Sahih Muslim, xadiiska 3690
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ دَخَلَ أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ النَّاسَ جُلُوسًا بِبَابِهِ لَمْ يُؤْذَنْ لأَحَدٍ مِنْهُمْ - قَالَ - فَأُذِنَ لأَبِي بَكْرٍ فَدَخَلَ ثُمَّ أَقْبَلَ عُمَرُ فَاسْتَأْذَنَ فَأُذِنَ لَهُ فَوَجَدَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا حَوْلَهُ نِسَاؤُهُ وَاجِمًا سَاكِتًا - قَالَ - فَقَالَ لأَقُولَنَّ شَيْئًا أُضْحِكُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ رَأَيْتَ بِنْتَ خَارِجَةَ سَأَلَتْنِي النَّفَقَةَ فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَوَجَأْتُ عُنُقَهَا . فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " هُنَّ حَوْلِي كَمَا تَرَى يَسْأَلْنَنِي النَّفَقَةَ " . فَقَامَ أَبُو بَكْرٍ إِلَى عَائِشَةَ يَجَأُ عُنُقَهَا فَقَامَ عُمَرُ إِلَى حَفْصَةَ يَجَأُ عُنُقَهَا كِلاَهُمَا يَقُولُ تَسْأَلْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا لَيْسَ عِنْدَهُ . فَقُلْنَ وَاللَّهِ لاَ نَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا أَبَدًا لَيْسَ عِنْدَهُ ثُمَّ اعْتَزَلَهُنَّ شَهْرًا أَوْ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ثُمَّ نَزَلَتْ عَلَيْهِ هَذِهِ الآيَةُ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لأَزْوَاجِكَ} حَتَّى بَلَغَ { لِلْمُحْسِنَاتِ مِنْكُنَّ أَجْرًا عَظِيمًا} قَالَ فَبَدَأَ بِعَائِشَةَ فَقَالَ " يَا عَائِشَةُ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَعْرِضَ عَلَيْكَ أَمْرًا أُحِبُّ أَنْ لاَ تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَشِيرِي أَبَوَيْكِ " . قَالَتْ وَمَا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَتَلاَ عَلَيْهَا الآيَةَ قَالَتْ أَفِيكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْتَشِيرُ أَبَوَىَّ بَلْ أَخْتَارُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الآخِرَةَ وَأَسْأَلُكَ أَنْ لاَ تُخْبِرَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِكَ بِالَّذِي قُلْتُ . قَالَ " لاَ تَسْأَلُنِي امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ إِلاَّ أَخْبَرْتُهَا إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَبْعَثْنِي مُعَنِّتًا وَلاَ مُتَعَنِّتًا وَلَكِنْ بَعَثَنِي مُعَلِّمًا مُيَسِّرًا " .
Waxaa nooga warramay Zuhayr bin Xarb, waxaa nooga warramay Rawx bin Cubaadah, waxaa nooga warramay Zakariyyaa bin Isxaaq, waxaa nooga warramay Abuu Zubayr, oo ka weriyey Jaabir bin Cabdullaahi, wuxuu yiri: Abuu Bakar ayaa yimid oo idan weydiistay Rasuulka Allah ﷺ, wuxuuna arkay dad fadhiya albaabkiisa oo aan midna loo oggolaan inuu galo. Markaas ayaa Abuu Bakar loo oggolaaday wuuna galay. Kadib Cumar baa yimid oo idan weydiistay, waa loo oggolaaday, wuxuuna arkay Nabiga ﷺ oo fadhiya, murugeysan oo aamusan, iyadoo xaaskiisu ku hareereysan yihiin. Wuxuu yiri: 'Waxaan dhihi doonaa wax aan ku qosliyo Nabiga ﷺ.' Wuxuu yiri: 'Rasuulka Allow, maxaad arki lahayd haddii aad aragto gabadha Khaarijah markay iga dalbatay lacag, waan istaagay oo qoorta ayaan ka garaacay!' Rasuulka Allah ﷺ wuu qoslay wuxuuna yiri: 'Way iigu hareereysan yihiin sidaad u jeeddo, iyagoo iga dalbanaya wax dheeraad ah.' Markaas Abuu Bakar wuxuu u kacay Caasha oo qoorta ka garaacay, Cumarna wuxuu u kacay Xafsa oo qoorta ka garaacay, labadooduba waxay leeyihiin: 'Ma waxaad Rasuulka Allah ﷺ weydiinaysaan wax uusan haysan?' Waxay yiraahdeen: 'Wallahi, dib dambe uma weydiin doonno Rasuulka Allah ﷺ wax uusan haysan.' Kadib wuu ka fogaaday muddo bil ah ama sagaal iyo labaatan maalmood. Markaas ayaa soo degday aayaddan: {Nabiyoow, u sheeg xaaskaaga...