Kitaabka Cabitaannada · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 5362

Waxaa weriyey Miqdad ibn al-Aswad. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Cabitaannada
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Miqdad ibn al-Aswad

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنِ الْمِقْدَادِ، قَالَ أَقْبَلْتُ أَنَا وَصَاحِبَانِ، لِي وَقَدْ ذَهَبَتْ أَسْمَاعُنَا وَأَبْصَارُنَا مِنَ الْجَهْدِ فَجَعَلْنَا نَعْرِضُ أَنْفُسَنَا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَقْبَلُنَا فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَانْطَلَقَ بِنَا إِلَى أَهْلِهِ فَإِذَا ثَلاَثَةُ أَعْنُزٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ احْتَلِبُوا هَذَا اللَّبَنَ بَيْنَنَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكُنَّا نَحْتَلِبُ فَيَشْرَبُ كُلُّ إِنْسَانٍ مِنَّا نَصِيبَهُ وَنَرْفَعُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَصِيبَهُ - قَالَ - فَيَجِيءُ مِنَ اللَّيْلِ فَيُسَلِّمُ تَسْلِيمًا لاَ يُوقِظُ نَائِمًا وَيُسْمِعُ الْيَقْظَانَ - قَالَ - ثُمَّ يَأْتِي الْمَسْجِدَ فَيُصَلِّي ثُمَّ يَأْتِي شَرَابَهُ فَيَشْرَبُ فَأَتَانِي الشَّيْطَانُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَقَدْ شَرِبْتُ نَصِيبِي فَقَالَ مُحَمَّدٌ يَأْتِي الأَنْصَارَ فَيُتْحِفُونَهُ وَيُصِيبُ عِنْدَهُمْ مَا بِهِ حَاجَةٌ إِلَى هَذِهِ الْجُرْعَةِ فَأَتَيْتُهَا فَشَرِبْتُهَا فَلَمَّا أَنْ وَغَلَتْ فِي بَطْنِي وَعَلِمْتُ أَنَّهُ لَيْسَ إِلَيْهَا سَبِيلٌ - قَالَ - نَدَّمَنِي الشَّيْطَانُ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا صَنَعْتَ أَشَرِبْتَ شَرَابَ مُحَمَّدٍ فَيَجِيءُ فَلاَ يَجِدُهُ فَيَدْعُو عَلَيْكَ فَتَهْلِكُ فَتَذْهَبُ دُنْيَاكَ وَآخِرَتُكَ ‏.‏ وَعَلَىَّ شَمْلَةٌ إِذَا وَضَعْتُهَا عَلَى قَدَمَىَّ خَرَجَ رَأْسِي وَإِذَا وَضَعْتُهَا عَلَى رَأْسِي خَرَجَ قَدَمَاىَ وَجَعَلَ لاَ يَجِيئُنِي النَّوْمُ وَأَمَّا صَاحِبَاىَ فَنَامَا وَلَمْ يَصْنَعَا مَا صَنَعْتُ - قَالَ - فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ كَمَا كَانَ يُسَلِّمُ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ فَصَلَّى ثُمَّ أَتَى شَرَابَهُ فَكَشَفَ عَنْهُ فَلَمْ يَجِدْ فِيهِ شَيْئًا فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقُلْتُ الآنَ يَدْعُو عَلَىَّ فَأَهْلِكُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَطْعِمْ مَنْ أَطْعَمَنِي وَأَسْقِ مَنْ أَسْقَانِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَعَمَدْتُ إِلَى الشَّمْلَةِ فَشَدَدْتُهَا عَلَىَّ وَأَخَذْتُ الشَّفْرَةَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الأَعْنُزِ أَيُّهَا أَسْمَنُ فَأَذْبَحُهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا هِيَ حَافِلَةٌ وَإِذَا هُنَّ حُفَّلٌ كُلُّهُنَّ فَعَمَدْتُ إِلَى إِنَاءٍ لآلِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم مَا كَانُوا يَطْمَعُونَ أَنْ يَحْتَلِبُوا فِيهِ - قَالَ - فَحَلَبْتُ فِيهِ حَتَّى عَلَتْهُ رَغْوَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَشَرِبْتُمْ شَرَابَكُمُ اللَّيْلَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ ‏.‏ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ ‏.‏ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَلَمَّا عَرَفْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ رَوِيَ وَأَصَبْتُ دَعْوَتَهُ ضَحِكْتُ حَتَّى أُلْقِيتُ إِلَى الأَرْضِ - قَالَ - فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِحْدَى سَوْآتِكَ يَا مِقْدَادُ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَ مِنْ أَمْرِي كَذَا وَكَذَا وَفَعَلْتُ كَذَا ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا هَذِهِ إِلاَّ رَحْمَةٌ مِنَ اللَّهِ أَفَلاَ كُنْتَ آذَنْتَنِي فَنُوقِظَ صَاحِبَيْنَا فَيُصِيبَانِ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُبَالِي إِذَا أَصَبْتَهَا وَأَصَبْتُهَا مَعَكَ مَنْ أَصَابَهَا مِنَ النَّاسِ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, waxaa nooga warramay Shababah bin Sawwar, waxaa nooga warramay Sulayman bin Al-Mughirah, oo ka weriyey Thabit, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Abi Layla, oo ka weriyey Al-Miqdaad, wuxuu yiri: Aniga iyo laba saaxiibaday ah ayaan imid, annagoo gaajo darteed u weynay maqalka iyo aragga. Waxaan isku bandhignay Asxaabtii Rasuulka Allah ﷺ, laakiin midkoodna naguma soo dhaweyn. Markaas ayaan u nimid Nabiga ﷺ, wuxuuna noo kaxeeyey gurigiisa, halkaas oo ay joogeen saddex ri'. Nabigu ﷺ wuxuu yiri:

