Kitaabka Iimaanka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 475

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Iimaanka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كَامِلٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ لِذَلِكَ - وَقَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ - فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا - قَالَ - فَيَأْتُونَ آدَمَ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْخَلْقِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا ‏.‏ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ - فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا - وَلَكِنِ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ - قَالَ - فَيَأْتُونَ نُوحًا صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ - فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا - وَلَكِنِ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم الَّذِي اتَّخَذَهُ اللَّهُ خَلِيلاً ‏.‏ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ - وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا - وَلَكِنِ ائْتُوا مُوسَى صلى الله عليه وسلم الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ ‏.‏ قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ - وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا - وَلَكِنِ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ ‏.‏ فَيَأْتُونَ عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ‏.‏ وَلَكِنِ ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَبْدًا قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَإِذَا أَنَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ ‏.‏ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ رَبِّي ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ فَأَقَعُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ ‏.‏ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ - قَالَ فَلاَ أَدْرِي فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ - فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَىْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ ‏"‏ ‏.‏ - قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ قَتَادَةُ أَىْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abuu Kaamil, Fadhayl bin Xuseyn al-Jahdari iyo Muxammad bin Cubayd al-Ghubari — erayaduna waa kuwa Abuu Kaamil — waxay yidhaahdeen: Waxaa nooga warramay Abuu Cawaanah, oo ka weriyey Qataadah, oo ka weriyey Anas bin Maalik, oo yidhi: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi:

"Allah wuxuu isu soo ururin doonaa dadka Maalinta Qiyaamaha, wayna ka walwali doonaan arrintaas — Ibn Cubaydna wuxuu yidhi: waxaa loo dhiibi doonaa arrintaas — markaasay odhan doonaan: 'Haddii aan Rabbigeenna u weydiisan lahayn shafeeco (dhexdhexaadin) si uu nooga nasto meeshan aan joogno.' Wuxuu yidhi: Markaasay u iman doonaan Aadam, waxayna odhan doonaan: 'Adigu waxaad tahay Aadam, aabbaha bani'aadamka. Allah wuxuu kugu abuuray Gacantiisa, wuxuuna kugu neefay Ruuxdiisa, wuxuuna amray Malaa'igta inay kuu sujuudaan. Noo shafeeco geli Rabbigaa si uu nooga nasto meeshan aan joogno.' Laakiin wuxuu odhan doonaa: 'Anigu uma qalmo taas,' wuxuuna xusuusan doonaa dembigiisii uu galay, markaasuu ka xishoon doonaa Rabbigiis. Wuxuuna odhan doonaa: 'Laakiin u taga Nuux, oo ah Rasuulkii ugu horreeyey ee Allah soo diray.' Wuxuu yidhi: Markaasay u iman doonaan Nuux ﷺ, wuxuuna odhan doonaa: 'Anigu uma qalmo taas,' wuxuuna xusuusan doonaa dembigiisii, markaasuu ka xishoon doonaa Rabbigiis. Wuxuuna odhan doonaa: 'Laakiin u taga Ibraahiim ﷺ oo Allah uu ka dhigtay Khaliil (saaxiib).' Markaasay u iman doonaan Ibraahiim ﷺ, wuxuuna odhan doonaa: 'Anigu uma qalmo taas,' wuxuuna xusuusan doonaa dembigiisii, markaasuu ka xishoon doonaa Rabbigiis. Wuxuuna odhan doonaa: 'Laakiin u taga Muuse ﷺ oo Allah uu la hadlay siiyeyna Towraad.' Wuxuu yidhi: Markaasay u iman doonaan Muuse, wuxuuna odhan doonaa: 'Anigu uma qalmo taas,' wuxuuna xusuusan doonaa dembigiisii, markaasuu ka xishoon doonaa Rabbigiis. Wuxuuna odhan doonaa: 'Laakiin u taga Ciise, oo ah Ruuxda Allah iyo Ereygiisa.' Markaasay u iman doonaan Ciise, Ruuxda Allah iyo Ereygiisa, wuxuuna odhan doonaa: 'Anigu uma qalmo taas. Laakiin u taga Muxammad ﷺ, oo ah addoon loo dhaafay dembiyadiisii hore iyo kuwii dambeba.'" Wuxuu yidhi: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi: "Markaasay ii iman doonaan, anna waxaan idan weydiisan doonaa Rabbigay, waana la ii oggolaan doonaa. Markaan arko Isaga, waan sujuudi doonaa, wuxuuna igu dayn doonaa inta uu doono. Kadib waxaa la odhan doonaa: 'Muxammadow, madaxaaga kor u qaad; hadal waad maqli doontaaye; weydiiiso waad heli doontaaye; shafeeco geli waad shafeeco geli doontaaye.' Markaasaan madaxayga kor u qaadi doonaa, waxaanan Rabbigay ku ammaani doonaa ammaan uu I baro. Kadib waan shafeeco geli doonaa, wuxuuna ii dejin doonaa xad, markaasaan Naarta ka soo saari doonaa Jannadana gelin doonaa. Kadib waan soo noqon doonaa oo sujuudi doonaa, wuxuuna igu dayn doonaa inta uu doono. Kadib waxaa la odhan doonaa: 'Madaxaaga kor u qaad, Muxammadow; hadal waad maqli doontaaye; weydiiiso waad heli doontaaye; shafeeco geli waad shafeeco geli doontaaye.' Markaasaan madaxayga kor u qaadi doonaa, waxaanan Rabbigay ku ammaani doonaa ammaan uu I baro. Kadib waan shafeeco geli doonaa, wuxuuna ii dejin doonaa xad, markaasaan Naarta ka soo saari doonaa Jannadana gelin doonaa." Wuxuu yidhi: Ma garanayo inuu yidhi markii saddexaad ama markii afraad: "Rabbiyow, Naarta kuma hadhin cid aan ahayn kuwa uu Qur'aanku xabisay, macnaha kuwa uu ku waajibay khulood (joogitaan daa'im ah)." Ibn Cubaydna wuxuu riwaayadiisa ku yidhi: Qataadah wuxuu yidhi: Macnaha kuwa uu ku waajibay khulood.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Maalinta Qiyaame, Allah wuxuu Nabi ﷺ siinayaa shafeeco sida uu doono.

