Kitaabka Iimaanka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 482

Waxaa weriyey Abu Huraira and Hudhaifa. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Iimaanka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira and Hudhaifa

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفِ بْنِ خَلِيفَةَ الْبَجَلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الأَشْجَعِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَأَبُو مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالاَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَجْمَعُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى النَّاسَ فَيَقُومُ الْمُؤْمِنُونَ حَتَّى تُزْلَفَ لَهُمُ الْجَنَّةُ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا أَبَانَا اسْتَفْتِحْ لَنَا الْجَنَّةَ ‏.‏ فَيَقُولُ وَهَلْ أَخْرَجَكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ إِلاَّ خَطِيئَةُ أَبِيكُمْ آدَمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى ابْنِي إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ - قَالَ - فَيَقُولُ إِبْرَاهِيمُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ إِنَّمَا كُنْتُ خَلِيلاً مِنْ وَرَاءَ وَرَاءَ اعْمِدُوا إِلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ تَكْلِيمًا ‏.‏ فَيَأْتُونَ مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى كَلِمَةِ اللَّهِ وَرُوحِهِ ‏.‏ فَيَقُولُ عِيسَى صلى الله عليه وسلم لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ ‏.‏ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَيَقُومُ فَيُؤْذَنُ لَهُ وَتُرْسَلُ الأَمَانَةُ وَالرَّحِمُ فَتَقُومَانِ جَنَبَتَىِ الصِّرَاطِ يَمِينًا وَشِمَالاً فَيَمُرُّ أَوَّلُكُمْ كَالْبَرْقِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَىُّ شَىْءٍ كَمَرِّ الْبَرْقِ قَالَ ‏"‏ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى الْبَرْقِ كَيْفَ يَمُرُّ وَيَرْجِعُ فِي طَرْفَةِ يْنٍ ثُمَّ كَمَرِّ الرِّيحِ ثُمَّ كَمَرِّ الطَّيْرِ وَشَدِّ الرِّجَالِ تَجْرِي بِهِمْ أَعْمَالُهُمْ وَنَبِيُّكُمْ قَائِمٌ عَلَى الصِّرَاطِ يَقُولُ رَبِّ سَلِّمْ سَلِّمْ حَتَّى تَعْجِزَ أَعْمَالُ الْعِبَادِ حَتَّى يَجِيءَ الرَّجُلُ فَلاَ يَسْتَطِيعُ السَّيْرَ إِلاَّ زَحْفًا - قَالَ - وَفِي حَافَتَىِ الصِّرَاطِ كَلاَلِيبُ مُعَلَّقَةٌ مَأْمُورَةٌ بِأَخْذِ مَنْ أُمِرَتْ بِهِ فَمَخْدُوشٌ نَاجٍ وَمَكْدُوسٌ فِي النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ إِنَّ قَعْرَ جَهَنَّمَ لَسَبْعُونَ خَرِيفًا ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Dariif bin Khaliifa Al-Bajali, waxaa nooga warramay Muxammad bin Fudeyl, waxaa nooga warramay Abuu Maalik Al-Ashjaciy, oo ka weriyey Abuu Xaazim, oo ka weriyey Abuu Hurayra, Abuu Maalikna wuxuu ka weriyey Ribciy, oo ka weriyey Xudeyfa. Labadooduba waxay yiraahdeen: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:

