Sahih Muslim, xadiiska 4264
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الأَشْعَرِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، - وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ أَرْسَلَنِي أَصْحَابِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ لَهُمُ الْحُمْلاَنَ إِذْ هُمْ مَعَهُ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ - وَهِيَ غَزْوَةُ تَبُوكَ - فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ أَصْحَابِي أَرْسَلُونِي إِلَيْكَ لِتَحْمِلَهُمْ . فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ عَلَى شَىْءٍ " . وَوَافَقْتُهُ وَهُوَ غَضْبَانُ وَلاَ أَشْعُرُ فَرَجَعْتُ حَزِينًا مِنْ مَنْعِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمِنْ مَخَافَةِ أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ عَلَىَّ فَرَجَعْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَأَخْبَرْتُهُمُ الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ أَلْبَثْ إِلاَّ سُوَيْعَةً إِذْ سَمِعْتُ بِلاَلاً يُنَادِي أَىْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ . فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُوكَ . فَلَمَّا أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خُذْ هَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ - لِسِتَّةِ أَبْعِرَةٍ ابْتَاعَهُنَّ حِينَئِذٍ مِنْ سَعْدٍ - فَانْطَلِقْ بِهِنَّ إِلَى أَصْحَابِكَ فَقُلْ إِنَّ اللَّهَ - أَوْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ فَارْكَبُوهُنَّ " . قَالَ أَبُو مُوسَى فَانْطَلَقْتُ إِلَى أَصْحَابِي بِهِنَّ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ وَلَكِنْ وَاللَّهِ لاَ أَدَعُكُمْ حَتَّى يَنْطَلِقَ مَعِي بَعْضُكُمْ إِلَى مَنْ سَمِعَ مَقَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ سَأَلْتُهُ لَكُمْ وَمَنْعَهُ فِي أَوَّلِ مَرَّةٍ ثُمَّ إِعْطَاءَهُ إِيَّاىَ بَعْدَ ذَلِكَ لاَ تَظُنُّوا أَنِّي حَدَّثْتُكُمْ شَيْئًا لَمْ يَقُلْهُ . فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ إِنَّكَ عِنْدَنَا لَمُصَدَّقٌ وَلَنَفْعَلَنَّ مَا أَحْبَبْتَ . فَانْطَلَقَ أَبُو مُوسَى بِنَفَرٍ مِنْهُمْ حَتَّى أَتَوُا الَّذِينَ سَمِعُوا قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَنْعَهُ إِيَّاهُمْ ثُمَّ إِعْطَاءَهُمْ بَعْدُ فَحَدَّثُوهُمْ بِمَا حَدَّثَهُمْ بِهِ أَبُو مُوسَى سَوَاءً .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Barraad al-Ashcari iyo Muxammad bin Calaa’ al-Hamdaani – oo hadalkoodu isku dhow yahay – waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Abuu Usaamah, oo ka weriyey Burayd, oo ka weriyey Abuu Burdah, oo ka weriyey Abuu Muusaa, oo yiri: Asxaabtaydu waxay ii direen Rasuulka Alle ﷺ si aan ugu weydiiyo gaadiid, iyagoo la socday Ciidankii Dhibaatada (Jaish al-‘Usrah) – taas oo ahayd Duulaankii Tabuuk. Markaas waxaan iri:
