Sahih Muslim, xadiiska 3779
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ، بْنُ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنَّ أَهْلِي كَاتَبُونِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي تِسْعِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ أُوقِيَّةٌ . فَأَعِينِينِي . فَقُلْتُ لَهَا إِنْ شَاءَ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ وَيَكُونَ الْوَلاَءُ لِي فَعَلْتُ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ فَأَتَتْنِي فَذَكَرَتْ ذَلِكَ قَالَتْ فَانْتَهَرْتُهَا فَقَالَتْ لاَهَا اللَّهِ إِذَا قَالَتْ . فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ " . فَفَعَلْتُ - قَالَتْ - ثُمَّ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةً فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ كِتَابُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ فُلاَنًا وَالْوَلاَءُ لِي إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " .
Waxaa nooga warramay Abu Kurayb, Maxamed bin Al-Cala' Al-Hamdaani, waxaa nooga warramay Abu Usaamah, waxaa nooga warramay Hishaam bin Curwah, aabbahay baa ii warramay, oo ka weriyey Caasha, waxay tiri: Waxaa ii timid Bariirah, waxayna tiri: 'Ehelkaygii (mulkiilayaashaydii) waxay igula heshiiyeen sagaal uqiyadood sagaal sano gudahood, sanad walba hal uqiyah. I caawi.' Waxaan ku iri: 'Haddii ehelkaagu ogolaadaan, diyaar baan u ahay inaan hal mar siiyo lacagta oo dhan, dabadeedna aan ku xoreeyo, laakiin xuquuqda wala-da (dhaxalka macmiilnimada) anigay ii noqonaysaa.' Arrintaas way u sheegtay ehelkeedii, laakiin way diideen ilaa shuruudda wala-du iyaga u noqoto mooyaane. Way ii timid oo arrintii way ii sheegtay. Caasha waxay tiri: Waan canaantay, iyaduna waxay tiri: 'Maya, Allaah baan ku dhaartaye, taas ma dhacayso.' Markaas Rasuulka Allah ﷺ baa maqlay, wuu i weydiiyey, waanan u warramay. Wuxuu yiri: 'Iibso oo xorree, ha u daayaan shuruuddooda wala-da, maxaa yeelay wala-du waxay u gaar tahay qofka xoreeya.' Waan sameeyey. Ka dib Rasuulka Allah ﷺ khudbad buu jeediyey galabnimo, wuxuuna ammaanay Allah sidii uu mudnaa, dabadeed wuxuu yiri: 'Amma bacdu, maxay dadku u shuruudeeyaan shuruudo aan Kitaabka Allah ku jirin? Shuruud kasta oo aan Kitaabka Allah ku jirin waa baadil, xitaa hadday boqol shuruudood yihiin. Kitaabka Allah baa run badan, shuruudda Allena way adag tahay. Maxay rag idinka mid ah u leeyihiin:
"Xorree hebel, laakiin wala-du anigay ii tahay"? Hubaal wala-du waxay u gaar tahay qofka xoreeya.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii qof xoreeya ayaa xaqa wala’ leh; shuruudaha taas ka hor imanayana waa buray.
Heshiis qof addoonsan lagu galay, kaas oo uu ku bixinayo lacag lagu heshiiyey si uu xorriyad u helo.
Xidhiidh gaar ah oo ka dhasha xoraynta, kaas oo leh, waxyaabo kale oo ay ka mid yihiin, saamayn dhaxal.
Halbeeg taariikhi ah oo lagu miisaami jiray lacagta qalinka ah.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in shardi heshiis ku jira uu burayo marka uu ka hor yimaaddo xeer ay shareecadu dejisay. Wala’gu wuxuu u sugnaadaa qofka dhab ahaan xoreeya, ee uma sugnaado qof isku daya inuu xaqaas shardi ahaan ku yeesho. Madhhabyadu waxay aqoonsan yihiin xeerkan guud, waxayna faahfaahinta ku saabsan ku dhaqankiisa iyo mukātaba uga hadlaan qaab-dhismeedkooda fiqiga.
- Shuruudaha si taxaddar leh u akhri, hana aqbalin qodob ka hor imanaya xeer diini ah oo cad.
- Caawi dadka ku dadaalaya inay xorriyad helaan, adigoo ixtiraamaya karaamadooda iyo xuquuqdooda.
- Heshiisyada murugsan, talo khabiir raadso ka hor intaadan ballanqaad samayn.
Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa codsigii Barira ee ahaa in laga caawiyo heshiiskeeda xoraynta, waxayna dhammaystiraysaa macnaha guud ee dhacdada.
Sahih Muslim · #3778 (Sahih)Werintan saxiixa ahina waxay sharraxaysaa heshiiskii ku saabsanaa xoraynta Barira iyo arrinta wala’ga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.