Kitaabka Fadaa'ilka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 5948

Waxaa weriyey Abu Humaid as-Sa'idi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Fadaa'ilka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Humaid as-Sa'idi

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَبَّاسِ بْنِ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ فَأَتَيْنَا وَادِيَ الْقُرَى عَلَى حَدِيقَةٍ لاِمْرَأَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اخْرُصُوهَا ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَصْنَاهَا وَخَرَصَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشْرَةَ أَوْسُقٍ وَقَالَ ‏"‏ أَحْصِيهَا حَتَّى نَرْجِعَ إِلَيْكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ وَانْطَلَقْنَا حَتَّى قَدِمْنَا تَبُوكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سَتَهُبُّ عَلَيْكُمُ اللَّيْلَةَ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَلاَ يَقُمْ فِيهَا أَحَدٌ مِنْكُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ بَعِيرٌ فَلْيَشُدَّ عِقَالَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَهَبَّتْ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَقَامَ رَجُلٌ فَحَمَلَتْهُ الرِّيحُ حَتَّى أَلْقَتْهُ بِجَبَلَىْ طَيِّئٍ وَجَاءَ رَسُولُ ابْنِ الْعَلْمَاءِ صَاحِبِ أَيْلَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِكِتَابٍ وَأَهْدَى لَهُ بَغْلَةً بَيْضَاءَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْدَى لَهُ بُرْدًا ثُمَّ أَقْبَلْنَا حَتَّى قَدِمْنَا وَادِيَ الْقُرَى فَسَأَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَرْأَةَ عَنْ حَدِيقَتِهَا ‏"‏ كَمْ بَلَغَ ثَمَرُهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ عَشَرَةَ أَوْسُقٍ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي مُسْرِعٌ فَمَنْ شَاءَ مِنْكُمْ فَلْيُسْرِعْ مَعِيَ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَمْكُثْ ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَجْنَا حَتَّى أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَقَالَ ‏"‏ هَذِهِ طَابَةُ وَهَذَا أُحُدٌ وَهُوَ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ خَيْرَ دُورِ الأَنْصَارِ دَارُ بَنِي النَّجَّارِ ثُمَّ دَارُ بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ ثُمَّ دَارُ بَنِي عَبْدِ الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ثُمَّ دَارُ بَنِي سَاعِدَةَ وَفِي كُلِّ دُورِ الأَنْصَارِ خَيْرٌ ‏"‏ ‏.‏ فَلَحِقَنَا سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ فَقَالَ أَبُو أُسَيْدٍ أَلَمْ تَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيَّرَ دُورَ الأَنْصَارِ فَجَعَلَنَا آخِرًا ‏.‏ فَأَدْرَكَ سَعْدٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَيَّرْتَ دُورَ الأَنْصَارِ فَجَعَلْتَنَا آخِرًا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَوَلَيْسَ بِحَسْبِكُمْ أَنْ تَكُونُوا مِنَ الْخِيَارِ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah bin Qacnab, waxaa nooga warramay Sulaymaan bin Bilaal, oo ka weriyey Camr bin Yaxya, oo ka weriyey Cabbaas bin Sahl bin Sacd as-Saacidii, oo ka weriyey Abuu Xumayd, wuxuu yiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Alle ﷺ duullaankii Tabuuk, waxaanan nimid dooxo ay ku taal beer ay leedahay haweeney. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri:

"Qiimeeya midhaheeda." Waannu qiimaynnay, Rasuulkuna ﷺ wuxuu ku qiimeeyey toban wasaq. Wuxuuna yiri: "Xisaabi ilaa aan kugu soo noqonno haddii Alle idmo." Kadib waannu sii soconnay ilaa aan gaarnay Tabuuk. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Caawa waxaa idinku dhufan doona dabayl xooggan, ee yaanu qofna idinka mid ah istaagin, qofkii geel lehna ha adkeeyo xariggiisa." Dabayl xooggan ayaa dhacday, nin baa istaagay, dabayshii ayaa qaadday oo ku tuurtay buuraha Dayyi dhexdooda. Markaas ayaa wiilkii ibnu Calmaa’ oo ahaa madaxa Aylah u yimid Rasuulka Alle ﷺ isagoo wada warqad iyo hadiyad ah baqal cad. Rasuulka Alle ﷺ wuu u jawaabay wuxuuna siiyey maro weyn. Kadib waannu soo noqonnay ilaa aan nimid Waadi al-Quraa. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu weydiiyey haweeneydii beerteeda: "Immisa ayay gaareen midhaheedii?" Waxay tiri: "Toban wasaq." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Anigu waan degdegayaa, qofkii idinka mid ah oo doonaya ha ila degdego, qofkii doonayana ha joogo." Waannu baxnay ilaa aan ka dul-istaagnay Madiina. Wuxuu yiri: "Tani waa Daabah, tanina waa Uxud, waa buur na jecel annaguna waan jecelnahay." Kadib wuxuu yiri: "Guryaha Ansaarta ugu khayr badan waa guriga Banii Najaar, kadib guriga Banii Cabdi al-Ashhal, kadib guriga Banii Cabdi al-Xaarith bin al-Khazraj, kadib guriga Banii Saacidah, guri walba oo Ansaartana khayr baa ku jira." Sacad bin Cubaadah ayaa na soo gaaray. Abuu Usayd baa ku yiri: "Miyaadan arkin in Rasuulka Alle ﷺ kala sareysiiyey guryaha Ansaarta oo annagu aan noqonnay kuwa ugu dambeeya?" Sacad baa la kulmay Rasuulka Alle ﷺ wuxuuna yiri: "Rasuulka Allow, waxaad kala sareysiisay guryaha Ansaarta oo annagu waan noqonnay kuwa ugu dambeeya." Wuxuu yiri: "Miyaanay idiin ku filnayn inaad ka mid tihiin kuwa la doortay?"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu ka digay khatar, wuxuuna ammaanay Ansaarta iyo Madiina.

Erayada adag oo la sharxay
wasq

Halbeeg duug ah oo go'an oo lagu cabbiro wax-soo-saarka beeraha; toban wasq ayaa ah qiyaasta goosashada beerta.

Taba

Magac kale oo Madiina loo yaqaan.

Ansaarta

Dadka Madiina ee taageeray Nabiga ﷺ iyo muslimiintii hore.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu qisadan waxay ka fahmaan in Nabiga ﷺ, idanka Allah, uu sheegi karay dhacdo soo socota, iyo in digniintiisa ficil ahaan la raaco. Qiyaasidda saxda ah ee wax-soo-saarka beerta iyo hubintiisa dambe waxay muujinayaan taxaddar ku saabsan heshiisyada. Hadalka ku saabsan Uxud wuxuu xaqiijinayaa jacaylka gaarka ah ee Madiina; culimadu jacaylkaas waxay ku fasireen sifo Allah abuuray, iyaga oo aan buurta dadka la barbar dhigin. Kala horraynta qabiilooyinka Ansaarta waxay ammaanaysaa fadligooda, hase yeeshee weedha ugu dambaysa waxay caddaynaysaa in kuwa ugu dambeeya ee la xusayna ay ka mid yihiin kuwa ugu wanaagsan.

Casharrada maanta
  1. Digniinaha ku saabsan khatar dhab ah si dhab ah u qaata, dadkana, xoolaha iyo hantidana ilaaliya.
  2. Heshiisyada iyo qiyaasaha si taxaddar leh u diiwaangeliya, dabadeedna hubiya marka lagu heshiiyey.
  3. Fadliga dadka kale qira idinkoon isla weynaan ama cuqdad qabin; wanaaggu koox kasta wuu ka dhex jiri karaa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.