“Nabiga Allow, asxaabtaydu waxay ii soo direen xaggaaga si aad u siiso gaadiid.” Wuxuu yiri: “Wallahi, idinkuma siinayo wax gaadiid ah.” Waxaana la kulmay isagoo xanaaqsan anigoon dareensanayn. Sidaas darteed waxaan ku soo laabtay anigoo murugeysan diidmada Rasuulka Alle ﷺ awgeed iyo cabsi aan ka qabay in Rasuulka Alle ﷺ uu nafteyda wax ka tabtay. Waxaan ku laabtay asxaabtaydii oo uga warramay wixii Rasuulka Alle ﷺ yiri. Muddo yar kadib waxaan maqlay Bilaal oo dhawaaqaya: “Cabdullaahi bin Qaysoow!” Waan u jawaabay, wuxuuna yiri: “U jawaab Rasuulka Alle ﷺ, wuu ku yeerayaaye.” Markaan u imid Rasuulka Alle ﷺ, wuxuu yiri: “Qaado labadan lammaane, iyo labadan lammaane, iyo labadan lammaane” – lix geel ah oo uu markaas ka iibsaday Sacad – “oo u gee asxaabtaada, kuna dheh: ‘Alle – ama wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ – ayaa idinku siiyey kuwan si aad u raacdaan, ee fuula.’” Abuu Muusaa wuxuu yiri: Markaasaan u tegey asxaabtaydii oo ku iri: “Rasuulka Alle ﷺ wuxuu idinku siiyey kuwan si aad u fuushaan, laakiin Wallahi, idinkama tagayo ilaa qaar idinka mid ahi ila yimaadaan ciddii maqashay hadalka Rasuulka Alle ﷺ markaan idiin weydiiyey iyo diidmadiisii ugu horreysay, kadibna siintiisii intaas dabadeed; ha u malaynina inaan idiinka warramay wax uusan oran.” Waxay igu yiraahdeen: “Wallahi, adigu agtayada run baad ku tahay, waana samaynaynaa waxaad jeceshahay.” Markaas Abuu Muusaa wuxuu kaxeystay koox iyaga ka mid ah ilaa ay u yimaadeen kuwii maqlay hadalka Rasuulka Alle ﷺ iyo diidmadiisii, kadibna siintiisii dabadeed; waxayna uga warrameen sidii Abuu Muusaa ugu warramay oo kale.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abu Muuse wuxuu si daacad ah u hubiyey warkiisa markii xaaladdu is beddeshay.
Intii lagu jiray duullaankii Tabuuk, Abu Muuse ﷺ wuxuu asxaabtiisa u dalbaday gaadiid ay fuulaan. Nebigu ﷺ markii hore wuu diiday isagoo dhaar ku maray, balse dabadeed wuxuu siiyey lix geel; Abu Muuse wuxuu markhaatiyaal ka dalbaday inay xaqiijiyaan inuu hadalka si sax ah u tebiyey.
Magac loo bixiyey ciidankii xaalado adag ugu baxay Tabuuk.
Xaaladdan, waa xayawaanno ay asxaabtu fuuli kareen.
Hadal adag oo qofku Alle ugu yeedho markhaati.
Culimada waxay werintan ka fahmeen in dhaarta loo eego ujeeddada iyo xaaladda lagu dhaartay, duruufuhuna ay dabadeed is beddeli karaan. Nebigu ﷺ hadalkiisii hore kama uusan noqon: dabadeed ayuu asxaabta siiyey gaadiid ay fuulaan. Abu Muuse oo ka taxaddaray kalsoonidiisa waxay muujinaysaa muhiimadda ay leedahay in warka si sax ah loo tebiyo oo la xaqiijiyo marka loo baahdo. Werintani oggolaansho guud uma aha in dhaarta la jebiyo; xeerarka jebinta dhaarta iyo kafaaraggudkeeda fuqahadu si gaar ah ayay uga hadlaan.
- Hadalka qofka si sax ah u tebii, hana ku darin faahfaahin aan jirin si codsi loo qanciyo.
- Marka war muhiim ah la shakiyo, si deggan uga raadso xaqiijin markhaatiyaal lagu kalsoon yahay.
- Dhaar ha u qaadan si fudud; haddii aad jebiso dhaar, talo ka raadso qof aqoon u leh kafaaraggudka waajibka ah.
Werintani waxay ka hadlaysaa sida qofku yeelayo marka dhaartiisu markii dambe ka hor timaaddo wax ka wanaagsan, waxayna caddaynaysaa xeerarka dhaarta.
Sahih Muslim · #4263 (Sahih)Werintan Saxiixa ah ee isla kitaabkan ku jirta waxay faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa ilaalinta iyo maaraynta dhaarrada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.