaa laba albaab: mid laga galo iyo mid laga baxo.'" Sidaas darteed wuxuu yiri: "Maanta haystaa wax aan ku bixiyo, dadkana kama cabsado." Wuxuu ku daray shan dhudhun oo Xijriga ah ilaa aasaaskii asalka ahaa la arkay, dadkuna arkeen, halkaasna derbiga lagaga dhisay. Dhererka Kabcadu wuxuu ahaa siddeed iyo toban dhudhun, markii ballaca lagu darayna wuu gaabtay, sidaas darteed wuxuu ku daray toban dhudhun oo dherer ah. Laba albaab buu u yeelay: mid laga galo iyo mid laga baxo. Markii Ibn Az-Zubayr la dilay, Xajjaaj wuxuu u qoray Cabdul-Malik bin Marwaan isagoo u sheegaya arrintaas iyo in Ibn Az-Zubayr Kacbada ku dhisay aasaaskii asalka ahaa oo ay arkeen dadka cadaaladda ah ee Makka. Cabdul-Malik baa u soo jawaabay: "Kuma raacsanin Ibn Az-Zubayr waxba. Wuxuu ku daray dhererka daa, laakiin wuxuu ku daray Xijriga ku celi dhismihii hore, albaabka uu furayna xir." Sidaas buu Xajjaaj u dumiyey una celiyey dhismihii hore.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dib-u-dhiska Kacbadu wuxuu u baahan yahay aqoon, wadatashi iyo xushmad.
Kacbadu way dhaawacantay intii lagu jiray go’doomintii Maka xilligii Yazid ibn Mu’awiya. Ibn az-Zubayr wuxuu dadka kala tashaday in la dayactiro ama dib loo dhiso, dabadeedna Kacbada ayuu dib u dhisay isaga oo ku daray qayb ka mid ah al-Xijr. Geeridiisii ka dib, al-Xajjaaj ayaa amar ka helay Cabd al-Malik, wuxuuna ka noqday qayb ka mid ah isbeddelkaas.
Goobta derbi ku wareegsan ee qaabka nus-wareegga leh, kuna ag taal Kacbada; qayb ka mid ahi waxay ka tirsan tahay dhismihii asalka ahaa ee Baytka.
In Alle la weydiisto hanuun marka qofku go’aan qaadanayo.
Halbeeg dherer oo qadiimi ah; dhererkiisa saxda ahi wuxuu ku xidhnaa halbeegga la isticmaalayay.
Culimada waxay dhacdadan ka fahmeen in wadatashigu ku habboon yahay go’aannada waaweyn ee bulshada saameeya, iyo in tilmaamaha nebinnimada si taxaddar leh loo tixgeliyo iyadoo aqoon lagu salaynayo. Nebigu ﷺ wuxuu doonayay in Kacbada dib loogu dhiso aasaaskeedii asalka ahaa, balse wuxuu tixgeliyey dadka dhowaan Islaamka qaatay iyo khayraadka koobnaa. Ibn Xajar iyo sharxayaal kale waxay ka hadleen muhiimadda ay leedahay ka hortagga jahawareerka iyo dhibaatada. Go’aankii dambe ee qayb looga noqday dhismihii Ibn az-Zubayr wuxuu kaloo muujinayaa in madaxdu tixgelinayeen midnimada iyo xasilloonida bulshada; werintani keligeed ma aha amar guud oo lagu beddelayo dhismayaasha barakaysan.
- Marka go’aanno waaweyn oo bulshada wada khuseeya la gaarayo, talo ka raadso dadka aqoonta leh, tilmaamaha nebinnimada ee khuseeyana barbar dhig duruufaha dhabta ah.
- Marka wax laga beddelayo goob diimeed oo dadku wadaagaan, tixgeli himilada iyo sidoo kale saamaynta ay ku yeelanayso dadka iyo midnimada bulshada.
- Goobaha barakaysan si xushmad leh ula dhaqan, hadallada taariikhdoodana ku salee aqoon lagu kalsoonaan karo.
Werintani waxay ka tirsan tahay isla taxanaha ku jira Kitaabka Xajka, waxayna bixisaa xog dheeraad ah oo ku saabsan hadalka Nebiga ﷺ ee dhismaha Kacbada.
Sahih Muslim · #3244 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay si toos ah ugu xigtaa werintan, waxayna gacan ka geysanaysaa in si wadajir ah loo fahmo werinnada ku saabsan Kacbada iyo taariikhda dhismaheeda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.