Kitaabka Xuduudda · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4431

Waxaa weriyey Buraydah ibn al-Husayb. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Xuduudda
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Buraydah ibn al-Husayb

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ الْمُحَارِبِيُّ - عَنْ غَيْلاَنَ، - وَهُوَ ابْنُ جَامِعٍ الْمُحَارِبِيُّ - عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَيْحَكَ ارْجِعْ فَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَتُبْ إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَرَجَعَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَيْحَكَ ارْجِعْ فَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَتُبْ إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَرَجَعَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الرَّابِعَةُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فِيمَ أُطَهِّرُكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ مِنَ الزِّنَى ‏.‏ فَسَأَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَبِهِ جُنُونٌ ‏"‏ ‏.‏ فَأُخْبِرَ أَنَّهُ لَيْسَ بِمَجْنُونٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَشَرِبَ خَمْرًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَاسْتَنْكَهَهُ فَلَمْ يَجِدْ مِنْهُ رِيحَ خَمْرٍ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَزَنَيْتَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَكَانَ النَّاسُ فِيهِ فِرْقَتَيْنِ قَائِلٌ يَقُولُ لَقَدْ هَلَكَ لَقَدْ أَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ وَقَائِلٌ يَقُولُ مَا تَوْبَةٌ أَفْضَلَ مِنْ تَوْبَةِ مَاعِزٍ أَنَّهُ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَضَعَ يَدَهُ فِي يَدِهِ ثُمَّ قَالَ اقْتُلْنِي بِالْحِجَارَةِ - قَالَ - فَلَبِثُوا بِذَلِكَ يَوْمَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُمْ جُلُوسٌ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ فَقَالَ ‏"‏ اسْتَغْفِرُوا لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَالُوا غَفَرَ اللَّهُ لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ ‏.‏ - قَالَ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَقَدْ تَابَ تَوْبَةً لَوْ قُسِمَتْ بَيْنَ أُمَّةٍ لَوَسِعَتْهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ غَامِدٍ مِنَ الأَزْدِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَيْحَكِ ارْجِعِي فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ أَرَاكَ تُرِيدُ أَنْ تُرَدِّدَنِي كَمَا رَدَّدْتَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ إِنَّهَا حُبْلَى مِنَ الزِّنَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ آنْتِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا ‏"‏ حَتَّى تَضَعِي مَا فِي بَطْنِكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكَفَلَهَا رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ حَتَّى وَضَعَتْ قَالَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ قَدْ وَضَعَتِ الْغَامِدِيَّةُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِذًا لاَ نَرْجُمَهَا وَنَدَعَ وَلَدَهَا صَغِيرًا لَيْسَ لَهُ مَنْ يُرْضِعُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ إِلَىَّ رَضَاعُهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ فَرَجَمَهَا ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Sulaymaan bin Buraydah, aabihiis oo yiri: Maa’iz bin Maalik ayaa u yimid Nabiga ﷺ wuxuuna ku yiri:

