Sahih Muslim, xadiiska 454
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Suwayd ibn Sa'idwuxuu u sheegay Muslimسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Hafs ibn Maysaraحَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Ata ibn Yasarعَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ
- 5Abu Sa'id al‑Khudriأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ نَاسًا، فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ " . قَالَ " هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ " . قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلاَّ كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ . فَلاَ يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنَ الأَصْنَامِ وَالأَنْصَابِ إِلاَّ يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ . فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلاَ وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا . فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلاَ تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ . ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ . فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ . مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلاَ وَلَدٍ . فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا . - قَالَ - فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلاَ تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنَ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا . قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ . قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ . فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ . فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لاَ نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا - مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا - حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ . فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ . فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلاَ يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلاَّ أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلاَ يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلاَّ جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ . ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ . فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا . ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ " . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ " دَحْضٌ مَزِلَّةٌ . فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلاَلِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ . حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنَ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ . فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ . فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثيرًا قَدْ أَخَذَتِ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ . فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ . فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا . ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ . فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا . ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ . فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا " . وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا} " فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتِ الْمَلاَئِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلاَّ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنَ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهْرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهْرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلاَ تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ " فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمُ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلاَءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمُ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلاَ خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ . فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ . فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَىُّ شَىْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا . فَيَقُولُ رِضَاىَ فَلاَ أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا " .
