Sahih Muslim, xadiiska 4265
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي، قِلاَبَةَ وَعَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، - قَالَ أَيُّوبُ وَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ، أَحْفَظُ مِنِّي لِحَدِيثِ أَبِي قِلاَبَةَ - قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَدَعَا بِمَائِدَتِهِ وَعَلَيْهَا لَحْمُ دَجَاجٍ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ شَبِيهٌ بِالْمَوَالِي فَقَالَ لَهُ هَلُمَّ . فَتَلَكَّأَ فَقَالَ هَلُمَّ فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ . فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ أَطْعَمَهُ فَقَالَ هَلُمَّ أُحَدِّثْكَ عَنْ ذَلِكَ إِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ " . فَلَبِثْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَدَعَا بِنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى قَالَ فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ أَغْفَلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ يُبَارَكُ لَنَا . فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ وَإِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا أَفَنَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا فَانْطَلِقُوا فَإِنَّمَا حَمَلَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Abuu Rabiic al-Catakii ayaa ii sheegay, wuxuu yiri: Xammaad — oo ah Ibnu Seyd — ayaa nooga warramay, isagoo ka weriyey Ayuub, kaasoo ka weriyey Abuu Qilaabah iyo al-Qaasim ibn Caasim, iyaguna ka weriyeen Zahdam al-Jarmii. Ayuub wuxuu yiri:
"Xadiiska al-Qaasim ayaan ka xifdi badanahay xadiiska Abuu Qilaabah." Wuxuu yiri: Waxaan la joognay Abuu Muusaa markii uu dalbaday cuntadiisa oo ahayd hilib digaag. Markaas waxaa soo galay nin reer Banuu Taym Allaah ah, oo midabkiisu cas yahay una eg addoomada. Wuxuu ku yiri: "Kaaley oo wax cun." Laakiin wuu diiday. Markaas wuxuu yiri: "Kaaley, waayo waxaan arkay Rasuulka Allaah ﷺ oo cunaya." Ninkii wuxuu yiri: "Waxaan arkay isagoo cunaya wax wasakh ah, waanan karaahsaday, markaas baan dhaartay inaanan weligey cuni doonin." Abuu Muusaa wuxuu yiri: "Kaaley aan kuu sheekee arrintaase. Waxaan u imid Rasuulka Allaah ﷺ aniga iyo koox reer Ashcariyiin ah oo weydiisanaya awr raacid. Wuxuu yiri: 'Wallahi, idinma saari karo, mana haysto wax aan idinku saaro.' Waannu joognay intii Allaah doonay. Kadib waxaa Rasuulka Allaah ﷺ loo keenay awr ganimo ah. Wuu noo yeeray wuxuuna amray in naloo siiyo shan geel oo cadcad. Markii aan baxaynay, qaarkeen baa qaarka kale ku yiri: 'Waxaan illownay dhaartii Rasuulka Allaah ﷺ, barako nooma laha.' Waannu ku laabanay oo waxaan niri: 'Rasuulkii Alloow, waxaan kuugu nimid inaad na saarto, waadna dhaaratay inaadan na saarayn, haddana waad na saartay. Ma illowday Rasuulkii Alloow?' Wuxuu yiri: 'Wallahi, haddii Allaah idmo, kuma dhaarto dhaar aan kadib arko mid ka khayr badan iyadoo aan sameynin kan ka khayr badan oo aan furin dhaartaas. Taga, Allaah korreeye oo wayn baa idin saaray.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof dhaarta oo dabadeed arka wax ka wanaagsan, ha sameeyo waxa wanaagsan hana bixiyo kafaarada.
Abuu Muusa wuxuu sheegay in Nebigu ﷺ markii hore ku dhaartay inuusan reer Ashcariyiinta siin doonin gaadiid ay raacaan, balse markii dambe haddana geel siiyay. Wuxuu sharraxay in qofku marka uu arko doorasho ka wanaagsan uu jebiyo dhaarta oo kafaaro bixiyo.
Hadal adag oo qofku magaca Alle ugu marag yeesho.
Magdhowga shareecadu waajibisay marka la jebiyo dhaar sax ah.
Gaadiidkii Nebigu ﷺ amray in la siiyo reer Ashcariyiinta.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in qofku aanu dhaarta u oggolaan inay ka hor istaagto doorasho ka wanaagsan ama Alle ka cabsi badan. Markaas wuxuu sameeyaa waxa wanaagsan, wuxuuna bixiyaa kafaarada waajibka ah ee dhaarta uu jebiyay. Afarta madhab ee Sunniyiintu waxay faahfaahinta kafaarada kaga hadlaan iyagoo ka duulaya Qur'aanka 5:89; mabda'a aasaasiga ahi waa in dhaartu aanay sabab u noqon in laga tago waxa wanaagsan.
- Ha ku dhegganaan dhaar haddii oofinteedu kaa hor istaagayso inaad wax ka wanaagsan samayso; samee waxa wanaagsan oo bixi kafaarada waajibka ah.
- Haddii aad ka shakisan tahay nooca ama inta ay le'eg tahay kafaaradu, talo ka weydii caalim lagu kalsoon yahay.
- Ha fududaysan dhaarta, ballanna ha qaadin ilaa aad si taxaddar leh u hubiso inaad oofin karto.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.