Sahih Muslim, xadiiska 5953
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو عَامِرٍ الأَشْعَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ - وَاللَّفْظُ لأَبِي عَامِرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ مَثَلَ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنَ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَتْ مِنْهَا طَائِفَةٌ طَيِّبَةٌ قَبِلَتِ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتِ الْكَلأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتِ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا مِنْهَا وَسَقَوْا وَرَعَوْا وَأَصَابَ طَائِفَةً مِنْهَا أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لاَ تُمْسِكُ مَاءً وَلاَ تُنْبِتُ كَلأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ بِمَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ " .
Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, iyo Abu Amir al-Ash'ari, iyo Muhammad bin al-Ala — erayaduna waa kuwa Abu Amir — waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Abu Usamah, oo ka weriyey Burayd, oo ka weriyey Abu Burdah, oo ka weriyey Abu Musa, inuu Nabigu ﷺ yiri:
"Tusaalaha hanuunka iyo cilmiga uu Allah, ee Sareeye oo Sharafta leh, igu soo diray wuxuu la mid yahay roob dhulka ku da'ay. Qayb ka mid ah dhulku waa wanaagsan yahay, biyaha ayuu qaataa, wuxuuna soo saaraa caws iyo doog badan. Qayb kalena waa adag tahay laakiin biyaha ayay haysaa, dadkuna way ka faa'iidaystaan; way ka cabaan, xoolaha way ka waraabiyaan, wayna ku daaqaan. Qayb saddexaadna waa dhul siman oo aan biyo haysan karin, cawsna aan soo saarin. Kaasi waa tusaalaha qofka diinta Allah fahma, kuna faa'iidaysta wixii Allah igu soo diray, bartayna oo baray. Waa sidoo kale tusaalaha qofka aan taas dan ka gelin, aanna aqbalin hanuunka Allah ee laygu soo diray."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
U furnaansanaanta hanuunka nebinnimo waxay kordhisaa aqoonta, dadka kalena way ka faa’iidaystaan.
Roobka nolosha iyo koritaanka keena; halkan wuxuu astaan u yahay hanuunka iyo aqoonta uu Alle ku soo diray Nebiga ﷺ.
Aqoonta Islaamka ee qofku fahmo oo ku dhaqmo, dadka kalena si sax ah ugu baro.
Dhul aan biyaha ceshan oo aan waxba ka soo bixin; wuxuu tusaale u yahay qofka aan aqbalin hanuunka.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay an-Nawawi oo faallo ka bixiyey Saxiix Muslim, waxay sharxeen in tusaalahani tilmaamayo saddex falcelin oo laga bixiyo aqoonta nebinnimada: qof fahma oo ku dhaqma, qof xafida oo dadka kale gaadhsiiya, iyo qof ka jeesta. Labada kooxood ee horeba faa’iido ayay keenaan: mid aqoon iyo ku-dhaqan, midna xafidid iyo gudbin. Tusaalahani wuxuu sidaas ku adkaynayaa qiimaha aqoonta, fahamka iyo waxbaridda.
- Aqoonta Islaamka si feejigan u baro, kuna dhaqan waxa aad barato nolol maalmeedkaaga.
- Aqoonta sugan si taxaddar leh ula wadaag dadka kale si ay iyaguna uga faa’iidaystaan.
- Hanuunka u furfurnaaw, oo dib u eeg sida aad uga falceliso marka aqoontu ku soo gaadho.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.