Kitaabka Dhaarta, Muxaaribiinta iyo Qisaasta · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4388

Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Dhaarta, Muxaaribiinta iyo Qisaasta
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ، بْنُ سَالِمٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ قَتَلَ رَجُلاً فَأَقَادَ وَلِيَّ الْمَقْتُولِ مِنْهُ فَانْطَلَقَ بِهِ وَفِي عُنُقِهِ نِسْعَةٌ يَجُرُّهَا فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَى رَجُلٌ الرَّجُلَ فَقَالَ لَهُ مَقَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَلَّى عَنْهُ ‏.‏ قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِحَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ فَقَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَشْوَعَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِنَّمَا سَأَلَهُ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُ فَأَبَى ‏.‏

Tarjumaad

Alqama bin Waa'il wuxuu ka weriyey aabbihii in nin la keenay Rasûlka Ilaahay ﷺ kaas oo dilay nin kale, markaas uu qofkii dhintay ehelkiisu jiidayay isagoo xarig qoorta uga xiran yahay si looga qaado qisaasta. Markii uu dhabarka jeediyay, Rasûlka Ilaahay ﷺ wuxuu yiri:

"Kan wax dilay iyo kan la dilayba Naarta ayay ku jiraan." Markaasaa nin u yimid ninkii (ehelkii marxuumka) una sheegay hadalkii Rasûlka Ilaahay ﷺ, sidaasna wuu ku sii daayay. Ismaaciil bin Saalim wuxuu yiri: Arrintaas waxaan u sheegay Xabiib bin Abi Thaabit, wuxuuna igu yiri: Ibn Ashwac baa ii warramay in Nabigu ﷺ weydiistay inuu cafiyo, balse uu diiday.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Dhaxal-suguhu wuxuu sii daayay dambiilaha ka dib markii uu maqlay digniinta Nabiga ﷺ.

Erayada adag oo la sharxay
wali-ga qofka la dilay

Dhaxal-sugaha ama qofka xaqa u leh ee magaca qofka la dilay ku dalban kara qisaas ama cafis.

qisaas

Aargudasho sharci ah oo la xiriirta dil, laguna fuliyo xeerarka iyo hay'adaha awoodda u leh.

cafis

Ka tanaasulidda xaqa qisaasta; waa doorashada qofka xaqa u leh.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka hadlaan hadalka ah in dilaha iyo qofka la dilayna ay Naarta ku jiraan inuu yahay digniin culus oo ka dhan ah dilka iyo dagaal-kicinta xaq-darrada ah; ma aha xukun guud oo sheegaya in qof kasta oo la dilo la xukumay. Werinta dheeraadka ahi waxay caddaynaysaa in Nabiga ﷺ uu dhaxal-sugaha ka codsaday inuu cafiyo, balse uu markii hore diiday. Dil ula kac ah marka uu dhaco, dhaxal-suguhu wuxuu leeyahay xaq sharci ah oo qisaas ah, hase yeeshee wuu ka tanaasuli karaa; cafiska iyo aqbalidda diyaduna waa beddello bannaan. Qisaasta laguma fuliyo aargoosi shakhsi ah, ee waxay hoos timaaddaa nidaamka garsoorka ee awoodda u leh.

Casharrada maanta
  1. Weligaa ha ka fulin qisaasta meel ka baxsan habraaca garsoorka ee awoodda u leh; aargoosiga shakhsiga ahi wuxuu dhalinayaa dulmi cusub.
  2. Qofka xaqa u leh qisaastu wuxuu si miyir leh u dooran karaa cafis, iyada oo aan lagu khasbin doorashadaas.
  3. U fiirso digniinaha muujinaya culayska dilka, khilaafkana u raadi xal sharci ah oo heshiisiin leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.