Sahih Muslim, xadiiska 4215
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ، حَدَّثَنَا الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ عَمْرِو، بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ، عَنْ ثَلاَثَةٍ، مِنْ وَلَدِ سَعْدٍ كُلُّهُمْ يُحَدِّثُهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَى سَعْدٍ يَعُودُهُ بِمَكَّةَ فَبَكَى قَالَ " مَا يُبْكِيكَ " . فَقَالَ قَدْ خَشِيتُ أَنْ أَمُوتَ بِالأَرْضِ الَّتِي هَاجَرْتُ مِنْهَا كَمَا مَاتَ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا " . ثَلاَثَ مِرَارٍ . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَإِنَّمَا يَرِثُنِي ابْنَتِي أَفَأُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَبِالثُّلُثَيْنِ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَالنِّصْفُ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَالثُّلُثُ قَالَ " الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّ صَدَقَتَكَ مِنْ مَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّ نَفَقَتَكَ عَلَى عِيَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّ مَا تَأْكُلُ امْرَأَتُكَ مِنْ مَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّكَ أَنْ تَدَعَ أَهْلَكَ بِخَيْرٍ - أَوْ قَالَ بِعَيْشٍ - خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ " . وَقَالَ بِيَدِهِ .
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Abii Cumra Al-Makki, waxaa nooga warramay Ath-Thaqafii, oo ka weriyey Ayuub As-Sakhtiyaanii, oo ka weriyey Camar bin Saciid, oo ka weriyey Xumayd bin Cabdirraxmaan Al-Ximyarii, oo ka weriyey saddex ka mid ah carruurta Sacad, dhammaantoodna waxay ka weriyeen aabbahood in Nebiga ﷺ uu booqday Sacad isagoo xanuunsanaya Makka, markaasuu ooyay. Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
"Maxaa kaa oohiyey?" Wuxuu yiri: "Waxaan ka cabsaday inaan ku dhinto dhulkii aan ka hijrooday sidii Sacad bin Khawla uu ugu dhintay." Markaas Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Allow caafi Sacad, Allow caafi Sacad." Saddex jeer buu ku celiyey. Sacad wuxuu yiri: "Rasuulka Allow, waxaan leeyahay maal badan, waxaana i dhaxlaya gabadhayda kaliya, ma ku dardaarmmaa maalkayga oo dhan?" Wuxuu yiri ﷺ: "Maya." Wuxuu yiri: "Labada meelood ee saddex meelood?" Wuxuu yiri ﷺ: "Maya." Wuxuu yiri: "Nuska?" Wuxuu yiri ﷺ: "Maya." Wuxuu yiri: "Saddex meelood oo hal meel?" Wuxuu yiri ﷺ: "Saddex meelood oo hal meel, waana wax badan. Sadaqadaada aad ka bixiso maalkaagu waa sadaqo, nafaqada aad reerkaaga gelisana waa sadaqo, waxa ay xaaskaagu ka cunto maalkaaguna waa sadaqo. Inaad ehelkaaga uga tagto khayr — ama wuxuu yiri: nolol wanaagsan — ayaa ka khayr badan inaad uga tagto iyagoo dadka wax weydiisanaya." Gacantiisa ayuuna tilmaamay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu xaddiday dardaaranka, wuxuuna ammaanay in dhaxlayaasha si wanaagsan loo daryeelo.
Sacad ibn Abii Waqqaas ayaa ku xanuunsaday Makka, wuxuuna ka baqay inuu ku dhinto dhulkii uu ka hijrooday. Intii Nebigu ﷺ booqanayey ayuu weydiiyey inta hantidiisa ka mid ah ee uu dardaaran ahaan uga tegi karo.
Tilmaan ah in qayb hantida qofka ka mid ah la siiyo qof la magacaabay marka uu dhinto.
Wax loo bixiyo Alle dartii; sida werintani tilmaamayso, kharashka qoyska loo bixiyona wuu ku jiri karaa.
Qaraabo ama dad kale oo sida xeerarka dhaxalka Islaamka qayb ka hela hantida dhaxalka ah.
Culimada hore waxay ka fahmeen in dardaaranka dadka aan dhaxlayaasha ahayn loo sameeyo mabda’ ahaan aanu ka badnaan karin saddex-meelood meel hantida dhaxalka ah; oggolaanshaha dhaxlayaasha marka dhimashadu dhacdo wuxuu saamayn ku yeelan karaa qayb intaas ka badan. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin xadka saddex-meelood meel, waxayna adkeeyaan in deymaha iyo xuquuqda la xaqiijiyey la bixiyo ka hor qaybsiga dhaxalka. Werintani waxay sidoo kale baraysaa in kharashka xaaska iyo qoyska oo niyad wanaagsan lagu bixiyo ajarka sadaqada keeni karo. In qoyska looga tago dhaqaale ku filan ayaa ka wanaagsan in sadaqo-doon laga dhigo.
- Hore uga wada hadal sida hantidaada loo qaybinayo, diyaarina dardaaran waafaqsan xeerarka dhaxalka Islaamka.
- Markaad sadaqo bixinayso, sidoo kale dabool baahiyaha macquulka ah ee qoyskaaga.
- Qoyskaaga uga tag dhaqaale ku filan si aanay dhimashadaada ka dib sadaqo ugu tiirsanaan.
Werintan saxiixa ah waxay ka hadlaysaa isla dhacdada, waxayna caddaynaysaa xadka hantida la dardaarmi karo.
Sahih Muslim · #4214 (Sahih)Iyaduna waxay ka warramaysaa taladii Nebigu ﷺ siiyey Sacad ee ku saabsan hantidiisa iyo gabadhiisa.
Sahih al-Bukhari · #2738 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay xaqiijinaysaa in qofka Muslimka ah ee hanti uu doonayo inuu ka tago leh aanu dardaarankiisa si aan loo baahnayn u dib dhigin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.