Waxaa ii sheegay Suwayd bin Saciid, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Xafsi bin Maysara, oo ka weriyey Sayd bin Aslam, oo ka weriyey Cataa’ bin Yasaar, oo ka weriyey Abuu Saciid Al-Khudri, in dad qaar ah xilligii Rasuulka Allah ﷺ ay yiraahdeen:
"Rasuulkii Allow, ma arki doonnaa Rabbigeenna Maalinta Qiyaamaha?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Haa." Wuxuuna ku daray: "Ma dhib baa idinku jirta aragtida qorraxda duhurkii marka aanay daruur jirin? Ma dhib baa idinku jirta aragtida dayaxa habeenka badr-ka ah marka aanay daruur jirin?" Waxay yiraahdeen: "Maya, Rasuulkii Allow." Wuxuu yiri: "Dhib idinkuma jiro aragtida Allah Tabaraka wa Ta'aala Maalinta Qiyaamaha wax ka badan dhibta idinku jirta aragtida midkood." Marka Maalinta Qiyaamaha timaado, waxaa dhawaaqi doona mu'addin si ummad walba u raacdo waxay caabudi jireen. Cid walba oo caabudi jirtay wax aan Allah Subxaanahu ahayn oo sanamyo iyo dhagaxyo ah waxay ku dhici doonaan Naarta, ilaa ay ka haraan kuwa caabuda Allah oo kaliya, ha ahaadeen kuwo suubban ama faasiqiin ah, iyo hartiga Ahlu Kitaabka. Kadib waxaa loo yeeri doonaa Yuhuudda, waxaana lagu dhihi doonaa: "Maxaad caabudi jirteen?" Waxay dhihi doonaan: "Waxaan caabudi jirnay Cuzayr ina Allah." Waxaa lagu dhihi doonaa: "Been baad sheegteen! Allah ma yeelan xaas ama ilmo. Maxaad rabtaan hadda?" Waxay dhihi doonaan: "Waan oomanahay, Rabbigeennow! Na waraabi." Waxaa loo tilmaami doonaa meel, waxaana lagu dhihi doonaa: "Maxaad u tagi waydeen inaad cabtaan?" Kadib waxaa loo kaxayn doonaa Naarta iyadoo u eg tahay sida dhalanteed (saraab), dabkeeduna isku burburinayo, wayna ku dhici doonaan Naarta. Kadib waxaa loo yeeri doonaa Nasaarada, waxaana lagu dhihi doonaa: "Maxaad caabudi jirteen?" Waxay dhihi doonaan: "Waxaan caabudi jirnay Al-Masiix ina Allah." Waxaa lagu dhihi doonaa: "Been baad sheegteen! Allah ma yeelan xaas ama ilmo." Waxaa lagu dhihi doonaa: "Maxaad rabtaan?" Waxay dhihi doonaan: "Waan oomanahay, Rabbigeennow! Na waraabi." Waxaa loo tilmaami doonaa meel, waxaana lagu dhihi doonaa: "Maxaad u tagi waydeen inaad cabtaan?" Kadib waxaa loo kaxayn doonaa Jahannamo iyadoo u eg tahay sida dhalanteed, dabkeeduna isku burburinayo. Way ku dhici doonaan Naarta ilaa ay ka haraan kuwa caabuda Allah Ta'aala oo kaliya, ha ahaadeen kuwo suubban ama faasiqiin ah. Waxaa u imaan doona Rabbiga Caalamiinta Subxaanahu wa Ta'aala isagoo leh muuqaalkii ay ku yaqaanneen. Wuxuu dhihi doonaa: "Maxaad sugaysaan? Ummad walba waxay raacaysaa waxay caabudi jirtay." Waxay dhihi doonaan: "Rabbigeennow, waan ka fogaannay dadka adduunka annagoo u baahan, mana la saaxiibin." Wuxuu dhihi doonaa: "Anigu waxaan ahay Rabbigiinna." Waxay dhihi doonaan: "Allah baan ka magangalnay adiga, waxna kula wadaajin mayno Allah" (labo ama saddex jeer), ilaa qaar ka mid ah ay ku sigtaan inay dib u noqdaan. Waxaa la dhihi doonaa: "Ma jirtaa calaamad idinka dhexaysa isaga oo aad ku garan kartaan?" Waxay dhihi doonaan: "Haa." Kadib waxaa la qaadi doonaa lugta (saq), cid walba oo u sujuudi jirtay Allah si iskood ah Allah wuu u oggolaan doonaa sujuudda, laakiin cid walba oo u sujuudi jirtay cabsi ama istusnimo darteed, Allah wuxuu ka dhigi doonaa dhabarkooda hal saxan, mar walba oo ay rabaan inay sujuudaanna dhabarka ayay ku dhici doonaan. Kadib madaxa ayay kor u qaadi doonaan, isaguna wuxuu isu beddeli doonaa muuqaalkii ugu horreeyay ee ay ku arkeen, wuxuuna dhihi doonaa: "Anigu waxaan ahay Rabbigiinna." Waxay dhihi doonaan: "Adigu waxaad tahay Rabbigeenna." Kadib waxaa la dhisi doonaa Buundada (Siraadka) dusheeda Jahannamo, shafeecadana waa la oggolaan doonaa, waxayna dhihi doonaan: "Allow, nabadgelyeey, nabadgelyeey!" Waxaa la weydiiyay: "Rasuulkii Allow, maxay tahay Buundadu?" Wuxuu yiri: "Waa meel simbiriirixo badan oo leh qalloocyo, biraha wax lagu qabto, iyo qodxo la mid ah qodxada Sacdaan ee Najd. Mu'miniintu waxay u gudbi doonaan sida libiqsiga indhaha, onkod, dabayl, shimbir, iyo faraska/rakaabka ugu fiican. Qaar waa nabadgeli doonaan, qaar waa la xoqi doonaa kadibna waa la sii dayn doonaa, qarna waxaa lagu tuuri doonaa Naarta Jahannamo." Marka Mu'miniintu ka badbaadaan Naarta, waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirto, mid idinka mid ah kama codsi badna xuquuqda walaalahooda Naarta ku jira maalinta