Sahih Muslim, xadiiska 5947
Waxaa weriyey Muadh ibn Jabal. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Abu az‑Zubayr al‑Makki
- 1Abdullah ibn Abd ar‑Rahman ad‑Darimiwuxuu u sheegay Muslimعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ
- 2Abu Ali al‑Hanafiأَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ
- 3Malikمَالِكٌ
- 4Abu az‑Zubayr al‑Makkiأَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، - وَهُوَ ابْنُ أَنَسٍ - عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ، أَنَّ أَبَا الطُّفَيْلِ، عَامِرَ بْنَ وَاثِلَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ أَخْبَرَهُ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَكَانَ يَجْمَعُ الصَّلاَةَ فَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمًا أَخَّرَ الصَّلاَةَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ دَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ بَعْدَ ذَلِكَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ " إِنَّكُمْ سَتَأْتُونَ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ عَيْنَ تَبُوكَ وَإِنَّكُمْ لَنْ تَأْتُوهَا حَتَّى يُضْحِيَ النَّهَارُ فَمَنْ جَاءَهَا مِنْكُمْ فَلاَ يَمَسَّ مِنْ مَائِهَا شَيْئًا حَتَّى آتِيَ " . فَجِئْنَاهَا وَقَدْ سَبَقَنَا إِلَيْهَا رَجُلاَنِ وَالْعَيْنُ مِثْلُ الشِّرَاكِ تَبِضُّ بِشَىْءٍ مِنْ مَاءٍ - قَالَ - فَسَأَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ مَسَسْتُمَا مِنْ مَائِهَا شَيْئًا " . قَالاَ نَعَمْ . فَسَبَّهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ لَهُمَا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ - قَالَ - ثُمَّ غَرَفُوا بِأَيْدِيهِمْ مِنَ الْعَيْنِ قَلِيلاً قَلِيلاً حَتَّى اجْتَمَعَ فِي شَىْءٍ - قَالَ - وَغَسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهِ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ فِيهَا فَجَرَتِ الْعَيْنُ بِمَاءٍ مُنْهَمِرٍ أَوْ قَالَ غَزِيرٍ - شَكَّ أَبُو عَلِيٍّ أَيُّهُمَا قَالَ - حَتَّى اسْتَقَى النَّاسُ ثُمَّ قَالَ " يُوشِكُ يَا مُعَاذُ إِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ أَنْ تَرَى مَا هَا هُنَا قَدْ مُلِئَ جِنَانًا " .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Cabdirraxmaan ad-Daarimi, waxaa nooga warramay Abuu Cali al-Xanafi, waxaa nooga warramay Maalik — waana ina Anas — oo ka weriyey Abuz-Zubayr al-Makki, in Abuu d-Dufayl, Caamir bin Waathilah uu uga warramay in Mucadh bin Jabal uu uga warramay isagoo yiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ sannadkii duullaankii Tabuk, wuxuuna isku dari jiray salaadda. Wuxuu isku daray salaadda Duhur iyo Casir, sidoo kale Maghrib iyo Cisha. Ilaa maalin uu dib u dhigay salaadda, dabadeedna soo baxay oo isku daray Duhur iyo Casir, kadibna gudaha galay, markii dambena soo baxay oo isku daray Maghrib iyo Cisha. Kadibna wuxuu yiri: 'Berri waad gaari doontaan, haddii Alle idmo, ceelka Tabuk, mana gaari doontaan ilaa maalintu iftiinto. Qofkii idinka mid ah ee gaara yaanu taaban biyihiisa inta aan imaanayo.' Waan gaarnay ceelka, waxaana naga horreeyey laba nin, ceelkana wuxuu ahaa sida xarig kab oo biyo yar ka tifqaya. Rasuulka Allah ﷺ ayaa weydiiyey: 'Ma taabateen biyaha?' Waxay yiraahdeen: 'Haa.' Markaasuu Nabigu ﷺ canaantay wuxuuna ku yiri wuxuu Alle doonay inuu yiraahdo. Kadib dadkii ayaa gacmahooda ku qaaday biyo yar yar ilaa ay meel isugu urureen. Rasuulka Allah ﷺ ayaa ku mayrtay gacmihiisa iyo wajigiisa, kadibna biyihii ayuu dib ugu celiyey ceelka. Ceelkii wuxuu bilaabay inuu biyo badan ama buuxa soo daadiyo — Abuu Cali wuxuu ka shakiyey labada eray midka uu yiri — ilaa dadkii oo dhan ay ka cabbeen. Kadibna wuxuu yiri: 'Waa laga yaabaa, Mucadow, haddii cimrigaagu dheeraado, inaad aragto meeshan oo beero ka buuxaan.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Tabuuk, ducadii Nebiga ﷺ ka dib, Allah wuxuu biyihii ceelka ka dhigay kuwo si badan u qulqula.
Dhacdadu waxay dhacday intii lagu jiray duullaankii Tabuuk. Nebiga ﷺ wuxuu saxaabada faray inay sugaan oo aanay taaban biyaha yar ee ceelka ilaa uu yimaado; dabadeed biyihii ceelku si badan ayay u qulquleen.
Meel ku taalla waqooyiga Jasiiradda Carabta oo Muslimiintu u safreen intii uu socday duullaan.
In laba salaadood la wada tukado hal waqti oo salaadeed, sida Duhur iyo Casar.
Sarbeeb tilmaamaysa qulqul biyo oo aad u dhuuban.
Culimadu waxay u arkaan qulqulka badan ee ceelka mucjiso uu Allah siiyey Nebiga ﷺ. Werintani waxay sidoo kale ina baraysaa in tilmaamihiisa la raaco xilliga safarka. Madh-habyadu waxay oggol yihiin in salaadaha la isku daro marka ay jiraan duruufo sharci ahaan sax ah, oo ay safarradu ka mid yihiin, inkastoo ay ku kala duwan yihiin shuruudaha iyo faahfaahinta. Saadaashii ku saabsanayd beeraha Tabuuk mar dambe way rumowday.
- Raac tilmaamaha cad ee Nebiga ﷺ, si taxaddar lehna ula macaamil khayraadka la wadaago sida biyaha.
- Markaad safar tahay, baro salaadaha la isku dari karo iyo shuruudaha madh-habkaaga.
- Aqoonso nimcooyinka inay yihiin deeqo ka yimid Allah, una isticmaal si masuuliyad leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.