Sahih Muslim, xadiiska 4640
Waxaa weriyey Hudhayfah ibn al-Yaman. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Hudhayfah ibn al-Yaman
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ حُذَيْفَةَ فَقَالَ رَجُلٌ لَوْ أَدْرَكْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاتَلْتُ مَعَهُ وَأَبْلَيْتُ فَقَالَ حُذَيْفَةُ أَنْتَ كُنْتَ تَفْعَلُ ذَلِكَ لَقَدْ رَأَيْتُنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الأَحْزَابِ وَأَخَذَتْنَا رِيحٌ شَدِيدَةٌ وَقُرٌّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ رَجُلٌ يَأْتِينِي بِخَبَرِ الْقَوْمِ جَعَلَهُ اللَّهُ مَعِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . فَسَكَتْنَا فَلَمْ يُجِبْهُ مِنَّا أَحَدٌ ثُمَّ قَالَ " أَلاَ رَجُلٌ يَأْتِينَا بِخَبَرِ الْقَوْمِ جَعَلَهُ اللَّهُ مَعِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . فَسَكَتْنَا فَلَمْ يُجِبْهُ مِنَّا أَحَدٌ ثُمَّ قَالَ " أَلاَ رَجُلٌ يَأْتِينَا بِخَبَرِ الْقَوْمِ جَعَلَهُ اللَّهُ مَعِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . فَسَكَتْنَا فَلَمْ يُجِبْهُ مِنَّا أَحَدٌ فَقَالَ " قُمْ يَا حُذَيْفَةُ فَأْتِنَا بِخَبَرِ الْقَوْمِ " . فَلَمْ أَجِدْ بُدًّا إِذْ دَعَانِي بِاسْمِي أَنْ أَقُومَ قَالَ " اذْهَبْ فَأْتِنِي بِخَبَرِ الْقَوْمِ وَلاَ تَذْعَرْهُمْ عَلَىَّ " . فَلَمَّا وَلَّيْتُ مِنْ عِنْدِهِ جَعَلْتُ كَأَنَّمَا أَمْشِي فِي حَمَّامٍ حَتَّى أَتَيْتُهُمْ فَرَأَيْتُ أَبَا سُفْيَانَ يَصْلِي ظَهْرَهُ بِالنَّارِ فَوَضَعْتُ سَهْمًا فِي كَبِدِ الْقَوْسِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَرْمِيَهُ فَذَكَرْتُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَلاَ تَذْعَرْهُمْ عَلَىَّ " . وَلَوْ رَمَيْتُهُ لأَصَبْتُهُ فَرَجَعْتُ وَأَنَا أَمْشِي فِي مِثْلِ الْحَمَّامِ فَلَمَّا أَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِ الْقَوْمِ وَفَرَغْتُ قُرِرْتُ فَأَلْبَسَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فَضْلِ عَبَاءَةٍ كَانَتْ عَلَيْهِ يُصَلِّي فِيهَا فَلَمْ أَزَلْ نَائِمًا حَتَّى أَصْبَحْتُ فَلَمَّا أَصْبَحْتُ قَالَ " قُمْ يَا نَوْمَانُ " .