“Rasuulkii Allow, i daahiri.” Wuxuu yiri: “Hooggaaye, noqo oo Allah dambi-dhaaf weydiiso una toobad keen.” Wuxuu yiri: Wuu noqday meel aan fogeyn, kadibna wuu soo laabtay oo yiri: “Rasuulkii Allow, i daahiri.” Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: “Hooggaaye, noqo oo Allah dambi-dhaaf weydiiso una toobad keen.” Wuxuu yiri: Mar kale ayuu noqday meel aan fogeyn, kadibna wuu soo laabtay oo yiri: “Rasuulkii Allow, i daahiri.” Nabigu ﷺ wuxuu ku celiyey hadalkii hore oo kale. Markii ay ahayd markii afaraad, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: “Maxaan kaa daahiriyaa?” Wuxuu yiri: “Sinada.” Rasuulka Allah ﷺ wuxuu weydiiyey: “Ma waalan yahay?” Waxaa loo sheegay inuusan waalneyn. Wuxuu yiri: “Ma cabay khamri?” Nin baa istaagay oo uriyey neeftiisa, mana uusan dareemin ur khamri. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: “Ma sinaysatay?” Wuxuu yiri: “Haa.” Markaasuu amray in dhagax lagu dilo, dadkuna waxay noqdeen laba kooxood; qaar baa yiri: “Wuu halaagsamay, dembigiisii baa hareereeyey,” qaarna waxay yiraahdeen: “Ma jirto toobad ka fadli badan toobadda Maa’iz, maxaa yeelay wuxuu u yimid Nabiga ﷺ, gacantiisa ayuu gacanta Nabiga geliyey oo yiri: ‘Dhagax igu dila.’” Arrintaas waxay socotay laba ama saddex maalmood. Kadib Rasuulka Allah ﷺ ayaa u yimid iyagoo fadhiya, salaamay oo fadhiistay, wuxuuna yiri: “Maa’iz bin Maalik dambi-dhaaf u weydiiya.” Waxay yiraahdeen: “Allah ha u dambi-dhaafo Maa’iz bin Maalik.” Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: “Wuxuu sameeyey toobad haddii ummad loo qaybiyo ay wada deeqi lahayd.” Kadib waxaa u timid haweeney reer Ghamid oo Azd ah, waxayna tiri: “Rasuulkii Allow, i daahiri.” Wuxuu yiri: “Hooggaaye, noqo oo Allah dambi-dhaaf weydiiso una toobad keen.” Waxay tiri: “Waxaad u egtahay inaad i celcelinayso sidii aad u celcelisay Maa’iz bin Maalik.” Wuxuu yiri: “Maxaa dhacay?” Waxay tiri: “Waxaan uur ku qaaday sino.” Wuxuu yiri: “Adigaa?” Waxay tiri: “Haa.” Wuxuu ku yiri: “Inta aad dhalayso waxa calooshaada ku jira.” Nin Ansaar ah ayaa kafaalo-qaaday ilaa ay ka dhasho. Ninkii ayaa Nabiga ﷺ u yimid oo yiri: “Haweeneydii reer Ghamid way dhashay.” Nabigu ﷺ wuxuu yiri: “Markaas dhagax kuma dilayno oo ilmaheeda yar cid nuujisa la’aan kaga tegi mayno.” Nin Ansaar ah ayaa istaagay oo yiri: “Aniga ayaa nuujintiisa qaaday, Nabi Allow.” Markaasaa dhagax lagu dilay.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Toobaddii Ma’iz waxay ahayd mid daacad ah, balse arrimaha ciqaabtu waxay u baahan yihiin baaritaan taxaddar leh.

Erayada adag oo la sharxay
I nadiifi

Ma’iz wuxuu codsaday in ruux ahaan lagu nadiifiyo ciqaab shareecadu jidaysay; Nebigu ﷺ markii hore wuxuu dib ugu celiyey toobad iyo dembi-dhaaf weydiisasho.

Toobad

In si daacad ah loogu noqdo Allah, laga qoomameeyo dembiga, lagana joogsado.

Ghaamid

Waa qabiil ka tirsan reer Azd; haweeneydii qisada ku jirtay waxay ka dhalatay qabiilkaas.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in albaabka toobaddu Allah agtiisa furan yahay, iyo in Nebigu ﷺ ku ammaanay toobadda Ma’iz inay ahayd mid si gaar ah u daacad ah. Ku soo noqnoqoshadiisu macnaheedu ma aha in qof kastaa waajib ku yahay inuu dembi qarsoodi ah bannaanka soo dhigo: fuqahada badankoodu waxay ku adkeeyaan in qofku aanu dembigiisa sheegin, balse uu Allah dembi-dhaaf weydiisto. Werintani sidoo kale waxay adkaynaysaa in shakhsiyaadku aanay iskood u fulin karin arrimaha ciqaabta; go’aaminta iyo fulintu waxay u taallaa maamulka awoodda u leh, iyadoo si taxaddar leh loo hubinayo. Haweeneydii uurka lahayd, fulinta ciqaabta dib ayaa loo dhigay ilaa ay umusho iyo inta daryeelka ilmaha loo diyaarinayo.

Casharrada maanta
  1. Markaad gef samayso, si daacad ah ugu noqo Allah, dembi-dhaaf weydiiso, kana fogow dembiga.
  2. Ha bannaanka soo dhigin dembi shakhsi ah si aan loo baahnayn; raadso talo diini ah oo lagu kalsoon yahay haddii sixid ama xuquuqda dad kale ay arrintu khusayso.
  3. Ha iska gaarin go’aanno ku saabsan arrimaha ciqaabta, hana fulin ciqaab adigu; arrimahaasi waxay u yaallaan maamulka awoodda u leh iyo hannaan garsoor oo taxaddar leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.