Sahih Muslim, xadiiska 359
Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَاهُ رَجُلاَنِ يَخْتَصِمَانِ فِي أَرْضٍ فَقَالَ أَحَدُهُمَا إِنَّ هَذَا انْتَزَى عَلَى أَرْضِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ - وَهُوَ امْرُؤُ الْقَيْسِ بْنُ عَابِسٍ الْكِنْدِيُّ وَخَصْمُهُ رَبِيعَةُ بْنُ عِبْدَانَ - قَالَ " بَيِّنَتُكَ " . قَالَ لَيْسَ لِي بَيِّنَةٌ . قَالَ " يَمِينُهُ " . قَالَ إِذًا يَذْهَبُ بِهَا . قَالَ " لَيْسَ لَكَ إِلاَّ ذَاكَ " . قَالَ فَلَمَّا قَامَ لِيَحْلِفَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنِ اقْتَطَعَ أَرْضًا ظَالِمًا لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ " . قَالَ إِسْحَاقُ فِي رِوَايَتِهِ رَبِيعَةُ بْنُ عَيْدَانَ .
Waxaa ii warramay Zuhayr ibnu Xarb iyo Isxaaq ibnu Ibraahiim, labaduba waxay ka weriyeen Abul-Waliid. Zuhayr wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Hishaam ibnu Cabdul-Malik, waxaa noo warramay Abuu Cawaanah, oo ka weriyey Cabdul-Malik ibnu Cumayr, oo ka weriyey Calqamah ibnu Waa’il, oo ka weriyey Waa’il ibnu Xujr, kaasoo yiri: Anigu waxaan la joogay Rasuulka Allah ﷺ markii ay u yimaadeen laba nin oo ku muransan dhul. Midkood baa yiri: 'Rasuulkii Allow, ninkan wuxuu xoog ku qaatay dhulkaygii xilligii Jaahiliyada' — ninka sheeganaya waa Imru’ al-Qays ibnu Caabis al-Kindi, kan la muransanna waa Rabii’ah ibnu Cibdaan. Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Keen cadayntaada.' Wuxuu yiri: 'Cadayn ma hayo.' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Markaas dhaartiisa.' Ninkii sheeganayey wuxuu yiri: 'Haddaba sidaas buu ku qaadan doonaa!' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Wax kale oo kuu furan ma jiro.' Markii uu ninkii istaagay inuu dhaarto, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Qofkii si dulmi ah dhul u qaata, wuxuu la kulmi doonaa Allah isagoo ka caraysan yahay.' Isxaaqna riwaayadiisa wuxuu ku sheegay Rabii’ah ibnu Caydaan (halkii Rabii’ah ibnu Cibdaan).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka dhul lagu murmo, caddayn ayaa loo baahan yahay; dhaarashaduna waxay qofka saartaa mas’uuliyad uu Allah kala xisaabtami doono.
Waa’il ibn Hujr wuxuu sheegay in laba nin ay Nebiga ﷺ u soo gudbiyeen muran dhul ku saabsan, kaas oo dacwooduhu sheegay in lala wareegay xilligii jaahiliyadda.
Xaqiijin la aqoonsan yahay oo lagu taageerayo sheegasho, sida markhaati ama caddayn kale oo ansax ah.
Hadal rasmi ah oo qofku Allah ugu yeedho markhaati.
Muddadii ka horraysay waxyiga Islaamka.
Fuquhadii hore waxay arrintan ka soo saareen xeerka ah in dacwooduhu keeno caddaynta, haddii caddayn la waayana eedaysanuhu dhaaran karo. Dhaarashadu waxay dacwadda ku go’aamisaa habraaca garsoorka, laakiin sheegasho been ah Allah agtiisa xalaal kama dhigto. Afarta madhab ee Sunnigu waxay aqbalaan xeerkan aasaasiga ah, inkastoo ay ku kala duwan yihiin faahfaahinta caddaynta iyo habraacyada maxkamadeed.
- Kaydi dukumentiyada iyo markhaatiyada caddaynaya xuquuqdaada lahaansho.
- Marka muran dhaco, xaqiiqooyinka si daacad ah u sheeg oo ixtiraam go’aan sharci ah.
- Marna been ha u dhaaran si aad hantida qof kale u hesho; Allah dadka wuxuu kula xisaabtamaa camalkooda.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa cidda caddaynta keeniaysa iyo dhaarta marka xuquuq lagu murmo.
Sahih Muslim · #358 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa khatarta dhaar been ah oo lagu qaato hantida dadka kale.
Sahih Muslim · #360 (Sahih)Werintani waxay adkaynaysaa mas’uuliyadda weyn ee Allah ka saaran hantida si xaqdarro ah lagu helay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.