Kitaabka Iimaanka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 473

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Iimaanka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، - يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي أَيُّوبَ - قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ، قَالَ كُنْتُ قَدْ شَغَفَنِي رَأْىٌ مِنْ رَأْىِ الْخَوَارِجِ فَخَرَجْنَا فِي عِصَابَةٍ ذَوِي عَدَدٍ نُرِيدُ أَنْ نَحُجَّ ثُمَّ نَخْرُجَ عَلَى النَّاسِ - قَالَ - فَمَرَرْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَإِذَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ - جَالِسٌ إِلَى سَارِيَةٍ - عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَإِذَا هُوَ قَدْ ذَكَرَ الْجَهَنَّمِيِّينَ - قَالَ - فَقُلْتُ لَهُ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ مَا هَذَا الَّذِي تُحَدِّثُونَ وَاللَّهُ يَقُولُ ‏{‏ إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ‏}‏ وَ ‏{‏ كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا‏}‏ فَمَا هَذَا الَّذِي تَقُولُونَ قَالَ فَقَالَ أَتَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَهَلْ سَمِعْتَ بِمَقَامِ مُحَمَّدٍ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - يَعْنِي الَّذِي يَبْعَثُهُ اللَّهُ فِيهِ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَإِنَّهُ مَقَامُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم الْمَحْمُودُ الَّذِي يُخْرِجُ اللَّهُ بِهِ مَنْ يُخْرِجُ ‏.‏ - قَالَ - ثُمَّ نَعَتَ وَضْعَ الصِّرَاطِ وَمَرَّ النَّاسِ عَلَيْهِ - قَالَ - وَأَخَافُ أَنْ لاَ أَكُونَ أَحْفَظُ ذَاكَ - قَالَ - غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ زَعَمَ أَنَّ قَوْمًا يَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ بَعْدَ أَنْ يَكُونُوا فِيهَا - قَالَ - يَعْنِي فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ عِيدَانُ السَّمَاسِمِ ‏.‏ قَالَ فَيَدْخُلُونَ نَهْرًا مِنْ أَنْهَارِ الْجَنَّةِ فَيَغْتَسِلُونَ فِيهِ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمُ الْقَرَاطِيسُ ‏.‏ فَرَجَعْنَا قُلْنَا وَيْحَكُمْ أَتُرَوْنَ الشَّيْخَ يَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَجَعْنَا فَلاَ وَاللَّهِ مَا خَرَجَ مِنَّا غَيْرُ رَجُلٍ وَاحِدٍ أَوْ كَمَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Xajjaaj bin Ash-Shaacir, waxaa nooga warramay Al-Fadl bin Dukayn, waxaa nooga warramay Abuu Caasim — oo ah Maxamed bin Abii Ayuub — wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Yaziid Al-Faqiir, wuxuu yiri:

"Waxaan aad u jeclaa aragtida Khawaarijta, markaas ayaan baxnay annagoo koox tiro leh, waxaanan damacsanayn inaan Xajka gudanno kadibna dadka u baxno (si aan u faafinno aragtidooda)." Wuxuu yiri: "Markaasaan Madiina marnay, waxaana aragnay Jaabir bin Cabdillaahi oo dad xadiis ka sheegaya isagoo tiir ku fadhiya, wuxuuna ka sheekeynayay Rasuulullaah ﷺ. Markii uu soo hadal qaaday dadka Naarta galaya, ayaan ku iri: 'Saaxiibkii Rasuulullaah ﷺ, maxay tahay waxaad sheegaysid iyadoo Allah leeyahay: {Kii aad Naarta gelisid dhab ahaantii waad dulleysay} iyo {Mar kasta oo ay rabaan inay ka baxaan waa lagu celiyaa}? Maxay tahay waxaad leedihiin?' Wuxuu yiri: 'Ma akhrisaa Qur'aanka?' Waxaan iri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Ma maqashay Maqaamka Maxamed (ﷺ) ee Allah kor u qaadayo?' Waxaan iri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Kaasi waa Maqaamul Maxmuud (Maqaamka la ammaanay) ee Maxamed ﷺ, kaas oo Allah ku soo saarayo cidduu doono.' Kadib wuxuu sifeeyay Siraadka (Buundada) iyo sida dadku u marayaan. Wuxuu yiri: 'Waxaan ka cabsanayaa inaanan xifdin karin inta kale, balse waxaan xusuustaa inuu sheegay in qolo Naarta ka soo bixi doonaan markay galaan kadib. Waxay ka soo bixi doonaan iyagoo u eg ulaha sisinta.' Wuxuu yiri: 'Kadib waxay geli doonaan webi ka mid ah webiyada Jannada, way ku qubeysan doonaan, waxayna ka soo bixi doonaan iyagoo cad sida warqadda.' Markaas ayaan dib u noqonnay oo niri: 'Hoogay! Odaygan ma been abuur buu ka sameynayaa Rasuulullaah ﷺ?' Dib baan u noqonnay (waan ka tanaasulnay aragtidaas), wallaahi mid kaliya mooyaane kulligeen waan ka baxnay, ama sida Abuu Nucaym yiri.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Allah wuxuu mu’miniinta Naarta uga saaraa naxariistiisa.

Asalka iyo sababta

Yaziid al-Faqiir wuxuu sheegay inuu saamayn ku yeeshay aragti Khawaarijta ah, uuna koox la socday oo u socotay xajka dabadeedna kacdoon samayn lahayd. Madiina ayuu Djabir ibn Cabdillaah ka maqlay isagoo ka hadlaya dadka Naarta ku jira; sharaxaaddaasi waxay isaga iyo inta badan kooxdiisa ka soo celisay aragtidaas.

Erayada adag oo la sharxay
Khawaarij

Koox hore oo Muslimiinta gaalnimo ku xukumi jirtay dembiyada waaweyn awgood, una nisbayn jirtay cadaab waara.

Al-Maqaam al-Mahmuud

Maqaamka la mahadiyey ee Allah siiyo Nebi Muxammad ﷺ; werintan dhexdeeda waxaa lala xiriiriyey in dad Naarta laga soo saaro.

As-Siraad

Buundada ka sarraysa Naarta oo dadku mari doonaan Maalinta Qiyaame.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada Sunniga ee hore waxay werintan daliil uga dhigtaan in dadka qaarkood ee iimaanka leh, inkastoo ay galeen dembiyo waaweyn, cadaab ka dib Naarta laga soo saaro oo ugu dambayn naxariista Allah helaan. Arrintan way ka duwan tahay gaalnimada: sida uu dhigayo caqiidada Islaamka, qofka gaalnimo ku dhinta Naarta ayuu ku waarayaa. Shafeecada Nebiga ﷺ waxay ku dhacdaa idanka iyo awoodda Allah, mana aha wax ka madax-bannaan Allah. Afarta madhhab ee Sunniga ah way aqoonsan yihiin caqiidadan; xadiiskani marmarsiiyo uma aha in dembiyada la fududaysto, balse wuxuu dhiirrigelinayaa in iimaanka lagu adkaysto, lana rajeeyo naxariista Allah.

Casharrada maanta
  1. Aragtiyada diimeed ku miisaan Qur’aanka iyo fasiraadda lagu kalsoon yahay ee Nebiga ﷺ, hana ku salayn qoraallo gooni-gooni ah.
  2. Muslimiinta gaalo ha ku xukumin dembiyo ay galeen; aqoon raadso oo culimo lagu kalsoon yahay la tasho.
  3. Dembiyada dhab u qaado, laakiin ha ka quusan naxariista Allah iyo shafeecada ku dhacaysa idankiisa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.