Qiyaamaha siday Mu'miniintu Allah uga codsadaan. Waxay dhihi doonaan: "Rabbigeennow, way nala soomi jireen, way nala tukan jireen, wayna nala xajin jireen." Waxaa lagu dhihi doonaa: "Soo saara kuwaad garaneysaan." Sawirkooda Naarta waa laga xaaraantinimeyn doonaa, waxayna soo saari doonaan dad badan oo Naartu gaartay bartamaha lugaha ama jilbaha. Kadib waxay dhihi doonaan: "Rabbigeennow, kuma harin cid aad na amartay." Wuxuu dhihi doonaa: "Noqda, oo soo saara cid walba oo qalbigeeda uu ku jiro miisaanka diinaar oo khayr ah." Waxay soo saari doonaan dad badan. Kadib waxay dhihi doonaan: "Rabbigeennow, kama tegin cid aad na amartay." Wuxuu dhihi doonaa: "Noqda, oo soo saara cid walba oo qalbigeeda uu ku jiro miisaanka nus diinaar oo khayr ah." Waxay soo saari doonaan dad badan, waxayna dhihi doonaan: "Rabbigeennow, kama tegin cid aad na amartay." Wuxuu dhihi doonaa: "Noqda, oo soo saara cid walba oo qalbigeeda uu ku jiro miisaanka zarro (xabbo yar) oo khayr ah." Waxay soo saari doonaan dad badan, waxayna dhihi doonaan: "Rabbigeennow, kuma harin wax khayr ah." Abuu Saciid Al-Khudri wuxuu oran jiray: "Haddaydaan rumaysnayn xadiiskan, akhriya haddaad doontaan: {Allah ma dulmiyo miisaanka zarro, hadday tahay xasanaadna wuu labalaabaa, wuxuuna ka bixiyaa agtiisa ajar weyn} (Qur'aan 4:40)." Kadib Allah Caswa Wajalla wuxuu dhihi doonaa: "Way shafeeceeyeen Malaa'igta, way shafeeceeyeen Nabiyadu, wayna shafeeceeyeen Mu'miniintu, waxaana haray oo kaliya Ka ugu Naxariista badan kuwa naxariista." Wuxuu qaadan doonaa qabasho Naarta ah, wuxuuna ka soo saari doonaa qoom aan weligood khayr samayn oo noqday dhuxul, wuxuuna ku tuuri doonaa webi ku yaalla afafka Jannada oo la yiraahdo Webiga Nolosha. Waxay u soo bixi doonaan sida miraha ka soo baxa dhoobada daadka. Miyaad aragteen miraha dhagaxa ama geedka u dhow; kuwa qorraxda u dhow waa hurdi ama cagaar, kuwa hooska ku jirana waa caddaan?" Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, waxaad mooddaa inaad daaqsin ku jirtay baadiyaha." Wuxuu yiri: "Waxay u soo bixi doonaan sida luulka, qoortoodana waxaa ku yaalla faraantiyo. Dadka Jannada waxay ku garan doonaan: Kuwani waa kuwa Allah xoreeyey ee uu geliyey Jannada bilaa camal ay sameeyeen ama khayr ay hormarsadeen." Kadib wuxuu dhihi doonaa: "Gala Jannada, waxaad aragtaan oo dhan waa idiin leedahay." Waxay dhihi doonaan: "Rabbigeennow, waxaad na siisay wax aanad cidna siinin caalamiinta." Wuxuu dhihi doonaa: "Waxaan idiin hayaa wax ka fiican taas." Waxay dhihi doonaan: "Rabbigeennow, maxaa ka fiican taas?" Wuxuu dhihi doonaa: "Raallinimadayda (Rida), weligayna idinkuma cadhoon doono kadib."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alleah wuxuu mu’miniinta uga soo saaraa Naarta shafeeco iyo naxariistiisa.
Codsi badbaado ama dembi-dhaaf ah oo Alle oggolaado; go’aanka ugu dambeeyana Isagaa iska leh.
Marinka ka dul gudba Naarta oo dadku ay tahay inay ka tallaabaan Maalinta Qiyaame.
Wabiga uu Alle dadka ku soo nooleeyo oo ku bogsiiyo ka dib markuu Naarta ka soo bixiyo.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Imaam an-Nawawi oo sharxay Saxiix Muslim, waxay werintan ka fahmeen xaqiijinta in mu’miniintu Alle ku arki doonaan Aakhiro, si ku habboon weynaantiisa, iyada oo aan lagu ekaysiin khalqiga. Waxay sidoo kale ka fahmeen in shafeecadu ku xiran tahay oggolaanshaha Alle, iyo in mu’miniinta dembiilayaasha ahi ugu dambayn Naarta uga badbaadi karaan naxariista Alle. Sifooyinka Alle waxaa loo aqbalaa sida isaga ku habboon, iyada oo aan la qeexin qaabkooda ama Alle lala simin makhluuqa.
- Salaaddaada iyo cibaadadaada ka ilaali is-tustuska: daacadnimadu waxay ka muuqataa cibaado Alle keliya loo sameeyo.
- Ku sii rajo weynow naxariista Alle, kana baryo sugnaansho iyo badbaado Maalinta Qiyaame.
- U ducee mu’miniinta dhibaataysan, maantana ku kaalmee taageero daacad ah oo wax ku ool ah.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa shafeecada iyo dadka Naarta laga badbaadinayo.
Sahih Muslim · #456 (Sahih)Waxay la jaanqaadaysaa mawduuca shafeecada iyo naxariista Alle u hayo mu’miniinta.
Sahih Muslim · #452 (Sahih)Waxay ka hadlaysaa in Alle la arko Maalinta Qiyaame, waana mawduuc udub-dhexaad u ah bilowga werintan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.