Kitaabka Dharka iyo Is-qurxinta · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 5403

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Dharka iyo Is-qurxinta
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ رَأَى عُمَرُ عُطَارِدًا التَّمِيمِيَّ يُقِيمُ بِالسُّوقِ حُلَّةً سِيَرَاءَ - وَكَانَ رَجُلاً يَغْشَى الْمُلُوكَ وَيُصِيبُ مِنْهُمْ - فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُ عُطَارِدًا يُقِيمُ فِي السُّوقِ حُلَّةً سِيَرَاءَ فَلَوِ اشْتَرَيْتَهَا فَلَبِسْتَهَا لِوُفُودِ الْعَرَبِ إِذَا قَدِمُوا عَلَيْكَ - وَأَظُنُّهُ قَالَ وَلَبِسْتَهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ - فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا يَلْبَسُ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ فِي الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِحُلَلٍ سِيَرَاءَ فَبَعَثَ إِلَى عُمَرَ بِحُلَّةٍ وَبَعَثَ إِلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ بِحُلَّةٍ وَأَعْطَى عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ حُلَّةً وَقَالَ ‏"‏ شَقِّقْهَا خُمُرًا بَيْنَ نِسَائِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ بِحُلَّتِهِ يَحْمِلُهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَعَثْتَ إِلَىَّ بِهَذِهِ وَقَدْ قُلْتَ بِالأَمْسِ فِي حُلَّةِ عُطَارِدٍ مَا قُلْتَ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي لَمْ أَبْعَثْ بِهَا إِلَيْكَ لِتَلْبَسَهَا وَلَكِنِّي بَعَثْتُ بِهَا إِلَيْكَ لِتُصِيبَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ وَأَمَّا أُسَامَةُ فَرَاحَ فِي حُلَّتِهِ فَنَظَرَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَظَرًا عَرَفَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَنْكَرَ مَا صَنَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَنْظُرُ إِلَىَّ فَأَنْتَ بَعَثْتَ إِلَىَّ بِهَا فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي لَمْ أَبْعَثْ إِلَيْكَ لِتَلْبَسَهَا وَلَكِنِّي بَعَثْتُ بِهَا إِلَيْكَ لِتُشَقِّقَهَا خُمُرًا بَيْنَ نِسَائِكَ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Shaybaan bin Farruukh, waxaa nooga warramay Jariir bin Xaazim, waxaa nooga warramay Naafic, oo ka weriyey Ibnu Cumar, wuxuu yiri: Cumar wuxuu arkay Cutarid Al-Tamiimi oo suuqa ku haysta dhar xariir ah — wuxuuna ahaa nin u taga boqorrada oo ka heli jiray maal — markaas buu Cumar yiri:

"Rasuulka Allow, waxaan arkay Cutarid oo suuqa ku haysta dhar xariir ah, haddaad iibsan lahayd oo aad xiran lahayd markay ergooyinka Carabtu kuu yimaadaan." Wuxuuna raaciyey: "Waxaan u malaynayaa inuu sidoo kale yiri: Oo aad xirato maalinta Jimcaha." Markaas buu Rasuulka Allah ﷺ ku yiri: "Qofka xariirta xirta adduunkan, Aakhirada waxba kuma laha." Intaas ka dib, waxaa Rasuulka Allah ﷺ loo keenay dhar xariir ah, markaas buu mid u diray Cumar, midna wuxuu u diray Usaama bin Zayd, midna wuxuu siiyey Cali bin Abii Daalib, isagoo leh: "U jeexjeexa dumarkiinna si ay madaxa ugu daboolaan." Cumar baa yimid isagoo dharkiisii sida, wuxuuna yiri: "Rasuulka Allow, tan waad ii soo dirtay adigoo shalay ka yiri dharkii xariirta ahaa ee Cutarid waxaad ka tiri." Markaas buu Nabigu ﷺ yiri: "Kuuma aanan soo dirin inaad xirato, ee waxaan kuugu soo diray inaad ka faa'iideysato." Usaama se wuxuu ku baxay dharkiisii, markaas buu Rasuulka Allah ﷺ eegay eegis uu ku gartay in Rasuulka Allah ﷺ diiday wuxuu sameeyey. Wuxuu yiri: "Rasuulka Allow, maxaad iigu eegaysaa adigoo adigu ii soo diray?" Wuxuu yiri: "Kuuma aanan soo dirin inaad xirato, ee waxaan kuugu soo diray inaad u jeexjeexdo dumarkaaga si ay madaxa ugu daboolaan."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Dharka xariirta ah ragga waa ka mamnuuc inay xirtaan, balse waa la siin karaa si adeegsi kale loogu isticmaalo.

Asalka iyo sababta

Cumar wuxuu arkay ganacsade Cutaarid oo soo bandhigaya maro xariir ah, wuxuuna soo jeediyey in Nebigu ﷺ xirto marka uu qaabilayo ergooyinka Carabta. Dabadeed Cumar, Usaama iyo Cali ayaa la siiyey dhar xariir ah; Nebigu ﷺ wuxuu caddeeyey inaan raggu u xiran, balse looga faa’iidaysto ama laga sameeyo madax-shareerro dumarka.

Erayada adag oo la sharxay
hulla

Dhar ama maro qurux badan, halkan oo xariir ka samaysan.

siyarāʾ

Nooc maro xariir ah ama dhar xariir ah.

khumur

Madax-shareerrada ay dumarku xirtaan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in raggu aanay xiran karin xariir saafi ah; digniintu waxay ku saabsan tahay xirashadiisa, ee ma aha lahaanshaha ama gudbintiisa. Nebigu ﷺ wuxuu caddeeyey in dharkii la siiyey Cumar iyo Usaama loogu talagalay adeegsi kale, sida iibin ama in laga farsameeyo madax-shareerro dumarka. Madh-habyadu waxay ka hadlaan waxyaabo ka reeban, sida baahi caafimaad, iyagoo ku salaynaya werinno kale; werintan lafteedu kama hadasho ka-reebis noocaas ah. Xeerarka gaarka ah ee dharka isku-dhafan iyo qurxinta xariirta ah ee yar-yar way ku kala duwan yihiin madh-habyada.

Casharrada maanta
  1. Nin ahaan ha xiran dhar ka samaysan xariir saafi ah; dooro beddel bannaan.
  2. Marka hadiyad la bixinayo, caddee waxa loogu talagalay; haddii aanay caddayn, wax ka weydii.
  3. Raaxada ha ku qiimayn muuqaalkeeda oo keliya; tixgeli tilmaamaha diineed ee khuseeya.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.