Kitaabka Xeerarka Dhaxalka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4157

Waxaa weriyey Abu Hurayrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Xeerarka Dhaxalka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Hurayrah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ الأُمَوِيُّ، عَنْ يُونُسَ الأَيْلِيِّ، ح وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الْمَيِّتِ عَلَيْهِ الدَّيْنُ فَيَسْأَلُ ‏"‏ هَلْ تَرَكَ لِدَيْنِهِ مِنْ قَضَاءٍ ‏"‏ ‏.‏ فَإِنْ حُدِّثَ أَنَّهُ تَرَكَ وَفَاءً صَلَّى عَلَيْهِ وَإِلاَّ قَالَ ‏"‏ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْفُتُوحَ قَالَ ‏"‏ أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ فَمَنْ تُوُفِّيَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَهُوَ لِوَرَثَتِهِ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Zuhayr ibn Xarb, waxaa noo warramay Abuu Safwaan al-Umawi, oo ka weriyey Yuunis al-Ayli; sidoo kale waxaa ii warramay Xarmalah ibn Yaxya — erayaduna isaga leeyihiin — wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Cabdullaahi ibn Wahb, waxaa ii warramay Yuunis, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Abuu Salamah ibn Cabdirraxmaan, oo ka weriyey Abuu Hurayrah, in Rasuulka Allah ﷺ loo keeni jiray maydka qofka deynta lagu leeyahay, markaasuu weydiin jiray:

"Ma uga tegay deyntiisa wax lagu bixiyo?" Haddii loo sheego inuu ka tegay wax ku filan bixinta deynta, wuu ku tukan jiray (salaadda janaasada). Haddii kalena wuxuu dhihi jiray: "Ku tukada saaxiibkiin." Markii Allah uu u furay guulaha, wuxuu yiri: "Anigu waxaan u dhowahay mu’miniinta nafahooda, marka qofkii dhinta isagoo deyn lagu leeyahay, anigaa bixinaya; qofkii hanti ka tegana, waxay u tahay dhaxlayaashiisa."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu mas’uuliyad ka qaaday deymaha mu’miniintii dhintay.

Erayada adag oo la sharxay
hanti ku filan oo laga dhaxlay

Qofka dhintay wuxuu ka tagay hanti si buuxda loogu bixin karo deyntiisa.

Anigu mu’miniinta ayaan uga dhowahay naftooda

Nabigu ﷺ wuxuu adkaynayaa daryeelkiisa gaarka ah iyo mas’uuliyadda uu u hayo mu’miniinta.

guulihii wuu furay

Alle wuxuu bulshada Muslimiinta siiyey guulo iyo ilo dhaqaale oo badan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay arrintan ka fahmeen in deymaha la bixiyo ka hor inta aan dhaxalka la qaybin. Dhaxlayaashu waxay helayaan waxa ka soo hara marka deymaha la bixiyo. Hadalka ku saabsan mas’uuliyadda Nabiga ﷺ wuxuu tilmaamayaa daryeelka uu u hayo bulshada iyo hantideeda guud; macnihiisu ma aha in dhaxlayaashu deyn ka bixiyaan hantidooda gaarka ah marka hantida dhaxalku ku filnaan weydo. Madhhabyada fiqhigu waxay qireen in deymaha laga hormariyo qaybinta dhaxalka.

Casharrada maanta
  1. Si taxaddar leh u diiwaangeli deymaha iyo hantida, si deyn-bixiyeyaasha looga bixiyo hantida dhaxalka ka hor intaan dhaxlayaashu qaybtooda helin.
  2. Deymaha furan kala hadal qoyska waqtigooda, heshiisyadana si cad u qoraal geli.
  3. Bulsho ahaan caawiya dadka dhaqaale xumadu haysato, deymaha dadka dhintayna ula dhaqma si dhab ah oo naxariis leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.