"Caanahan noo wada lisa." Wuxuu yiri: Waan lisnay, qof kastoo naga mid ahna wuxuu cabay qaybtiisii, waxaana u reebnay Nabiga ﷺ qaybtiisii. Caadadiisu waxay ahayd inuu habeenkii yimaado oo uu salaamo si uusan u toosin qofka hurda laakiin uu maqlo qofka soo jeeda. Kadib wuxuu tegi jiray masaajidka oo uu ku tukan jiray, dabadeedna wuxuu u iman jiray cabitaankiisa oo uu cabbayay. Al-Miqdaad wuxuu yiri: Habeen habeenada ka mid ah anigoo qaybtaydii cabay ayaa Sheydaan ii yimid, wuxuuna igu yiri: 'Muxammad wuxuu u tagaa Ansaarta, wayna hadyadeeyaan, wuxuuna ka helaa wax uu u baahan yahay, mana u baahna cabitaankan.' Markaasaan qaaday oo cabay. Markii ay calooshayda gashay oo aan ogaaday inaysan dib u soo noqonayn, Sheydaan wuxuu igu dhaliilay: 'Hoogay! Maxaad samaysay? Ma cabitaankii Muxammad baad cabtay! Markuu yimaado oo uu waayo, wuu ku habaari doonaa, waana halaagsami doontaa, adduunkaagana iyo aakhiradaadana way lumi doonaan.' Waxaan huwaa buste; haddaan cagaha ku daboolo madaxaygu wuu bannaan yahay, haddaan madaxa ku daboolana cagahaygu way bannaan yihiin. Hurdo ima qaban, labadaydii saaxiibse way hurdeen maxaa yeelay waxay sameeyeen ma samayn. Nabigu ﷺ wuu yimid, wuxuuna u salaamay siduu u salaan jiray. Kadib wuxuu tegay masaajidka oo ku tukaday, dabadeedna wuxuu u yimid cabitaankiisii, wuu daboolka ka qaaday laakiin waxba kama helin. Madaxiisa ayuu xagga samada u taagay, aniguna waxaan is iri: 'Hadda buu ku habaarinayaa waana halaagsami doontaa.' Laakiin wuxuu yiri: "Allow, quudi kii i quudiyey, waraabina kii i waraabiyey." Wuxuu yiri: Markaasaan bustihii isku adkeeyey, mindida qaatay, oo u tegey riyihii si aan u gowraco midda ugu buuran Rasuulka Allah ﷺ. Waxaan arkay inay caano badan leeyihiin; dhammaantood way buuxeen. Waxaan qaatay weelkii reer Muxammad ﷺ oo aysan filayn in lagu liso, waanan ku lisay ilaa uu xumbo yeeshay. Waxaan u keenay Rasuulka Allah ﷺ, wuxuuna yiri: "Ma cabteen cabitaankiinnii habeennimo?" Waxaan iri: "Rasuulka Allow, cab." Wuu cabay, kadibna wuu ii soo taagay. Waxaan iri: "Rasuulka Allow, cab." Mar kale ayuu cabay oo ii soo taagay. Markaan ogaaday in Nabigu ﷺ dhergay oo aan helay ducadiisa, ayaan qoslay ilaa aan dhulka ku dhacay. Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Tani waa mid ka mid ah shararkaaga, Miqdaadow!" Waxaan iri: "Rasuulka Allow, arrinkaygu sidan iyo sidaas buu ahaa, sidaasna waan sameeyey." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Tani waa naxariis Allah ka timid. Maxaad ii toosin weyday si aan u toosino labadeenna saaxiib oo ay uga qayb galaan?" Waxaan iri: "Kii xaqa kugu soo diray baan ku dhaartaye, dan kama lihi cidda kale ee hesha, intaan adiga kula helay dadka dhexdiisa."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabi ﷺ wuxuu khaladkii Miqdad uga jawaabay duco iyo naxariis.

Erayada adag oo la sharxay
Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nabi ﷺ iyo muslimiintii Maka ka yimid.

Duco

Baryo uu qofku Alle kaga dalbado gargaar ama khayr.

Maro

Maro fudud oo Miqdad isu huwiyey si uu qabowga isaga difaaco.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore ee faallada bixisay, oo uu ka mid yahay imaam an-Nawawi, waxay tilmaameen naxariista iyo dhaqanka wanaagsan ee Nabi ﷺ: wuxuu u duceeyey in la arsaaqo kii siiyey cunto iyo cabbid, mana uusan habaarin markii Miqdad caanihiisii cabbay. Werintu sidoo kale waxay adkaynaysaa in looga mahadnaqo arsaaqda Alle iyo in la jeclaado in dadka kalena khayrka la wadaagaan. Afarta mad-hab xukun gaar ah oo caanaha ku saabsan kama soo saaraan qisadan, balse waxay taageertaa mabaadi'da guud ee debecsanaanta, mahadnaqa iyo wax-wadaagga.

Casharrada maanta
  1. Khaladaadka ugu jawaab xikmad iyo naxariis, kana caawi qofka inuu xaaladda saxo.
  2. Cunto iyo cabbid la wadaag dadka gaajaysan ama harraadsan.
  3. Alle ka bari arsaaq, una mahadnaq marka khayr lama filaan ahi kuu yimaado.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.