Sahih Muslim, xadiiska 481
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ وُضِعَتْ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَصْعَةٌ مِنْ ثَرِيدٍ وَلَحْمٍ فَتَنَاوَلَ الذِّرَاعَ وَكَانَتْ أَحَبَّ الشَّاةِ إِلَيْهِ فَنَهَسَ نَهْسَةً فَقَالَ " أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . ثُمَّ نَهَسَ أُخْرَى فَقَالَ " أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . فَلَمَّا رَأَى أَصْحَابَهُ لاَ يَسْأَلُونَهُ قَالَ " أَلاَ تَقُولُونَ كَيْفَهْ " . قَالُوا كَيْفَهْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ " . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ وَزَادَ فِي قِصَّةِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ وَذَكَرَ قَوْلَهُ فِي الْكَوْكَبِ هَذَا رَبِّي . وَقَوْلَهُ لآلِهَتِهِمْ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا . وَقَوْلَهُ إِنِّي سَقِيمٌ . قَالَ " وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ إِلَى عِضَادَتَىِ الْبَابِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ هَجَرٍ وَمَكَّةَ " . قَالَ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَ .
Waxaa ii warramay Zuhayr ibn Xarb, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Jariir, ka soo xigtay Cumaarah ibn al-Qaqca', ka soo xigtay Abuu Zurcah, ka soo xigtay Abuu Hurayrah, oo yiri: Waxaa la hor dhigay Rasuulka Allah ﷺ weel cunto ah oo leh thariid (rooti maraq leh) iyo hilib. Wuxuu qaatay bowdada, oo ahayd qaybta idaha ugu jeclaa, wuxuuna ka goostay goosmo weyn, dabadeedna wuxuu yiri:
"Anigu waxaan ahay sayidka dadka Maalinta Qiyaamaha." Markaasuu mar kale goostay oo yiri: "Anigu waxaan ahay sayidka dadka Maalinta Qiyaamaha." Markuu arkay in asxaabtiisu aysan waxba weydiin, wuxuu yiri: "Maxaad u dhihi waydeen: Sidee bay taasi u dhacaysaa?" Waxay yiraahdeen: Sidee bay u dhacaysaa, Rasuulka Allow? Wuxuu yiri: "Dadku waxay u istaagi doonaan Rabbiga caalamiinta." Wuxuuna xadiiska ku sii waday macnaha xadiiskii Abuu Xayyaan ka soo xigtay Abuu Zurcah, wuxuuna ku daray sheekada Ibraahiim. Wuxuu xusay hadalkiisii xiddigga: "Kani waa Rabbigey," iyo hadalkiisii ilaahyadooda: "Laakiin kan ugu weyn baa sameeyay," iyo hadalkiisii: "Anigu waan bukaa." Wuxuu yiri ﷺ: "Waxaan ku dhaartay Kan nafta Muxammad gacantiisa ku jirta, fogaanta u dhaxaysa labada baalle ee albaabka Jannada ilaa tiirarkiisu waa sida fogaanta u dhaxaysa Makka iyo Hajar, ama Hajar iyo Makka." Wuxuu yiri (weriyuhu): Ma garanayo midka uu sheegay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu sharxayaa hoggaamintiisa Maalinta Qiyaame iyo isu-imaatinka weyn.
Cunto ka samaysan rooti maraq lagu qooyey oo hilib lala cuno.
Qaybta hoose ee lugta idaha; Nabigu ﷺ qaybtaan ayuu jeclaa.
Meel ku taalla bariga Jasiiradda Carabta, oo loo xusay inay muujiso masaafada weyn ee u dhexaysa halkaas iyo Makka.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in Nabigu ﷺ uu dadka dhexdiisa ku leeyahay maqaamka ugu sarreeya Maalinta Qiyaame, shafeecadiisuna ay maalintaas dhici doonto. Ku celcelinta hadalkiisu waxay muujinaysaa muhiimadda farriintan; saxaabadiisana waxaa lagu dhiirrigelinayaa inay wax ka weydiiyaan. Qaybta ku saabsan Ibraahim waxay xusaysaa hadallo uu ku yiri xaalad gaar ah, mana habboona in laga gooyo sharraxaadda culimada si loogu eedeeyo inuu been sheegay. Sharaxaadda albaabka Jannadu waxay muujinaysaa baaxaddiisa weyn.
- Maalinta Qiyaame ka baro ilo lagu kalsoon yahay, aqoontaasi ha kugu dhiirrigeliso cibaado daacad ah.
- Markaad maqasho hadal muhiim ah, si xushmad leh u weydii in laguu caddeeyo haddii aadan weli macnihiisa fahmin.
- Nebiyada si xushmad leh uga hadal, hadalladoodana ku baro duruufahooda.
Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa sida Nabigu ﷺ u sharraxayo hoggaamintiisa Maalinta Qiyaame iyo dhacdooyinka maalintaas.
Sahih Muslim · #479 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa shafeecada weyn iyo sida dadku ugu tegi doonaan nebiyada Maalinta Qiyaame.
Sahih al-Bukhari · #136 (Sahih)Abuu Hureyra ayaa halkan kaga warramaya darajada gaarka ah ee Nabiga ﷺ iyo maqaamkiisa marka loo eego nebiyada kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.