Kitaabka Dhaarta, Muxaaribiinta iyo Qisaasta · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4349

Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathma. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Dhaarta, Muxaaribiinta iyo Qisaasta
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathma

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو لَيْلَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ رِجَالٍ، مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأَتَى مُحَيِّصَةُ فَأَخْبَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي عَيْنٍ أَوْ فَقِيرٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ ‏.‏ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمُحَيِّصَةَ ‏"‏ كَبِّرْ كَبِّرْ ‏"‏ ‏.‏ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذِنُوا بِحَرْبٍ ‏"‏ ‏.‏ فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ فِي ذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ ‏.‏ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمُ الدَّارَ ‏.‏ فَقَالَ سَهْلٌ فَلَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Isxaaq ibnu Mansuur, waxaa noo sheegay Bishr ibnu Cummar, wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Maalik ibnu Anas oo leh: Waxaa ii warramay Abuu Laylaa ibnu Cabdillaahi ibnu Cabdirraxmaan ibnu Sahl, oo ka weriyey Sahl ibnu Abii Xathmah, inuu uga warramay rag waayeel ah oo qoomkiisa ka mid ah in Cabdillaahi ibnu Sahl iyo Muxayyisah ay u baxeen Khaybar dhibaatada haysatay awgeed. Muxayyisah ayaa yimid oo sheegay in Cabdillaahi ibnu Sahl la dilay laguna tuuray ceel ama god. Wuxuu u tagay Yuhuudda oo ku yiri: 'Allaah baan ku dhaartaye, idinkaa dilay isaga.' Waxay yiraahdeen: 'Allaah baan ku dhaartaye, annagu ma aannu dilin.' Kadib wuxuu ku soo laabtay qoomkiisii oo arrintii u sheegay. Markaas ayaa isaga, walaalkiis Xuwayyisah oo ka weynaa, iyo Cabdirraxmaan ibnu Sahl ay wada yimaadeen. Muxayyisah ayaa damcay inuu hadlo, maadaama uu ahaa kii Khaybar joogay, laakiin Rasuulka Allaah ﷺ ayaa ku yiri Muxayyisah: 'Wayneey! Wayneey!' — isagoo ula jeeda in la hormariyo da'da weyn. Markaas Xuwayyisah ayaa hadlay, kadibna Muxayyisah ayaa hadlay. Rasuulka Allaah ﷺ ayaa yiri: 'Ama way bixinayaan magta saaxiibkiin, ama dagaal ha iclaamiyaan.' Rasuulka Allaah ﷺ warqad buu ugu qoray arrintaas, iyaguna waxay ku jawaabeen: 'Allaah baan ku dhaartaye, annagu ma aannu dilin.' Rasuulka Allaah ﷺ ayaa ku yiri Xuwayyisah, Muxayyisah iyo Cabdirraxmaan: 'Ma dhaaranaysaan si aad xaq ugu yeelataan dhiigga saaxiibkiin?' Waxay yiraahdeen: 'Maya.' Wuxuu yiri: 'Markaas Yuhuudda ayaa idiin dhaaranaysa.' Waxay yiraahdeen: 'Iyagu Muslimiin ma ahan.' Markaas Rasuulka Allaah ﷺ ayaa magta ka bixiyey xoolihiisa gaarka ah, wuxuuna u diray boqol geel ah ilaa laga geliyey guryahooda. Sahl wuxuu yiri: 'Geel cas oo ka mid ah ayaa i laatay.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu amray in diyada la bixiyo markii arrintu aanay go’aan ku dhammaan.

Asalka iyo sababta

Cabdullaahi ibn Sahl ayaa meyd laga helay ka dib safar uu ku tagay Khaybar. Asxaabtiisu waxay Yuhuudda ku eedeeyeen dilka, balse way diideen eedda; qoyskiisu dhaar ma marin, waxayna tilmaameen in Yuhuuddu aanay Muslimiin ahayn.

Erayada adag oo la sharxay
Diyah (magta dhiigga)

Magdhow lacageed oo shareecada Islaamku oggolaan karto in la siiyo ehelka qof la dilay.

Qasaamah

Habraac gaar ah oo dhaaro ku saabsan kiiska dilka, marka caddayn iyo duruufo ay keenaan tuhun rasmi ah.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in eed dil aan xukun lagu gaari karin caddayn la’aan, qasaamaduna tahay habraac rasmi ah oo aan oggolaansho u ahayn in qofku iskiis caddaalad u fushado. Shuruudaha saxda ah iyo cidda dhaarta maraysa way ku kala duwan yihiin madh-habyada fiqiga. Nabigu ﷺ wuxuu ehelka marxuumka siiyey mudnaanta inay hadlaan, isagoo tixgeliyey kala horreynta da’da; markii arrinta dhaaro lagu xallin waayey, wuxuu diyada ka bixiyey hantidiisa gaarka ah.

Casharrada maanta
  1. Qofna ha ku eedayn dembi culus caddayn la’aan; baaritaanka u daa garsoor awood u leh.
  2. Odayaasha si xushmad leh hadalka mudnaan u sii, adigoon dadka kale ka qaadin xaqa ay hadhow u leeyihiin inay hadlaan.
  3. Marka khilaaf aan la xallin, raadi xal sharci ah kana fogow inaad caddaaladda gacantaada ku qaadato.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.