Sahih Muslim, xadiiska 361
Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، - وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الأَحْوَلُ، أَنَّ ثَابِتًا، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، لَمَّا كَانَ بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَبَيْنَ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ مَا كَانَ تَيَسَّرُوا لِلْقِتَالِ فَرَكِبَ خَالِدُ بْنُ الْعَاصِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَوَعَظَهُ خَالِدٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ " .
Waxaa ii warramay Al-Xasan bin Cali Al-Xuluwaani, Isxaaq bin Mansuur, iyo Muxammad bin Raafic — erayadooduna way isku dhow yihiin — Isxaaq wuxuu yiri:
"Waa naloo sheegay," halka labada kalena ay yiraahdeen: "Waxaa noo warramay Cabdir-Rasaaq, waxaa noo sheegay Ibnu Jurayj, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Sulaymaan Al-Axwal in Thaabit, addoonkii Cumar bin Cabdir-Raxmaan, uu uga warramay in markii uu khilaaf soo kala dhex galay Cabdullaahi bin Camr iyo Canbasah bin Abii Sufyaan oo ay isu diyaariyeen dagaal, uu Khalid bin Al-Caas u fuulay dhankii Cabdullaahi bin Camr, markaasuu Khalid waaniyey. Cabdullaahi bin Camr baa wuxuu yiri: 'Miyaadan ogayn in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri: "Qofkii lagu dilo isagoo difaacaya hantidiisa waa shahiid?"'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof lagu dilo isagoo difaacaya hantidiisa waxaa loo aqoonsadaa shahiid.
Intii uu socday khilaaf u dhexeeyey Cabdullaahi ibn Camr iyo Canbasa ibn Abi Sufyaan, waxay isu diyaariyeen inay dagaallamaan. Khaalid ibn al-Caas ayaa u tegay Cabdullaahi ibn Camr si uu waaniyo; Cabdullaahina wuxuu kaga jawaabay hadalka Nebiga ﷺ ee ku saabsan qofka hantidiisa difaacaya.
Qof Alle agtiisa ku leh ajar iyo darajo gaar ah.
Ilaalinta hanti si sharci ah loo leeyahay, lagana difaacayo qof isku dayaya inuu si xaqdarro ah u qaato.
Culimadu waxay ka fahmeen in qofka lagu dilo isagoo si sharci ah u difaacaya hantidiisa uu helayo ajarka shahiidnimada. Hadalkani ma aha oggolaansho aargoosi ama xoog xad-dhaaf ah: difaacu waa inuu ku koobnaadaa iska celinta weerarka, waana inuu ku ekaadaa xuduudaha sharciga. Mad-habyadu waxay faahfaahinta difaaca iyo mas'uuliyadda uga hadlaan iyagoo ka duulaya werintan iyo kuwo la xiriira.
- Hantidaada u difaac si sharci ah oo xakameysan; difaacu yuusan isu beddelin aargoosi.
- Haddii khilaaf halis ahi soo fool leeyahay, marka hore raadi dhex-dhexaadin iyo joojinta iska horimaadka.
- Ixtiraam hantida dadka kale, hana qaadan wax aanad xaq u lahayn.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa ajarka qofka lagu dilo isagoo difaacaya xuquuq la dhowray.
Sahih Muslim · #360 (Sahih)Waxay ka mid tahay werinnada dheeraadka ah ee isla mawduuca xuquuqda hantida iyo is-difaaca.
Sahih Muslim · #362 (Sahih)Waxay la xiriirtaa xuduudaha iyo culayska ka dhalan kara difaaca xuquuqda marka weerar lagu soo qaado.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.