Kitaabka Xuduudda · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4440

Waxaa weriyey Al-Bara' ibn 'Azib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Xuduudda
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Al-Bara' ibn 'Azib

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلاَهُمَا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ مُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِيَهُودِيٍّ مُحَمَّمًا مَجْلُودًا فَدَعَاهُمْ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ هَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا رَجُلاً مِنْ عُلَمَائِهِمْ فَقَالَ ‏"‏ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى أَهَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ وَلَوْلاَ أَنَّكَ نَشَدْتَنِي بِهَذَا لَمْ أُخْبِرْكَ نَجِدُهُ الرَّجْمَ وَلَكِنَّهُ كَثُرَ فِي أَشْرَافِنَا فَكُنَّا إِذَا أَخَذْنَا الشَّرِيفَ تَرَكْنَاهُ وَإِذَا أَخَذْنَا الضَّعِيفَ أَقَمْنَا عَلَيْهِ الْحَدَّ قُلْنَا تَعَالَوْا فَلْنَجْتَمِعْ عَلَى شَىْءٍ نُقِيمُهُ عَلَى الشَّرِيفِ وَالْوَضِيعِ فَجَعَلْنَا التَّحْمِيمَ وَالْجَلْدَ مَكَانَ الرَّجْمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَوَّلُ مَنْ أَحْيَا أَمْرَكَ إِذْ أَمَاتُوهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لاَ يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ‏}‏ يَقُولُ ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنْ أَمَرَكُمْ بِالتَّحْمِيمِ وَالْجَلْدِ فَخُذُوهُ وَإِنْ أَفْتَاكُمْ بِالرَّجْمِ فَاحْذَرُوا ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ‏}‏ ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ‏}‏ ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ‏}‏ فِي الْكُفَّارِ كُلُّهَا ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxya bin Yaxya iyo Abu Bakr bin Abi Shaybah, labadooduba waxay ka weriyeen Abu Mucaawiyah. Yaxya wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Abu Mucaawiyah, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Murrah, oo ka weriyey Al-Baraa' bin Caazib, kaasoo yiri: Nebiga ﷺ agtiisa waxaa la soo mariyey nin Yuhuudi ah oo wejigiisa la madoobeeyey lana jeedalay. Markaasuu Nebigu ﷺ u yeeray Yuhuuddii oo ku yiri:

"Ma sidan baad ku heshaan xaddiga zinada ee Kitaabkiinna?" Waxay yiraahdeen: "Haa." Kadib wuxuu u yeeray nin culamadooda ka mid ah oo ku yiri: "Waxaan kugu dhaarinayaa Allahii Tawraad ku soo dejiyey Muuse, ma sidan baad ku heshaan xaddiga zinada ee Kitaabkiinna?" Wuxuu yiri: "Maya, haddaadan igu dhaarin lahayn dhaar tan oo kale ah, kuma aanen sheegeen. Waxaan ku helnaa inay tahay rajm (dhagax lagu dilo). Laakiin markii ay ku badatay dadkayaga sharafta leh, haddaan qabanno qof sharaf leh waan iska dayn jirnay, haddaan qabanno qof tabar yarna xaddiga ayaan ku oogi jirnay. Markaas baan waxaan niri: Kaalaya aan isku raacno wax aan ku oogno qofka sharafta leh iyo kan hooseeya labadaba, sidaas ayaana madoobeynta wejiga iyo jeedalka uga dhignay beddelka rajmka." Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Allahow, anigu waxaan ahay kii ugu horreeyey ee amarkaaga nooleeya markii ay iyagu dileen." Kadibna wuu amray oo ninkii waa la rajmiyey (dhagax lagu dilay). Markaasaa Allah Cazza wa Jalla wuxuu soo dejiyey: {Rasuulkow, yaanay ku murug gelin kuwa u degdega gaalnimada...} ilaa uu ka yiraahdo: {...haddii tan la idin siiyo qaata.} Macnuhu waa: U taga Muxammad ﷺ, hadduu idin amro madoobeyn iyo jeedal qaata, hadduuse idinku xukumo rajm ka digtoonaada. Markaasaa Allah Tacaalaa wuxuu soo dejiyey: {Kuwaan ku xukumin waxa Allah soo dejiyey, kuwaasi waa gaalo}, {Kuwaan ku xukumin waxa Allah soo dejiyey, kuwaasi waa daalimiin}, iyo {Kuwaan ku xukumin waxa Allah soo dejiyey, kuwaasi waa faasiqiin}. Dhammaan aayadahani waxay ku saabsan yihiin gaalada.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu dib u soo celiyey in ciqaabta waxyigu si siman loo dabaqo.

Asalka iyo sababta

Nin Yuhuudi ah oo sino galay ayaa loo keenay Nabiga ﷺ. Caalim Yuhuudi ah oo goobta joogay ayaa qiray in Tawreedku dhagax-ku-dilid farayay, balse dadka bulshada ku magaca weynaa ciqaabtaas looga beddeli jiray in wejiga la madoobeeyo iyo karbaash.

Erayada adag oo la sharxay
tahmiim

Wejiga oo la madoobeeyo, halkan dambas ama walax la mid ah ayaa loo adeegsanayaa.

xadd

Ciqaab shareecada Islaamku u dejisay dembiyo gaar ah.

dhagax-ku-dilid

Ciqaabtii, sida qoraalka Tawreedka ee la soo xigtay ee qisadan ku jirta, loogu talagalay sinada.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fasiriyeennada hore waxay carrabka ku adkeeyaan in qisadu cambaaraynayso caddaalad-darrada ay dadka magaca weyn leh xeerarka kaga baxsadaan halka dadka nugul la ciqaabo. Waxay sidoo kale ka hadlayaan in Qur’aanku aayadaha ka hadlaya xukunka aan waxyiga Ilaahay lagu xukumin uu halkan gaaladda ku dabaqayo; sidaas darteed erayada gaalnimo, dulmi iyo dembi waa in lagu fasiraa macnaha guud, iyadoo aan aqoon la’aan loogu dabaqayn Muslimiin gaar ah. Xadiiskani ma oggolaanayo in shakhsiyaadku ciqaabo fuliyaan: go’aannada ciqaabta dembiyada waxaa iska leh awoodda sharciyeysan, iyadoo la raacayo shuruudaha iyo xeerarka caddaynta ee shareecada.

Casharrada maanta
  1. Xeerarka si caddaalad ah u dabaq, hana dadka awoodda leh u samayn ka-reebis gaar ah.
  2. Sheegashooyinka ka hubi ilo lagu kalsoon yahay, hana dan gaar ah darteed u qarin aqoon muhiim ah.
  3. Arrimaha ciqaabta dembiyada u daa hay’adaha awoodda u leh, hana iskaga xukumin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.