Sahih Muslim, xadiiska 369
Waxaa weriyey Hudhayfah ibn al-Yaman. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Abdullah ibn Numayrwuxuu u sheegay Muslimمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ
- 2Abu Khalidأَبُو خَالِدٍ
- 3Sa'd ibn Tariqسَعْدِ بْنِ طَارِقٍ
- 4Rib'iرِبْعِيٍّ
- 5Hudhayfaحُذَيْفَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ - عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ، عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ الْفِتَنَ فَقَالَ قَوْمٌ نَحْنُ سَمِعْنَاهُ . فَقَالَ لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَجَارِهِ قَالُوا أَجَلْ . قَالَ تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ الْفِتَنَ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ قَالَ حُذَيْفَةُ فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ فَقُلْتُ أَنَا . قَالَ أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ . قَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَىُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ وَأَىُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلاَ تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتِ السَّمَوَاتُ وَالأَرْضُ وَالآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا لاَ يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلاَ يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلاَّ مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ " . قَالَ حُذَيْفَةُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ . قَالَ عُمَرُ أَكَسْرًا لاَ أَبَا لَكَ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ لَعَلَّهُ كَانَ يُعَادُ . قُلْتُ لاَ بَلْ يُكْسَرُ . وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ . حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ . قَالَ أَبُو خَالِدٍ فَقُلْتُ لِسَعْدٍ يَا أَبَا مَالِكٍ مَا أَسْوَدُ مُرْبَادًّا قَالَ شِدَّةُ الْبَيَاضِ فِي سَوَادٍ . قَالَ قُلْتُ فَمَا الْكُوزُ مُجَخِّيًا قَالَ مَنْكُوسًا .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdullaahi bin Numayr, waxaa nooga warramay Abuu Khaalid — oo ah Sulaymaan bin Xayyaan — oo ka weriyey Sacad bin Taariq, isna ka weriyey Ribci, isna ka weriyey Xudhayfa oo yiri: Waxaan la joognay Cumar, markaasuu wuxuu yiri:
"Midkiin ma maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo xusaya Fitnada?" Dad baa yiri: "Annagaa maqalnay." Wuxuu yiri: "Malaha waxaad ka waddaan fitnada qofka ee xaaskiisa iyo deriskiisa ku saabsan." Waxay yiraahdeen: "Haa." Wuxuu yiri: "Taas waxaa tirtira Salaadda, Soonka iyo Sadaqada. Laakiin midkiin ma maqlay Nabiga ﷺ oo xusaya Fitnooyinka u dhexeeya sida mowjadaha badda?" Xudhayfa wuxuu yiri: Dadkii way aamuseen, aniguna waxaan iri: "Aniga." Wuxuu yiri: "Adigu, Aabahaa ha barakeeyo Allah!" Xudhayfa wuxuu yiri: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: "Fitnooyinka waxaa lagu soo bandhigaa quluubta sida sariirta loo tolo ul-ul, qalbi kasta oo qaata waxaa ku dhaca dhibic madow, qalbi kasta oo diidana waxaa ku dhaca dhibic cad. Ilaa ay quluubtu noqoto laba nooc: Mid cad sida dhagaxa safwanka ah, oo aanay fitno dhib u geysan karin inta samada iyo dhulku jiraan; iyo mid madow oo boodh ah sida weelka rogan, oo aan garanaynin wanaag, diidaynin xumaan, raacayana hawadiisa." Xudhayfa wuxuu yiri: Waxaan u sheegay in isaga iyo fitnada u dhexeeyo albaab xiran oo qarka u saaran in la jebiyo. Cumar baa yiri: "Ma la jebinayaa? Aabe-laawe noqo! Haddii la furi lahaa malaha waa la xiri lahaa." Waxaan iri: "Maya, waa la jebinayaa." Waxaana u sheegay in albaabkaasi yahay nin la dilayo ama dhimanaya. Hadalkanina been ma aha. Abuu Khaalid wuxuu yiri: Waxaan weydiiyey Sacad: "Abuu Maalik, maxay tahay 'Aswad Murabadda'?" Wuxuu yiri: "Caddaan badan oo ku jira madowga." Waxaan iri: "Maxayse tahay 'Al-Kuuz Mujakhiyyan'?" Wuxuu yiri: "Weel rogan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhibaatooyinka soo noqnoqda waxay raad ku reebaan qalbiga, haddii aanu qofku diidin mooyee.
Cumar wuxuu dadkii joogay weydiiyey dhibaatooyinkii ay ka maqleen Nabiga ﷺ. Xudhayfa wuxuu uga warramay qalalaasihii waaweynaa iyo albaabkii la xidhiidhay; wuxuuna caddeeyey in albaabku ahaa nin la dili doono ama dhiman doona.
Qalalaase culus oo baahsan oo saameeya dadka iyo bulshooyinka.
Dhibaatooyinku si tartiib ah ayay u yimaadaan, midba midka kale ka dambeeyo.
Tusaale u ah qalbi ka xidhmay garashada wanaagga iyo diididda xumaanta.
Culimada hore waxay sharraxeen in ku celcelinta aqbalidda fitnooyinka dembiga leh ay raad kaga tagto qalbiga, halka diidmadoodu qalbiga xoojiso oo iftiimiso. Isbarbardhigga derinta cawsku wuxuu muujinayaa in dhaawacu tallaabo tallaabo u dhici karo. Werintu waxay ku boorrinaysaa in wanaagga la garto oo xumaanta la diido, khaladaadka yaryarna lagula dagaallamo salaad, soon iyo sadaqo.
- Maalin kasta dib u eeg doorashooyinkaaga, haddii aad khalad samaysana Alle u noqo.
- Ku adkayso salaadda, soonka iyo sadaqada; waxay kaa caawiyaan tirtiridda khaladaadka.
- Tallaabo tallaabo u diid waxa khaldan, lana saaxiib dadka kaa caawiya garashada wanaagga.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa sida fitnadu qalbiga u saamayso, waxayna dhammaystiraysaa sharraxaadda raadadka madow iyo kuwa cad.
Sahih Muslim · #368 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla silsiladda ku jirta waxay sii xidhiidhinaysaa sharraxaadda isbeddellada qalbiga iyo qalalaasaha waaweyn.
Sahih Muslim · #370 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay sii waddaa qisada albaabka fitnada, waxayna caddaynaysaa saadaasha ninka dhiman lahaa ama la dili lahaa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.