Sahih Muslim, xadiiska 3704
Waxaa weriyey Fatima bint Qays. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Fatima bint Qays
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، - وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ - قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ، الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ أَبَا عَمْرِو بْنَ حَفْصِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، خَرَجَ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ إِلَى الْيَمَنِ فَأَرْسَلَ إِلَى امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ بِتَطْلِيقَةٍ كَانَتْ بَقِيَتْ مِنْ طَلاَقِهَا وَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَةٍ فَقَالاَ لَهَا وَاللَّهِ مَا لَكِ نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونِي حَامِلاً . فَأَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ لَهُ قَوْلَهُمَا . فَقَالَ " لاَ نَفَقَةَ لَكِ " . فَاسْتَأْذَنَتْهُ فِي الاِنْتِقَالِ فَأَذِنَ لَهَا . فَقَالَتْ أَيْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ " إِلَى ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ " . وَكَانَ أَعْمَى تَضَعُ ثِيَابَهَا عِنْدَهُ وَلاَ يَرَاهَا فَلَمَّا مَضَتْ عِدَّتُهَا أَنْكَحَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا مَرْوَانُ قَبِيصَةَ بْنَ ذُؤَيْبٍ يَسْأَلُهَا عَنِ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَتْهُ بِهِ فَقَالَ مَرْوَانُ لَمْ نَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ مِنِ امْرَأَةٍ سَنَأْخُذُ بِالْعِصْمَةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا . فَقَالَتْ فَاطِمَةُ حِينَ بَلَغَهَا قَوْلُ مَرْوَانَ فَبَيْنِي وَبَيْنَكُمُ الْقُرْآنُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لاَ تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ} الآيَةَ قَالَتْ هَذَا لِمَنْ كَانَتْ لَهُ مُرَاجَعَةٌ فَأَىُّ أَمْرٍ يَحْدُثُ بَعْدَ الثَّلاَثِ فَكَيْفَ تَقُولُونَ لاَ نَفَقَةَ لَهَا إِذَا لَمْ تَكُنْ حَامِلاً فَعَلاَمَ تَحْبِسُونَهَا
Ubaidullah bin Abdullah bin Cutbah wuxuu ka wariyey in Abu Camr bin Xafsi bin al-Muqiira uu la baxay Cali bin Abii Daalib xaggaa iyo Yaman, kadibna uu u diray xaaskiisii Fadumo bintu Qays hal dalqadood oo ka hartay furriinkeedii. Wuxuu amray al-Xaarith bin Hishaam iyo Cayyaash bin Abii Rabii'ca inay siiyaan nafacada. Waxay ku yiraahdeen: 'Wallahi, nafaco kuuma yaallo haddii aadan uur lahayn.' Markaas ayay u timid Nabiga ﷺ waxayna u sheegtay hadalkoodii. Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Nafaco kuuma yaallo.' Kadib waxay weydiisatay ogolaansho inay guurto, wuuna u ogolaaday. Waxay tiri: 'Xaggee, Rasuulka Alloow?' Wuxuu yiri: 'Guriga Ibnu Ummi Maktuum.' Isagu waa indhoole, marka way iska dhigi kartaa dharkeeda isagoon arkin. Markii iddadeedii dhammaatay, Nabigu ﷺ wuxuu u guuriyey Usaama bin Zayd. Marwaan wuxuu u soo diray Qabiisa bin Du'ayb si uu uga wareysto xadiiskan, wayna u sheegtay. Marwaan wuxuu yiri: 'Xadiiskan kama maqalnin qof aan dumar ahayn; waxaan qaadanaynaa jidka nabdoon ee dadku ku sugan yahay.' Markii hadalka Marwaan uu gaaray Fadumo, waxay tiri: 'Aniga iyo idinka waxaa noo dhexeeya Kitaabka Alle. Alle Azza wa Jalla wuxuu yiri: {Ha ka saarina guryahooda}. Tani waxay khuseysaa furriinka dib loogu noqon karo. Maxaa dhacaya kadib saddexda dalqadood? Maxaad u leedihiin nafaco ma leh haddii aysan uur lahayn? Haddaba maxaad ugu haynaysaan?'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xukunkan, xaqa nafaqada ee haweeneydu wuu dhammaanayaa marka furriinku noqdo mid aan laga noqon karin.
Fāṭima bint Qays waxay Nebiga ﷺ weydiisatay xukun kadib markii ninkeedu u diray hadalkii ugu dambeeyay ee furriinka. Wuxuu u sheegay inaanay nafaqo helayn, wuxuuna u oggolaaday inay meel kale degto.
Muddada sugitaanka ee loo asteeyey kadib furriin ama geerida ninka.
Masruuf maaliyadeed, sida kharashaadka nolosha iyo baahiyaha daruuriga ah.
Furriin uu ninku dib ugu soo celin karo guurka inta lagu jiro ‘iddada.
Culimadu waxay werintan uga hadlaan marka la baarayo xuquuqda haweeneyda kadib furriin aan laga noqon karin. Fāṭima bint Qays waxay fahamtay in aayadda Qur’aanka ee ka hadlaysa joogitaanka guriga lammaanaha ay khusayso furriinka laga noqon karo. Mad-habyadu way ku kala aragti duwan yihiin nafaqada iyo hoyga kadib furriin aan laga noqon karin: mad-habka Xanafigu guud ahaan labadaba wuu aqoonsan yahay, halka mad-habyada Shaaficiga iyo Xanbaliga aanay mabda’ ahaan nafaqo siin haweeney aan uur lahayn; mad-habka Maalikigana waxaa jira kala soocid dheeraad ah. Sidaas darteed, werintan waxaa lala akhriyaa daliillada kale iyo duruufaha sharciyeed.
- Marka furriin dhaco, talo khabiir ka raadso nafaqada, hoyga iyo muddada ‘iddada; faahfaahintu way ku kala duwanaan kartaa xaaladda iyo mad-habka.
- Heshiisyada ku saabsan masruufka iyo hoyga si cad u qor, haweeneyda ay arrintu khusayso na ula dhaqan si sharaf leh.
- Marka culimadu aragtiyo kala duwan qabaan, isbarbar dhig daliillada khuseeya, raacna hagid lagu kalsoon yahay oo aqoon leh.
Werintan saxiixa ahi waxay soo bandhigaysaa nooc kale oo qisada Fāṭima bint Qays ah, waxayna gacan ka geysanaysaa isbarbardhigga macnaha sharciyeed.
Sahih Muslim · #3703 (Sahih)Noocani wuxuu ka hadlayaa isla dhacdada, wuxuuna bixiyaa faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan furriinkeeda iyo xukunka nafaqada.
Sahih Muslim · #3705 (Sahih)Werintan saxiixa ah sidoo kale waxay ka hadlaysaa xaaladdeeda furriinka kadib, waxayna khusaysaa fasiraadda xuquuqdeeda muddada ‘iddada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.