"Allah oo Barakaysan oo Sarreeya ayaa dadka soo ururin doona, markaasay Mu'miniintu istaagi doonaan ilaa Jannada loo soo dhoweeyo. Waxay u imaan doonaan Aadam oo ku dhihi doonaan: 'Aabbahanow, Jannada noo fur.' Wuxuu dhihi doonaa: 'Miyaanay ahayn in dembiga aabbihiin Aadam uu idinka saaray Jannada? Anigu arrintaas ma lihi; u taga wiilkayga Ibraahiim oo ah Saaxiibka Allah.' Wuxuu yiri: 'Ibraahiim wuxuu dhihi doonaa: Anigu arrintaas ma lihi. Waxaan ahaa Saaxiib xilli aad u fog; u taga Muuse oo Allah si toos ah ula hadlay.' Way u imaan doonaan Muuse, laakiin wuxuu dhihi doonaa: 'Anigu arrintaas ma lihi; u taga Ciise oo ah Ereyga Allah iyo Ruuxdiisa.' Ciise wuxuu dhihi doonaa: 'Anigu arrintaas ma lihi.' Markaasay u imaan doonaan Muxammad ﷺ. Wuuna istaagi doonaa waana loo oggolaan doonaa. Waxaa la diri doonaa Amaanada iyo Xiriirka Qaraabada, waxayna istaagi doonaan labada dhinac ee Buundada (Siraad), midig iyo bidix. Ka ugu horreeya ee idinka mid ah wuxuu u gudbi doonaa sida hillaaca." Wuxuu yiri: Waxaan iri: 'Aabbahay iyo hooyaday baan kugu dhaartaye, maxaa la mid ah gudubka hillaaca?' Wuxuu yiri: 'Miyaadan arkin hillaaca sida uu u gudbo ugana soo laabto daqiiqad indho-laabo ah? Kadib waxaa jiri doona kuwo u gudba sida dabaysha, kadib sida shimbiraha, iyo orodka ragga oo u dhigma camalladooda. Nabigiinnuna wuxuu taagan yahay Buundada dusheeda isagoo leh: 'Rabbiyow, badbaadi! Rabbiyow, badbaadi!' Ilaa ay itaal-daraan camallada addoommada, ilaa uu yimaado nin aan socon karin ee gurguurta oo kaliya.' Wuxuu yiri: 'Labada dhinac ee Buundada waxaa sudhan qalloocyo la amray inay qabtaan cid allaale ciddii loo amro. Qaar baa xoqmi doona oo badbaadi doona, qaarna Naarta lagu tuuri doonaa.' Waxaan ku dhaartay Kan nafta Abuu Hurayra gacantiisa ku jirta, gunta Jahannamo waa toddobaatan sano oo qoto dheer.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Maalinta Qiyaame, iimaanka iyo camalku waxay horseedaan in laga gudbo Siraadka.

Erayada adag oo la sharxay
Siraad

Buundada ama marinka ka sarreeya Naarta Jahannamo ee dadku ka gudbaan Maalinta Qiyaame.

Amaanah

Mas’uuliyadda iyo kalsoonida qofka loo dhiibay.

Raxim

Qaraabonimada dhiigga iyo waajibaadka ay dadku ka leeyihiin ehelkooda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in Siraadka iyo dhacdooyinka Maalinta Qiyaamuhu dhab yihiin, sida waxyigu sheegay. Xawaaraha gudbiddu wuxuu la xiriiraa camalka qofka, halka badbaadaduna ugu dambayn ku xiran tahay Allah. Shafeecada Muxammad ﷺ waxay ku dhacaysaa idanka Allah. Amaanada iyo raximka la xusay waxay sidoo kale muujinayaan muhiimadda ay leedahay in si daacad ah loo ilaaliyo waxyaabaha lagu aaminay iyo in xiriirka qaraabada la dhowro. Afarta mad-hab ee fiqhiga Sunniga ah kama soo saaraan tilmaantan xukun ficil ah oo ka duwan; dhammaantood waxay wadaagaan waajibka guud ee ah in Allah la adeeco lana dhowro xuquuqda dadka.

Casharrada maanta
  1. Maanta gut waajibaadka laguu aaminay, xitaa marka aanu qofna ku ilaalinayn.
  2. Ixtiraam xiriirka qaraabada, oo raadso heshiis haddii khilaaf dhacay.
  3. Camal wanaagsan si daacad ah u samee, Allahna ka bari inuu ku sugo oo ku badbaadiyo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.