Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4649

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانَ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ، - يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ - عَنْ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الأَوْدِيِّ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي عِنْدَ الْبَيْتِ وَأَبُو جَهْلٍ وَأَصْحَابٌ لَهُ جُلُوسٌ وَقَدْ نُحِرَتْ جَزُورٌ بِالأَمْسِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ أَيُّكُمْ يَقُومُ إِلَى سَلاَ جَزُورِ بَنِي فُلاَنٍ فَيَأْخُذُهُ فَيَضَعُهُ فِي كَتِفَىْ مُحَمَّدٍ إِذَا سَجَدَ فَانْبَعَثَ أَشْقَى الْقَوْمِ فَأَخَذَهُ فَلَمَّا سَجَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَضَعَهُ بَيْنَ كَتِفَيْهِ قَالَ فَاسْتَضْحَكُوا وَجَعَلَ بَعْضُهُمْ يَمِيلُ عَلَى بَعْضٍ وَأَنَا قَائِمٌ أَنْظُرُ ‏.‏ لَوْ كَانَتْ لِي مَنَعَةٌ طَرَحْتُهُ عَنْ ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاجِدٌ مَا يَرْفَعُ رَأْسَهُ حَتَّى انْطَلَقَ إِنْسَانٌ فَأَخْبَرَ فَاطِمَةَ فَجَاءَتْ وَهِيَ جُوَيْرِيَةُ فَطَرَحَتْهُ عَنْهُ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَتْ عَلَيْهِمْ تَشْتِمُهُمْ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَلاَتَهُ رَفَعَ صَوْتَهُ ثُمَّ دَعَا عَلَيْهِمْ وَكَانَ إِذَا دَعَا دَعَا ثَلاَثًا ‏.‏ وَإِذَا سَأَلَ سَأَلَ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِقُرَيْشٍ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَلَمَّا سَمِعُوا صَوْتَهُ ذَهَبَ عَنْهُمُ الضِّحْكُ وَخَافُوا دَعْوَتَهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِأَبِي جَهْلِ بْنِ هِشَامٍ وَعُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ وَشَيْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ وَالْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ وَأُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ وَعُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ ‏"‏ ‏.‏ وَذَكَرَ السَّابِعَ وَلَمْ أَحْفَظْهُ فَوَالَّذِي بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ لَقَدْ رَأَيْتُ الَّذِينَ سَمَّى صَرْعَى يَوْمَ بَدْرٍ ثُمَّ سُحِبُوا إِلَى الْقَلِيبِ قَلِيبِ بَدْرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ الْوَلِيدُ بْنُ عُقْبَةَ غَلَطٌ فِي هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Cumar bin Maxamed bin Abaan al-Jucfi, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdiraxiim — oo ah ibn Sulaymaan — oo ka weriyey Sakariya, oo ka weriyey Abuu Isxaaq, oo ka weriyey Camr bin Maymuun al-Awdi, oo ka weriyey ibn Mascuud, kaasoo yiri: Intii uu Rasuulka Allah ﷺ ku tukanaayey agagaarka Kacbada, iyadoo Abuu Jahal iyo asxaabtiisuna ay fadhiyeen, waxaa jiray geel la qalay maalintii hore. Markaasuu Abuu Jahal wuxuu yiri:

"Yaa idinka mid ah oo u kacaya inuu soo qaado uurkujirta geela reer hebel, dabadeedna dusha ka saaro Maxamed marka uu sujuudo?" Markaasaa waxaa kacay kii ugu darnaa dadka, wuuna soo qaatay, markii uu Nabigu ﷺ sujuudayna dhabarka ayuu ka saaray. Ibn Mascuud wuxuu yiri: Way qosleen oo qaarkoodba qaarka kale ayay ku dul dhaceen qosol dartiis, aniguna waan taagnaa oo daawanayey. Haddii aan awood yeelan lahaa, waan ka tuuri lahaa dhabarka Rasuulka Allah ﷺ. Nabigu ﷺ wuxuu sii sujuudsanaaba madaxiisa ma uusan kor u qaadin ilaa qof u tagay Faadumo oo u sheegay wixii dhacay — iyaduna xilligaas waxay ahayd gabar yar. Way timid oo dhibkii way ka qaaday, kadibna way u jeedsatay iyadoo caayaysa. Markii uu Nabigu ﷺ salaadda dhammeystay, cod dheer ayuu ku duceeyey isagoo Alle ka baryaya inuu ciqaabo. Markuu ducaynayana saddex jeer buu ducayn jiray, markuu wax weydiisanayana saddex jeer buu weydiisan jiray. Kadibna wuxuu yiri saddex jeer: "Allow, adigu u qabo Qureysh." Markay codkiisa maqleen, qosolkii waa ka tegay oo ducadiisay ka baqeen. Kadibna wuxuu yiri: "Allow, adigu u qabo Abuu Jahal bin Hishaam, Cutbah bin Rabii'ah, Shaybah bin Rabii'ah, Waliid bin Cuqbah, Umayyah bin Khalaf, iyo Cuqbah bin Abii Mucayd." Wuxuuna xusay kii toddobaad laakiin ma xifdin. Ibn Mascuud wuxuu ku dhaartay: "Kii Maxamed ﷺ xaqa ku soo diray baan ku dhaartaye, waxaan arkay kuwii uu magacaabay oo meydadkoodii yaallaan Maalintii Badar, dabadeedna lagu jiiday ceelka Badar." Abuu Isxaaq wuxuu yiri: Magaca Waliid bin Cuqbah waa khalad xadiiskan.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu u dulqaatay dulli, wuxuuna Alle ka baryay caddaalad.

Asalka iyo sababta

Werintu waxay si cad u sheegaysaa in intii uu salaadda ku jiray, kuwa ka soo horjeeday ee ag joogay Kacbada ay mindhicirrada geel la qalay dul saareen dhabarka Nabiga ﷺ isagoo sujuudsan. Faadumo ayaa ka qaaday; markii uu salaadda dhammeystay ayuu dambiilayaasha ka baryay Alle, kuwaas oo markii dambe ku dhintay Badar.

Erayada adag oo la sharxay
Sujuud

Foorarsiga salaadda ee wejiga, gaar ahaan foodda, dhulka la saaro.

Quraysh

Qabiilkii uu Nabigu ﷺ ka tirsanaa, awood weyna ku lahaa Maka.

Ceelka Badar

Ceel ku yaallay goobtii dagaalkii Badar, halkaas oo la dhigay maydadka kuwii ka soo horjeeday ee lagu dilay dagaalka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay werintan ka fahmaan in Muslimku dulqaad u yeelan karo dulmiga iyo dulliga isaga oo aan xumaanta raalli ka noqon. Nabigu ﷺ ducadiisa ayuu akhriyey markii uu salaadda dhammeystay; salaaddiisuna way ansax ahayd. Werintu sidoo kale waxay muujinaysaa in ay bannaan tahay in loo gargaaro qof tukanaya marka la dhibayo, sida ay Faadumo samaysay. Tilmaanta cad ee Abuu Isxaaq waxay ka digaysaa in magaca al-Waliid ibn Cuqba ee nuqulkan lagu xusay loo aqoonsaday khalad.

Casharrada maanta
  1. Marka lagu dulmiyo, is deji oo ku dhaqaaq waxa aad awooddo; Faadumo way caawisay iyada oo aan xaaladda sii kicin.
  2. Si cad uga hortag dulliga iyo cagajuglaynta, una hiili qofka la beegsanayo.
  3. Alle ka bari caddaalad, laakiin ha u oggolaan aargoosi iyo iskaa wax u qabso inay hagaan ficilladaada.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.