Erayada adag oo la sharxay
Shafeeco (shafaa'ah)

Codsi cid kale loogu danaynayo, oo Allah oggolaado kana aqbalo Maalinta Qiyaame.

Sujuud

In foodda dhulka la saaro iyadoo cibaado ah.

Xad ayaa la dhigaa

Allah ayaa go'aamiya cidda uu Nabi ﷺ u shafeeci karo; sidaas darteed shafeecadu waxay dhacdaa oo keliya idanka Allah.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in shafeecada weyn ee Maalinta Qiyaame ay tahay fadli gaar ah oo loo siiyey Nabi Muxammad ﷺ. Nebiyadu midba midka kale ka dambeeya waxay si khushuuc leh u qirtaan inay Allah ku tiirsan yihiin, halka Allah laftiisu oggolaansho bixiyo oo xuduud u yeelo shafeecada. Qoraalku sidoo kale wuxuu xaqiijinayaa in mu'miniinta, xukunka Allah dartii Naarta ugu jira, laga saari karo; kuwa sida Qur'aanku sheegayo weligood ku waari doonana arrintaas way ka reeban yihiin. Sidaas darteed shafeecadu ma aha awood uu nebi iskii u leeyahay, balse waxay dhacdaa oo keliya idanka Allah.

Casharrada maanta
  1. Allah ka bari naxariis, kuna kalsoonow xukunkiisa; shafeecadu waxay ku dhacdaa oo keliya idankiisa.
  2. Nabi ﷺ si khushuuc leh u raac, ogowna in sharafta iyo fadliga gaarka ahi ugu dambayn Allah ka yimaadaan.
  3. Maalinta Qiyaame isu diyaari adigoo toobad keenaya oo camal wanaagsan samaynaya.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.