Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4668

Waxaa weriyey Salama ibn al-Akwa. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Salama ibn al-Akwa

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ عَبَّادٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، - وَهُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيلَ - عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى خَيْبَرَ فَتَسَيَّرْنَا لَيْلاً فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لِعَامِرِ بْنِ الأَكْوَعِ أَلاَ تُسْمِعُنَا مِنْ هُنَيْهَاتِكَ وَكَانَ عَامِرٌ رَجُلاً شَاعِرًا فَنَزَلَ يَحْدُو بِالْقَوْمِ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَوْلاَ أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا فَاغْفِرْ فِدَاءً لَكَ مَا اقْتَفَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا وَأَلْقِيَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا إِنَّا إِذَا صِيحَ بِنَا أَتَيْنَا وَبِالصِّيَاحِ عَوَّلُوا عَلَيْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ هَذَا السَّائِقُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا عَامِرٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ يَرْحَمُهُ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ وَجَبَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْلاَ أَمْتَعْتَنَا بِهِ ‏.‏ قَالَ فَأَتَيْنَا خَيْبَرَ فَحَصَرْنَاهُمْ حَتَّى أَصَابَتْنَا مَخْمَصَةٌ شَدِيدَةٌ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ فَتَحَهَا عَلَيْكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا أَمْسَى النَّاسُ مَسَاءَ الْيَوْمِ الَّذِي فُتِحَتْ عَلَيْهِمْ أَوْقَدُوا نِيرَانًا كَثِيرَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا هَذِهِ النِّيرَانُ عَلَى أَىِّ شَىْءٍ تُوقِدُونَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا عَلَى لَحْمٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَىُّ لَحْمٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لَحْمُ حُمُرِ الإِنْسِيَّةِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَهْرِيقُوهَا وَاكْسِرُوهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ يُهَرِيقُوهَا وَيَغْسِلُوهَا فَقَالَ ‏"‏ أَوْ ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا تَصَافَّ الْقَوْمُ كَانَ سَيْفُ عَامِرٍ فِيهِ قِصَرٌ فَتَنَاوَلَ بِهِ سَاقَ يَهُودِيٍّ لِيَضْرِبَهُ وَيَرْجِعُ ذُبَابُ سَيْفِهِ فَأَصَابَ رُكْبَةَ عَامِرٍ فَمَاتَ مِنْهُ قَالَ فَلَمَّا قَفَلُوا قَالَ سَلَمَةُ وَهُوَ آخِذٌ بِيَدِي قَالَ فَلَمَّا رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَاكِتًا قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لَهُ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي زَعَمُوا أَنَّ عَامِرًا حَبِطَ عَمَلُهُ قَالَ ‏"‏ مَنْ قَالَهُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ فُلاَنٌ وَفُلاَنٌ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ ‏"‏ كَذَبَ مَنْ قَالَهُ إِنَّ لَهُ لأَجْرَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ وَجَمَعَ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ ‏"‏ إِنَّهُ لَجَاهِدٌ مُجَاهِدٌ قَلَّ عَرَبِيٌّ مَشَى بِهَا مِثْلَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَخَالَفَ قُتَيْبَةُ مُحَمَّدًا فِي الْحَدِيثِ فِي حَرْفَيْنِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبَّادٍ وَأَلْقِ سَكِينَةً عَلَيْنَا ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid iyo Muxammad bin Cabbaad — erayaduna waa kuwa Ibn Cabbaad — waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Xaatim — oo ah ina Ismaaciil — ka soo xigtay Yaziid bin Abii Cubayd, oo ahaa addoonkii Salama bin Al-Akwac, kaas oo ka weriyey Salama bin Al-Akwac inuu yiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ annagoo u socda Khaybar, waxaanna safarnay habeenkii. Nin dadka ka mid ah ayaa ku yiri Caamir bin Al-Akwac: 'Ma noo maqashiin kartaa qaar ka mid ah gabayadaada?' Caamirna wuxuu ahaa nin abwaan ah, markaasuu degay oo geelashii u heesay isagoo leh: 'Allow, haddaadan adigu jirin ma hanuunnen, mana sadaqeysannen, mana tukannen. Dambigeenna dhaaf, naftaannana waan kuu huraynaaye; cagahanagana adkeey markaan la kulanno cadowga. Nagu shub deganaan iyo xasilooni. Annagu markii naloo qayliyey waan nimid, iyaguna qaylo bay nagu soo ooyeen.' Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ yiri: 'Yaa kan heesaya?' Waxay yiraahdeen: 'Waa Caamir.' Wuxuu yiri: 'Allah ha u naxariisto.' Nin dadka ka mid ah ayaa yiri: 'Shahiidnimadiisu way waajibtey, Rasuulkii Allow, maxaad nooga faa'iideyn weyday noloshiisa!' Kadib waxaan nimid Khaybar waanna hareereynay ilaa gaajo daran ay na asiibtay. Markaasuu yiri: 'Allah wuu idiin furay.' Markii dadku fiid noqdeen maalintii la furtay, waxay shideen dabab badan. Rasuulka Allah ﷺ ayaa yiri: 'Dababkanu waa maxay? Maxaad ku karinaysaan?' Waxay yiraahdeen: 'Hilib.' Wuxuu yiri: 'Hilib noocee ah?' Waxay yiraahdeen: 'Hilib dameeraha guriga.' Rasuulka Allah ﷺ ayaa yiri: 'Daadiya oo dheriyada jabbiya.' Nin baa yiri: 'Mise ha daadiyaan oo ha mayraan dheriyada?' Wuxuu yiri: 'Ama taas.' Markii ciidanku is hor istaageen, seefta Caamir way gaabneyd, markaasuu lugta Yuhuudi ugu dhuftay, balse seeftii dib bay u soo noqotay oo jilibka Caamir bay ku dhacday, halkaasna wuu ku dhintay. Markii ay soo noqdeen, Salama oo gacanta iga haysta ayaa ii sheegay: Rasuulka Allah ﷺ markuu arkay anigoo aamusnaya wuxuu yiri: 'Maxaa kugu dhacay?' Waxaan ku iri: 'Aabbahay iyo hooyaday baan kugu furanayaaye, dadku waxay sheegeen in camalkii Caamir burburay.' Wuxuu yiri: 'Yaa sidaas yiri?' Waxaan iri: 'Hebel iyo Hebel iyo Usayd bin Xudayr Al-Ansaari.' Wuxuu yiri: 'Been buu sheegay kii sidaas yiri. Isagu laba ajar buu leeyahay.' Labadiisa farood buu isku daray oo yiri: 'Waa mujaahid dhab ah oo u jihaadaya jidka Allah. Carab yar baa la mid ah xagga socodka iyo dagaalka.' Qutaybah iyo Muxammad way ku kala duwanaadeen xarfaha qaar, riwaayada Ibn Cabbaadna waxay leedahay: 'Nagu shub deganaan.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

