Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4555

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ رَافِعٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ غَزَا نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ فَقَالَ لِقَوْمِهِ لاَ يَتْبَعْنِي رَجُلٌ قَدْ مَلَكَ بُضْعَ امْرَأَةٍ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَبْنِيَ بِهَا وَلَمَّا يَبْنِ وَلاَ آخَرُ قَدْ بَنَى بُنْيَانًا وَلَمَّا يَرْفَعْ سُقُفَهَا وَلاَ آخَرُ قَدِ اشْتَرَى غَنَمًا أَوْ خَلِفَاتٍ وَهُوَ مُنْتَظِرٌ وِلاَدَهَا ‏.‏ قَالَ فَغَزَا فَأَدْنَى لِلْقَرْيَةِ حِينَ صَلاَةِ الْعَصْرِ أَوْ قَرِيبًا مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِلشَّمْسِ أَنْتِ مَأْمُورَةٌ وَأَنَا مَأْمُورٌ اللَّهُمَّ احْبِسْهَا عَلَىَّ شَيْئًا ‏.‏ فَحُبِسَتْ عَلَيْهِ حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ - قَالَ - فَجَمَعُوا مَا غَنِمُوا فَأَقْبَلَتِ النَّارُ لِتَأْكُلَهُ فَأَبَتْ أَنْ تَطْعَمَهُ فَقَالَ فِيكُمْ غُلُولٌ فَلْيُبَايِعْنِي مِنْ كُلِّ قَبِيلَةٍ رَجُلٌ ‏.‏ فَبَايَعُوهُ فَلَصِقَتْ يَدُ رَجُلٍ بِيَدِهِ فَقَالَ فِيكُمُ الْغُلُولُ فَلْتُبَايِعْنِي قَبِيلَتُكَ ‏.‏ فَبَايَعَتْهُ - قَالَ - فَلَصِقَتْ بِيَدِ رَجُلَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةٍ فَقَالَ فِيكُمُ الْغُلُولُ أَنْتُمْ غَلَلْتُمْ - قَالَ - فَأَخْرَجُوا لَهُ مِثْلَ رَأْسِ بَقَرَةٍ مِنْ ذَهَبٍ - قَالَ - فَوَضَعُوهُ فِي الْمَالِ وَهُوَ بِالصَّعِيدِ فَأَقْبَلَتِ النَّارُ فَأَكَلَتْهُ ‏.‏ فَلَمْ تَحِلَّ الْغَنَائِمُ لأَحَدٍ مِنْ قَبْلِنَا ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى رَأَى ضَعْفَنَا وَعَجْزَنَا فَطَيَّبَهَا لَنَا ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu Kurayb, Maxamed bin Al-Calaa', waxaa nooga warramay Ibn Al-Mubaarak, oo ka weriyey Macmar. Sidoo kale waxaa nooga warramay Maxamed bin Raafic — ereyaduna waa kuwiisa — waxaa nooga warramay Cabdirrazzaaq, waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Hammaam bin Munabbih, kaas oo yiri: Tan waa waxa uu nooga warramay Abu Hurayrah, oo ka weriyey Rasuulka Allah ﷺ, wuxuuna xusay axaadiith dhowr ah, oo ay ka mid tahay in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:

"Nabi ka mid ah Anbiyada ayaa duullaan qaaday, wuxuuna qoomkiisa ku yiri: 'Yaanan i raacin nin guursaday oo doonaya inuu xaaskiisa u galmoodo balse aan weli u galmoon; ama nin dhisay guri balse aan weli saarin saqafka; ama nin iibsaday ido ama geel uur leh oo sugaya dhalmadooda.' Markaasuu duullay oo wuxuu u dhowaaday tuulo xilligii Salaadda Casir ama wax u dhow. Wuxuu qorraxda ku yiri: 'Adigu amar baad leedahay, aniguna amar baan leeyahay. Alloow, xoogaa ii hay.' Markaasaa loo hayay ilaa Allah uu guul siiyay. Dabadeed waxay soo ururiyeen wixii ay ganiimeysteen, markaasaa dab u yimid si uu u cuno, laakiin wuu diiday inuu cuno. Wuxuu yiri: 'Idinku khiyaano ayaad gasheen ee ha ii baycado qabiil walba hal nin.' Way u baycadeen, markaasaa gacanta nin ku dhegtay gacantiisa. Wuxuu yiri: 'Qabiilkaagu khiyaano ayuu galay ee qabiilkaagu ha ii baycado.' Way u baycadeen, markaasaa gacanta laba ama saddex nin ku dhegtay gacantiisa. Wuxuu yiri: 'Idinku khiyaano ayaad gasheen, waana idinka khiyaameeyay.' Markaasay soo saareen dahab madax lo'da le'eg, waxayna dhigeen maalka dhexdiisa isagoo dhulka yaalla, markaasaa dabku yimid oo cunay. Ganiimadu uma xalaaloobin cid naga horreysay, sababtoo ah Allah Tabaraka wa Tacaalaa wuxuu arkay daciifnimadeenna iyo tabar-darrideenna, sidaas darteed ayuu noo xalaaleeyay."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu ku adkeeyay in hantida dagaalka si caddaalad ah oo dhammaystiran loo soo celiyo.

Erayada adag oo la sharxay
ghuluul

In wax laga qariyo ama la lunsado hantida dagaalka ka hor inta aan si caddaalad ah loo qaybin.

hanti dagaal

Hanti lagu helo dagaal hubaysan, dabadeedna loo qaybiyo si waafaqsan xeerarka jira.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore ee tafsiirka, oo uu ka mid yahay an-Nawawi, waxay adkeeyeen in hantida dagaalka la qariyo ay tahay jebin culus oo amaano ah. Werintu sidoo kale waxay sheegaysaa calaamad gaar ah oo ka dhacday nabi hore; taasina keligeed fasax uma aha in calaamadahaas la iska daydo ama dadka lagu eedeeyo lunsasho iyada oo aan caddayn jirin. Fuqahadu waxay xeerarka hantida dagaalka ka soo qaataan Qur’aanka iyo werinnada Nabiga ﷺ; ku dhaqankooduna wuxuu u yaallaa garsoor awood u leh, mana aha in qofku iskiis tallaabo u qaado.

Casharrada maanta
  1. Alaabta aad koox u maamusho si buuxda oo daacad ah u soo celi, xitaa marka aan cidina ku ilaalinayn.
  2. Qofna ha ku eedayn xatooyo adigoon haysan caddayn lagu kalsoonaan karo; tuhunka mari hannaan caddaalad ah oo awood leh.
  3. Hantida la wadaago hore uga gaara heshiisyo cad oo ku saabsan diiwaangelinteeda, maaraynteeda iyo qaybinteeda.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.