Waxaa nooga warramay Zuhayr ibn Xarb iyo Isxaaq ibn Ibraahiim, labaduba waxay ka weriyeen Jariir. Zuhayr wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Ibraahiim Al-Taymii, oo ka weriyey aabihiis, kaasoo yiri: Waxaan la fadhinney Xudhayfah, markaas buu nin yiri, 'Haddii aan gaari lahaa xilligii Rasuulka Allah ﷺ, waan la dagaallami lahaa oo waan dadaali lahaa.' Xudhayfah baa ku yiri, 'Taas waad samayn lahayd, laakiin ha isku faanin. Anigu waxaan la joogay Rasuulka Allah ﷺ habeenkii dagaalkii Axzaab (Khandaq), waxaana nagu dhacay dabayl xooggan iyo qabow daran. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Ma jiro nin ii keenaya war ku saabsan cadowga? Allah wuxuu ka dhigi doonaa mid ila jooga Maalinta Qiyaamaha." Waannu aamusnay, cidina uma aysan jawaabin. Mar kale ayuu yiri: "Ma jiro nin ii keenaya war ku saabsan cadowga? Allah wuxuu ka dhigi doonaa mid ila jooga Maalinta Qiyaamaha." Waannu aamusnay, cidina uma aysan jawaabin. Markii saddexaad ayuu yiri: "Ma jiro nin ii keenaya war ku saabsan cadowga? Allah wuxuu ka dhigi doonaa mid ila jooga Maalinta Qiyaamaha." Waannu aamusnay, cidina uma aysan jawaabin. Markaas buu yiri: "Kac Xudhayfow, oo ii keen warka cadowga." Markii uu magacayga iigu yeeray, ma helin waddo aan ka ahayn inaan kacdo. Wuxuu yiri: "Tag oo ii keen warka cadowga, hana ka caraysiin iyaga aniga dartay." Markii aan ka tagay agtiisa, waxaan dareemay sidii anigoo ku dhex socda musqul kulul (xammaam) ilaa aan ka gaaray iyagii. Waxaan arkay Abuu Sufyaan oo dabka dhabarka u dhiganaya. Waxaan fallaar saartay bartamaha qaansada, waxaana rabay inaan toogto, laakiin waxaan xusuustay eraygii Rasuulka Allah ﷺ: "Hana ka caraysiin iyaga aniga dartay." Haddii aan toogan lahaa, waan haleeli lahaa. Waan soo noqday anigoo dareemaya sidii anigoo ku dhex socda musqul kulul. Markii aan u imid oo aan u sheegay warka cadowga, markii aan dhammeeyey ayaan qabow dareemay, markaas buu Rasuulka Allah ﷺ igu daboolay go' dheeraad ah oo uu watay oo uu ku tukan jiray. Waan seexday ilaa subaxdii laga gaaro. Markii waagu baryay, wuxuu yiri: "Kac, hurdo badnow."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xudhayfa wuxuu adeecay Nabiga ﷺ, wuxuuna war ka soo celiyey xaalado aad u adag.
Dhacdadu waxay dhacday habeenkii Dagaalkii Godka, markii dabayl xooggan iyo qabow daran ay ku dhaceen Muslimiinta. Nabiga ﷺ wuxuu dalbaday qof sahamiya xerada cadowga, wuxuuna si gaar ah u doortay Xudhayfa ibn al-Yamaan.
Xulafada: isbahaysigii qabiilooyinka cadowga ahaa ee hareereeyey Madiina intii lagu jiray Dagaalkii Godka.
Ururinta xog ku saabsan goobta iyo xaaladda cadowga.
Go' weyn ama maro la isku duubo oo Xudhayfa la siiyey si uu qabowga isaga ilaaliyo.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay an-Nawawi, waxay tilmaameen in adeecidda Xudhayfa ay ka dhignayd inuu fuliyo hawsha isaga oo aan cadowga kicin, xitaa markii uu fursad u helay inuu waxyeelleeyo Abuu Sufyaan. Sheekadu waxay muujinaysaa in dadaalka dhabta ahi aanu ahayn faan iyo hadal badan, balse uu yahay gudashada hawsha laguu igmaday si dulqaad iyo nidaam leh. Abaalmarinta uu Nabigu ﷺ sheegay waxay muujinaysaa fadliga adeegidda iyo daacadnimada hoggaamintiisa.
- Faan iyo hadal badan ku beddel ficillo la isku hallayn karo, oo guddo waajibaadka aad aqbashay.
- Si dhow u raac tilmaamaha cad, xitaa marka hab kale kuu muuqdo mid ka wanaagsan.
- Dadka baahan ku taageer daryeel wax-ku-ool ah, sida uu Nabigu ﷺ Xudhayfa uga ilaaliyey qabowga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.