‘Aamir wuxuu helay laba ajar dadaalkiisii daacadda ahaa iyo halgankiisii.

Erayada adag oo la sharxay
Hadaa’

Hees laxan leh oo lagu dhiirrigelin jiray socotada iyo geela.

Dameerro la dhaqdo

Dameerro guri ama rar ahaan loo haysto; hilibkooda waxaa laga mamnuucay Khaybar.

Laba ajar

Nabiga ﷺ wuxuu xaqiijiyey in ‘Aamir ajar ku helay iimaankiisa iyo halgankiisa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay amarka Nabiga ﷺ ka fahmeen in hilibka dameerrada la dhaqdo uu xaaraan yahay; afarta madhab ee Sunniguna xukunkan way wadaagaan. Weelasha waa la tuuri karay ama si fiican ayaa loo dhaqi karay, sida jawaabta Nabiga ﷺ tilmaamayso. Werintu waxay sidoo kale muujinaysaa in gabay iyo hees bannaan loo adeegsan karo dhiirrigelinta dadka. Imaam an-Nawawi wuxuu xusay in ‘Aamir aanu si ula kac ah naftiisa u dilin: seeftiisu way ka soo noqotay, Nabiguna ﷺ wuxuu xaqiijiyey ajarkiisa oo beeniyey sheegashada ah in camalkiisu khasaaray.

Casharrada maanta
  1. Ku dhiirrigeli dadka kale hadallo xusaya Allah oo adkaysi kobciya.
  2. Cuntada ka hubi inay waafaqsan tahay xeerarka Islaamka, raacna tilmaamaha cad ee Nabiga ﷺ.
  3. Dhamaad murugo leh ha uga gunaanadin xukun ku saabsan ajarka ugu dambeeya ee qof; ku tiirsanow cilmi lagu kalsoon yahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.