Sahih Muslim, xadiiska 4612
Waxaa weriyey Al-Abbas ibn Abd al-Muttalib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Abbas ibn Abd al-Muttalib
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، قَالَ قَالَ عَبَّاسٌ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ فَلَزِمْتُ أَنَا وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ نُفَارِقْهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى بَغْلَةٍ لَهُ بَيْضَاءَ أَهْدَاهَا لَهُ فَرْوَةُ بْنُ نُفَاثَةَ الْجُذَامِيُّ فَلَمَّا الْتَقَى الْمُسْلِمُونَ وَالْكُفَّارُ وَلَّى الْمُسْلِمُونَ مُدْبِرِينَ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْكُضُ بَغْلَتَهُ قِبَلَ الْكُفَّارِ قَالَ عَبَّاسٌ وَ أَنَا آخِذٌ بِلِجَامِ بَغْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَكُفُّهَا إِرَادَةَ أَنْ لاَ تُسْرِعَ وَأَبُو سُفْيَانَ آخِذٌ بِرِكَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَىْ عَبَّاسُ نَادِ أَصْحَابَ السَّمُرَةِ " . فَقَالَ عَبَّاسٌ وَكَانَ رَجُلاً صَيِّتًا فَقُلْتُ بِأَعْلَى صَوْتِي أَيْنَ أَصْحَابُ السَّمُرَةِ قَالَ فَوَاللَّهِ لَكَأَنَّ عَطْفَتَهُمْ حِينَ سَمِعُوا صَوْتِي عَطْفَةُ الْبَقَرِ عَلَى أَوْلاَدِهَا . فَقَالُوا يَا لَبَّيْكَ يَا لَبَّيْكَ - قَالَ - فَاقْتَتَلُوا وَالْكُفَّارَ وَالدَّعْوَةُ فِي الأَنْصَارِ يَقُولُونَ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ قَالَ ثُمَّ قُصِرَتِ الدَّعْوَةُ عَلَى بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَقَالُوا يَا بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ يَا بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ . فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَلَى بَغْلَتِهِ كَالْمُتَطَاوِلِ عَلَيْهَا إِلَى قِتَالِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا حِينَ حَمِيَ الْوَطِيسُ " . قَالَ ثُمَّ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَصَيَاتٍ فَرَمَى بِهِنَّ وُجُوهَ الْكُفَّارِ ثُمَّ قَالَ " انْهَزَمُوا وَرَبِّ مُحَمَّدٍ " . قَالَ فَذَهَبْتُ أَنْظُرُ فَإِذَا الْقِتَالُ عَلَى هَيْئَتِهِ فِيمَا أَرَى - قَالَ - فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَمَاهُمْ بِحَصَيَاتِهِ فَمَا زِلْتُ أَرَى حَدَّهُمْ كَلِيلاً وَأَمْرَهُمْ مُدْبِرًا .
Waxaa ii warramay Abuu Daahir, Axmad bin Camr bin Sarx; waxaa noo sheegay Ibn Wahb; waxaa ii sheegay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Kathiir bin Cabbaas bin Cabdul-Muddalib, wuxuu yiri: Cabbaas wuxuu yiri: Waxaan la joogay Rasuulka Alle ﷺ maalintii Xunayn. Aniga iyo Abuu Sufyaan bin Al-Xaarith bin Cabdul-Muddalib kama aanan fogaan Rasuulka Alle ﷺ, isagoo fuushan baqal caddaan ah oo uu hadiyad ahaan u siiyey Farwa bin Nufaatha Al-Judhaami. Markii ay isku dhaceen Muslimiinta iyo gaalada, Muslimiintu way carareen oo dib u guratay, laakiin Rasuulka Alle ﷺ wuxuu dardargeliyey baqalkiisii isagoo u jihaysanaya xagga gaalada. Cabbaas wuxuu yiri: Anigu waxaan hayey xadhkaha baqalka Rasuulka Alle ﷺ si aan u celiyo oo uusan u orod badan, Abuu Sufyaanna wuxuu hayey rikaabka Rasuulka Alle ﷺ. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri:
"Cabbaasoow, u yeer asxaabtii Samura." Maadaama Cabbaas uu ahaa nin cod dheer, waxaan ku qayliyey codkaygii ugu sarreeyey: "Xagee bay jiraan asxaabtii Samura?" Wuxuu yiri: Wallaahi, markii ay maqleen codkayga, waxay u soo laabteen sidii lo'da oo u soo laabanaysa carruurteeda. Waxayna yiraahdeen: "Waannu joognaa! Waannu joognaa!" Kadibna waxay la dagaallameen gaalada. Waxaa loo yeeray Ansaarta, iyadoo la leeyahay: "Kooxda Ansaartow! Kooxda Ansaartow!" Kadib waxaa loo yeeray Banii Al-Xaarith bin Al-Khasraj, iyadoo la leeyahay: "Banii Al-Xaarith bin Al-Khasrajow! Banii Al-Xaarith bin Al-Khasrajow!" Rasuulka Alle ﷺ oo fuushan baqalkiisa ayaa eegay dagaalkooda isagoo qoorta u taagaya, wuxuuna yiri: "Hadda ayuu dagaalku kululaaday." Kadib Rasuulka Alle ﷺ wuxuu qaatay dhagaxyo yaryar wuxuuna ku tuuray wajiyada gaalada, dabadeedna wuxuu yiri: "Way jabeen, Rabbiga Muxammad baan ku dhaartaye!" Cabbaas wuxuu yiri: Waan tegay si aan u eego, waxaanan arkay in dagaalku weli sidii yahay. Laakiin Wallaahi, isla markii uu dhagaxyada ku tuuray, waxaan arkay in awooddoodii ay liidatay oo ay dib u gurasho bilaabeen.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dagaalkii Xunayn, Cabbaas wuxuu isugu yeeray dagaalyahannadii dib u gurday agagaarka Nebiga ﷺ.
Asxaabtii geed hoostiis kula gashay ballanqaadka daacadnimada.
Oraah tilmaamaysa dagaal aad u daran oo xooggan.
Xayawaan rarka qaada oo ka dhasha faras iyo dameer isdhaafkood.
Culimadu waxay adkaysiga Nebiga ﷺ iyo adeecidda asxaabta ku tilmaamaan casharro muhiim ah oo laga baranayo werintan. Waxay sidoo kale muujinaysaa in hoggaamiye xilliga qalalaasaha uu dadka si cad ugu yeeri karo, kuna dhiirrigelin karo geesinnimo. Afarta mad-hab sharci xukun cibaado oo gaar ah kama soo saaraan werintan taariikhiga ah.
- Marka xaalad adag timaaddo, is deji oo dadka kale ku caawi baaq cad oo toos ah.
- Marka dib-u-dhac yimaaddo, ku noqo masuuliyaddaada oo garab istaag bulshadaada.
- Si dhab ah u qaado agabka wax-ku-oolka ah, adigoo isla markaasna Alle talo saaranaya.
Werintan sugan ee isla cutubka ku jirta waxay sidoo kale sharraxaysaa dib-u-gurashada iyo dib u bilaabidda dagaalka.
Sahih Muslim · #4613 (Sahih)Werintani waxay bixisaa warbixin la xidhiidha dhacdooyinkii dagaalka.
Sahih Muslim · #4614 (Sahih)Tani sidoo kale waxay soo werisaa warbixinta Cabbaas ee dhacdooyinkii Xunayn.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.