Sahih Muslim, xadiiska 4100
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لِعُثْمَانَ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَلاَحَقَ بِي وَتَحْتِي نَاضِحٌ لِي قَدْ أَعْيَا وَلاَ يَكَادُ يَسِيرُ قَالَ فَقَالَ لِي " مَا لِبَعِيرِكَ " . قَالَ قُلْتُ عَلِيلٌ - قَالَ - فَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَزَجَرَهُ وَدَعَا لَهُ فَمَازَالَ بَيْنَ يَدَىِ الإِبِلِ قُدَّامَهَا يَسِيرُ . قَالَ فَقَالَ لِي " كَيْفَ تَرَى بَعِيرَكَ " . قَالَ قُلْتُ بِخَيْرٍ قَدْ أَصَابَتْهُ بَرَكَتُكَ . قَالَ " أَفَتَبِيعُنِيهِ " . فَاسْتَحْيَيْتُ وَلَمْ يَكُنْ لَنَا نَاضِحٌ غَيْرُهُ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ . فَبِعْتُهُ إِيَّاهُ عَلَى أَنَّ لِي فَقَارَ ظَهْرِهِ حَتَّى أَبْلُغَ الْمَدِينَةَ - قَالَ - فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَرُوسٌ فَاسْتَأْذَنْتُهُ فَأَذِنَ لِي فَتَقَدَّمْتُ النَّاسَ إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى انْتَهَيْتُ فَلَقِيَنِي خَالِي فَسَأَلَنِي عَنِ الْبَعِيرِ فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا صَنَعْتُ فِيهِ فَلاَمَنِي فِيهِ - قَالَ - وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي حِينَ اسْتَأْذَنْتُهُ " مَا تَزَوَّجْتَ أَبِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا " . فَقُلْتُ لَهُ تَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا . قَالَ " أَفَلاَ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا تُلاَعِبُكَ وَتُلاَعِبُهَا " . فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُوُفِّيَ وَالِدِي - أَوِ اسْتُشْهِدَ - وَلِي أَخَوَاتٌ صِغَارٌ فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ إِلَيْهِنَّ مِثْلَهُنَّ فَلاَ تُؤَدِّبُهُنَّ وَلاَ تَقُومُ عَلَيْهِنَّ فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا لِتَقُومَ عَلَيْهِنَّ وَتُؤَدِّبَهُنَّ - قَالَ - فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ غَدَوْتُ إِلَيْهِ بِالْبَعِيرِ فَأَعْطَانِي ثَمَنَهُ وَرَدَّهُ عَلَىَّ .
Waxaa nooga warramay Cusmaan bin Abii Shaybah iyo Isxaaq bin Ibraahiim — erayaduna waa kuwa Cusmaan — Isxaaq wuxuu yiri:
"Waa naloo warramay," halka Cusmaan uu yiri: "Waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Mugiirah, oo ka weriyey Shacbi, oo ka weriyey Jaabir bin Cabdillaah, kaas oo yiri: Waxaan duullaan la galay Rasuulka Allah ﷺ. Wuu i soo gaaray aniga oo saaran geel biyo-dhaamin oo daallan oo aan dhaqaaqi karin. Wuxuu igu yiri: 'Maxaa ku dhacay geelaaga?' Waxaan iri: 'Waa jiran yahay.' Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ dib u degay, wuu u qayliyey oo u duceeyey. Intaas ka dib, geelu wuxuu noqday mid mar walba horeeya oo geelasha kale ka horreeya. Wuxuu igu yiri: 'Sideed u aragtaa geelaaga?' Waxaan iri: 'Waa fiican yahay, barakadaada ayaa gaartay.' Wuxuu yiri: 'Ma ii iibinaysaa?' Waan xishooday inaan diido maadaama aanaan haysan geel kale oo biyo-dhaamin ah, sidaas darteed waxaan iri: 'Haa.' Waxaan ka iibiyey isaga shuruud ah inaan dusha ka raaco ilaa aan Madiina gaarno. Ka dib waxaan ku iri: 'Rasuulka Allow, anigu waan aroos ahay (dhawaan baan guursaday),' markaas ayaan fasax weydiistay inaan dadka ka hormaro, wuuna ii oggolaaday. Waxaan Madiina gaaray dadka hortood. Markaan halkaas tegay, waxaa i helay adeerkay (hooyo walaalkeed), wuxuuna iga wareystay geela. Waxaan u sheegay wixii aan sameeyey, wuuna igu canaantay arrintaas. Jaabir wuxuu yiri: Markaan fasaxa weydiisanayey inaan ka hormaro, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu i weydiiyey: 'Ma bikrad baad guursatay mise gabadh hore loo soo furay/la qabay?' Waxaan iri: 'Waxaan guursaday gabadh hore loo soo qabay.' Wuxuu yiri: 'Maxaad u guursan weyday bikrad aad isla ciyaartaan oo ay kula ciyaarto?' Waxaan iri: 'Rasuulka Allow, aabbahay wuu dhintay — ama waa la shahiidiyey — waxaana lihi gabdho yaryar oo walaalahay ah. Ma jeclaysan inaan guursado gabadh la mid ah iyaga oo aan edbin karin una adeegi karin. Sidaas darteed waxaan guursaday gabadh hore loo soo qabay si ay u xannaaneyso una edbiso.' Markuu Rasuulka Allah ﷺ yimid Madiina, subaxdii ayaan geelii u keenay. Wuxuu i siiyey qiimihiisii, geeliina wuu ii celiyey.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Jabir wuxuu helay geeliisii ka dib markii Nebigu ﷺ lacag ka bixiyey.
Jaabir wuxuu la safrayay Rasuulka Alle ﷺ, isagoo daryeelayay walaalihiis yaryar ee gabdhaha ah ka dib markii aabbahood geeriyooday. Wuxuu iibiyey geeliisii daalay, iyadoo lagu heshiiyey inuu ku sii safri karo ilaa Madiina; halkaas ayuu Nebigu ﷺ qiimihii ku bixiyey, geeliina Jaabir ugu celiyey.
Geel loo adeegsado qaadista rar ama in lagu safro.
Haweeney hore loo guursaday; eraygani keligiis waxba kama sheegayo dabeecaddeeda ama qiimaheeda.
Heshiis qayb ka ah iibka; halkan waxay ahayd in Jaabir geela ku sii safri karo ilaa Madiina.
Culimadu waxay dhacdadan ka fahmeen in iibku ansax noqon karo haddii lagu daro shuruud cad oo labada dhinacba aqbaleen, sida in muddo kooban la isticmaalo xayawaanka la iibiyey. Dhacdadu sidoo kale waxay muujinaysaa in Nebigu ﷺ tixgelin siin jiray waajibaadka qoyska ee qofka, iyo in haweeney hore u soo guursatay aanay ka qiimo yaraanayn kuwa kale: Jaabir wuxuu u doortay waayo-aragnimadeeda iyo daryeelka ay u fidin karto walaalihiis yaryar. Sida shuruudaha iibka sharci ahaan loo adeegsado waxaa ka jira faahfaahin iyo kala duwanaansho u dhexeeya mad-habyada; werintani oggolaansho uma aha heshiisyo aan caddayn ama caddaalad-darro ah.
- Shuruudaha iibka horay u caddee, haddii loo baahdana qoraal ku diiwaangeli.
- Marka guur laga hadlayo, si dhab ah u tixgeli waajibaadka qoyska iyo sifooyinka labada qof.
- U fiirso dadka iyo xayawaanka daallan, una gargaar si naxariis iyo daryeel leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.