Kitaabka Salaanta · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 5784

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Salaanta
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ، الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أَهْلُ الأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ ادْعُ لِيَ الْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ ‏.‏ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لأَمْرٍ وَلاَ نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَاءِ ‏.‏ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِيَ الأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ لَهُ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلاَفِهِمْ ‏.‏ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ ‏.‏ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ رَجُلاَنِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلاَ تُقْدِمْهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَاءِ ‏.‏ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ - وَكَانَ عُمَرُ يَكْرَهُ خِلاَفَهُ - نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَتْ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطْتَ وَادِيًا لَهُ عِدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصْبَةٌ وَالأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ قَالَ فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ مُتَغَيِّبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلاَ تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلاَ تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثُمَّ انْصَرَفَ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxye bin Yaxye Al-Tamiimi, wuxuu yiri: Waxaan ku akhriyey Maalik xagga Ibnu Shihaab, xagga Cabdi Xamiid bin Cabdirraxmaan bin Seyd bin Al-Khadhaab, xagga Cabdullaahi bin Cabdullaahi bin Al-Xaarith bin Nawfal, xagga Cabdullaahi bin Cabbaas: In Cumar bin Al-Khadhaab uu u baxay dhanka Shaam. Markii uu gaaray Sargh, waxaa la kulmay madaxda ciidamada, Abuu Cubeydah bin Al-Jarraax iyo asxaabtiisii, waxayna u sheegeen in cudurka daacuunka uu ka dillaacay Shaam. Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: Cumar wuxuu yiri, 'Iigu yeera Muhaajiriintii hore.' Waan u yeeray, wuuna la tashaday isagoo u sheegay in daacuun ka dillaacay Shaam, wayna isku khilaafeen. Qaar baa yiri, 'Arrin baad u soo baxday, mana aragno inaad ka noqoto.' Qaar kalena waxay yiraahdeen, 'Waxaa kula socda dadka intiisa kale iyo Asxaabtii Rasuulka Ilaahay ﷺ, mana aragno inaad u geliso daacuunkan.' Wuxuu yiri, 'Iga kaca.' Kadib wuxuu yiri, 'Iigu yeera Ansaarta.' Waan ugu yeeray, wuuna la tashaday, laakiin waxay mareen jidkii Muhaajiriinta oo kale, wayna isku khilaafeen sidoodii oo kale. Wuxuu yiri, 'Iga kaca.' Kadib wuxuu yiri, 'Iigu yeera odayaasha Qureysh ee halkan jooga oo ka mid ah Muhaajiriintii Fatxiga.' Waan u yeeray, laba nin iskuma aysan khilaafin, waxayna yiraahdeen, 'Waxaan aragnaa inaad dadka la noqoto oo aadan u gelin daacuunkan.' Markaas Cumar wuxuu dadka ugu dhawaaqay, 'Berri subax waan baxayaa, idinkuna subaxa.' Abuu Cubeydah bin Al-Jarraax ayaa yiri, 'Ma ka carar baa qaddarka Ilaahay?' Cumar ayaa yiri, 'Haddii aan adiga ahayn qof kale dhihi lahaa, Abuu Cubeydahow!' (Cumar wuxuu necbaa in la khilaafo). 'Haa, waxaan ka cararaynaa qaddarka Ilaahay annagoo u cararayna qaddarka Ilaahay. Bal ka warran haddii aad leedahay geel oo aad degto tog leh laba dhinac, midna barwaaqo yahay midna abaar yahay; haddii aad daajiso dhulka barwaaqada ah miyaadan ku daajin qaddarka Ilaahay? Haddii aad ku daajiso dhulka abaarta ahna miyaadan ku daajin qaddarka Ilaahay?' Kadib waxaa yimid Cabdirraxmaan bin Cowf oo markaas maqnaa arrimo dartood, wuxuuna yiri, 'Anigu arrintan cilmi baan ka hayaa, waxaan maqlay Rasuulka Ilaahay ﷺ oo leh:

"Haddii aad maqashaan inuu cudur ka dillaacay dhul, ha u safriina; haddii uu ka dillaaco dhul aad joogtaanna, ha ka cararina."' Markaas Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu ammaanay Ilaahay, kadibna wuu noqday.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Umar wuxuu xilligii cudur-faafa doortay taxaddar isaga oo aan inkirin qaddarka Allah.

Asalka iyo sababta

Cumar ibn al-Khattaab wuxuu u socdaalay Shaam, wuxuuna Sargh ku maqlay inuu halkaas ka dillaacay cudur-faaf. Wuxuu la tashaday kooxihii joogay, dabadeedna wuu soo noqday markii Cabdirraxmaan ibn Cawf u soo tebiyey hadalkii Nebiga ﷺ ee ku saabsanaa gelidda ama ka bixidda meel uu cudur-faaf ka jiro.

Erayada adag oo la sharxay
Muhaajiriinta

Saxaabadii Maka uga haajiray Madiina ka hor qabsashadii Maka.

Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo muhaajiriinta.

Qaddarka Allah

Go’aanka iyo ogaanshaha Allah; doorashooyinka aadanaha iyo taxaddarkuba waxay ku jiraan qaddarkiisa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore, oo uu ka mid yahay Imaam an-Nawawi, waxay daliishadaan in aan la gelin meel uu cudur-faaf ka jiro, isla markaana aan meel uu cudurku ka jiro looga bixin si looga baxsado faafidda. La-tashigii Cumar wuxuu sidoo kale muujinayaa muhiimadda wada-tashiga iyo aqbalidda xog lagu kalsoon yahay. Taxaddarku kama hor imanayo Allah talo saarashada: qofku wuxuu qaataa tallaabooyinka habboon, iyadoo wax walba ku jiraan qaddarka Allah.

Casharrada maanta
  1. Dib u dhig safarka aad ku tegayso meel uu cudur-faaf ka jiro, kuna dhaqaaq talo lagu kalsoon yahay.
  2. Haddii cudur-faaf ka dillaaco deegaankaaga, joog meeshaada hana uga bixin si aad uga baxsato; raac tilmaamaha ilaalinta ee dhaqan-galka ah.
  3. La tasho dad aqoon leh oo lagu kalsoon yahay ka hor intaadan gaarin go’aan dadka kale saamaynaya.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.