} ilaa {...kuwa wanaag falay oo idinka mid ahna waxay leeyihiin ajar weyn}. Wuxuu yiri: Waxaan ka bilaabay Caasha, waxaanan iri: 'Caashoow, waxaan rabaa inaan arrin kuu bandhigo, laakiin ma jecli inaad ku degdegto ilaa aad waalidkaa la tashato.' Way tiri: 'Waa maxay arrintaas, Rasuulka Allow?' Wuxuu ku akhriyey aayadda. Waxay tiri: 'Adiga ayaan kaa la tashanayaa waalidkey, Rasuulka Allow? Maya, waxaan dooranayaa Allah, Rasuulkiisa iyo Guri Dambe. Laakiin waxaan kaa codsanayaa inaadan u sheegin mid ka mid ah xaaskaaga waxaan iri.' Wuxuu yiri: 'Midna ima weydiin doonto iyadoon aan u sheegin. Allah ima uusan soo dirin inaan noqdo mid adag ama dhib badan, ee wuxuu ii soo diray inaan noqdo macallin wax fududeeya.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu doortay waxbarid iyo fududayn markii ay jirtay doorasho qoys oo adag.
Nabigu ﷺ wuxuu muddo bil ah, ama sagaal iyo labaatan maalmood, ka maqnaa xaasaskiisa ka dib markii ay ka codsadeen masruuf dheeraad ah. Dabadeed waxaa la siiyey ikhtiyaar u dhexeeya nolosha adduun iyo Allah, Rasuulkiisa ﷺ iyo Aakhiro, sida lagu sheegay Qur’aanka 33:28–29.
Lacag iyo agab lagu daboolo baahiyaha maalinlaha ah ee qoyska.
Nolosha geerida ka dambaysa iyo abaalmarinta ugu dambaysa ee Allah agtiisa.
Qof dadka wax bara, arrimahana aan si aan loo baahnayn ugu adkayn.
Culimadu waxay ka fahmeen in lammaanuhu si furan oo daacad ah uga wada hadlaan hantidooda iyo waxa ay filayaan. Aayaduhu waxay xaasaskii Nabiga ﷺ si cad u siiyeen ikhtiyaar u dhexeeya nolol adduun oo ballaadhan iyo inay isaga kula noolaadaan nolol fudud; Caa’isha waxay dooratay Allah, Rasuulkiisa ﷺ iyo Aakhiro. Jawaabtiisuna waxay muujinaysaa in Nabigu ﷺ wax ku bari jiray dabacsanaan iyo fudayd. Qisadani marmarsiiyo uma aha rabshad: waxay ka warramaysaa falka Abuu Bakr iyo Cumar ee xaaladdaas, mana aha amar guud oo dumarka lagu garaacayo.
- Si daacad ah uga wada hadla filashooyinka dhaqaale ee qoyska, idinkoo tixgelinaya waxa dhab ahaan la heli karo.
- Isu oggolaada waqti aad kaga fikirtaan go’aannada waaweyn, talona ku raadsataan.
- Khilaafaadka ku xalliya xikmad iyo waxbarid, idinkoo ka fog qallafsanaan iyo dullayn.
Werintan isla cutubka ku jirtaa waxay ka hadlaysaa ikhtiyaarkii la siiyey xaasaskii Nabiga ﷺ, waxayna caddaynaysaa macnaha guud ee aayadaha.
Sahih Muslim · #3689 (Sahih)Werintu waxay dhammaystiraysaa qisada go’doonka iyo doorashada u dhexaysay arrimaha adduun iyo Aakhiro.
Sahih Muslim · #3691 (Sahih)Werintan la xiriirta iyaduna waxay sharraxaysaa sida xaasaskii Nabiga ﷺ uga jawaabeen doorashadii loo bandhigay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.