Kitaabka Fadaa'ilka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 6151

Waxaa weriyey Abu Hurayrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Fadaa'ilka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Hurayrah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ الْهَاشِمِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ بَيْنَمَا يَهُودِيٌّ يَعْرِضُ سِلْعَةً لَهُ أُعْطِيَ بِهَا شَيْئًا كَرِهَهُ أَوْ لَمْ يَرْضَهُ - شَكَّ عَبْدُ الْعَزِيزِ - قَالَ لاَ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى الْبَشَرِ ‏.‏ قَالَ فَسَمِعَهُ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَلَطَمَ وَجْهَهُ - قَالَ - تَقُولُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى الْبَشَرِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَظْهُرِنَا قَالَ فَذَهَبَ الْيَهُودِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ إِنَّ لِي ذِمَّةً وَعَهْدًا ‏.‏ وَقَالَ فُلاَنٌ لَطَمَ وَجْهِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لِمَ لَطَمْتَ وَجْهَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى الْبَشَرِ وَأَنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا ‏.‏ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى عُرِفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لاَ تُفَضِّلُوا بَيْنَ أَنْبِيَاءِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَيَصْعَقُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ إِلاَّ مَنْ شَاءَ اللَّهُ - قَالَ - ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ أُخْرَى فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ بُعِثَ أَوْ فِي أَوَّلِ مَنْ بُعِثَ فَإِذَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ آخِذٌ بِالْعَرْشِ فَلاَ أَدْرِي أَحُوسِبَ بِصَعْقَتِهِ يَوْمَ الطُّورِ أَوْ بُعِثَ قَبْلِي وَلاَ أَقُولُ إِنَّ أَحَدًا أَفْضَلُ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Zuhayr ibn Xarb, waxaa noo warramay Xujayn ibn al-Muthanna, waxaa noo warramay Cabdul-Casiis ibn Cabdullaahi ibn Abii Salama, oo ka weriyey Cabdullaahi ibn al-Fadl al-Haashimi, oo ka weriyey Cabdirraxmaan al-Acraj, oo ka weriyey Abuu Hurayra, oo yidhi: Inta uu Yuhuudi iibinayey badeecadiisa, waxaa loo soo bandhigay wax uusan raalli ka ahayn ama uusan oggolaan — Cabdul-Casiis wuu ka shakiyey arrinkan. Wuxuu yidhi Yuhuudigu: 'Maya, waxaan ku dhaartay Kan doortay Muuse (nabadgelyo korkiisa ha ahaato) dadka oo dhan.' Markaas buu nin Ansaarta ka mid ahi maqlay, wejigiisana dharbaaxay isagoo leh: 'Ma waxaad leedahay

"Kan doortay Muuse dadka oo dhan" iyadoo Rasuulka Allah ﷺ uu dhexdeenna joogo?' Yuhuudigii wuxuu u tegey Rasuulka Allah ﷺ wuxuuna yidhi: 'Abow Qaasimow, anigu waxaan leeyahay ballan iyo heshiis ilaalin ah (Dhimmi), hebel baase wejiga iga dharbaaxay.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi: 'Maxaad wejigiisa u dharbaaxday?' Ninkii baa yidhi: 'Rasuulkii Allow, wuxuu yidhi: "Kan doortay Muuse dadka oo dhan" adigoo dhexdeenna jooga.' Rasuulka Allah ﷺ wuu cadhooday ilaa cadhadu wajigiisa laga gartay, dabadeedna wuxuu yidhi: 'Ha kala fadilina Nebiyada Allah. Waayo, Surka waa la afuufi doonaa, waxaana miyir beeli doona inta samooyinka iyo dhulka ku sugan, illaa uu Allah ka reebo. Kadib mar labaad baa la afuufi doonaa, aniguna waxaan noqon doonaa qofka ugu horreeya ee la soo saaro ama kuwa ugu horreeya ka mid ah. Markaasaan arki doonaa Muuse (nabadgelyo korkiisa ha ahaato) oo Carshka haya, mana garanayo inay taasi beddel u tahay miyir-beelkiisii Maalintii Duur ama in la soo saaray aniga hortay. Mana dhahayo qofna wuu ka fadli badan yahay Yuunis ibn Matta (nabadgelyo korkiisa ha ahaato).'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi ﷺ wuxuu reebay in nebiyada la isku kala sarreysiiyo si sharafkooda loo dhaawaco, wuxuuna ilaaliyey xuquuqda ninka Yuhuudiga ah.

Asalka iyo sababta

Nin Ansaar ah ayaa garaacay nin Yuhuudi ah oo muran ganacsi dhexdiis ku dhaartay Alle, isagoo ku dhaaranaya Kan Muuse ﷺ dadka kale ka doortay. Ninkaas ayaa Nebiga ﷺ uga dacwooday heshiiska ilaalinta ee uu ku hoos jiray.

Erayada adag oo la sharxay
Ansaar

Dadka Madiina ee caawiyey Nebiga ﷺ iyo Muslimiinta.

Dhimmi

Qof aan Muslim ahayn oo ku hoos jira heshiis siinaya ilaalin iyo ammaan.

Buunka

Buunka, sida caqiidada Islaamku qabto, la afuufi doono marka ay dhacdooyinka Maalinta Dambe yimaadaan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay sharxaan in reebitaanku ka dhigan yahay inaan nebiyada la isu barbar dhigin si sumcaddooda loo dhaawaco ama eex loo abuuro. Qur’aanku wuxuu xaqiijinayaa in mu’miniintu rumaysan yihiin nebiyada oo aysan rumaysadkooda ku kala soocin (2:285), halka Alle uu rususha qaarkood siiyey darajo gaar ah (2:253). Xadiisku sidoo kale wuxuu barayaa in heshiiska ilaalintu xuquuq abuuro: in qof aan Muslim ahayn oo la ilaalinayo la dulmiyo waa xaqdarro, mana bannaana in la oggolaado. Hadalka Nebiga ﷺ ee ku saabsan Muuse iyo Carshiga waxaa la weriyey isaga oo aan si go’an u sharraxin sababta ay u kala duwan yihiin waqtiyada la soo kicinayo.

Casharrada maanta
  1. Qofna ha u garaacin ama ha u ceebayn diintiisa ama hadal aad u fahantay inuu nebiyada isbarbar dhigayo; si deggan uga jawaab oo arrinta u gudbi hay’ad awood u leh.
  2. Si dhab ah u tixgeli xuquuqda dadka laga tirada badan yahay iyo waajibaadka heshiiska, xataa marka khilaaf yimaado.
  3. Si xushmad leh uga hadal nebiyada oo dhan, kana fogow hadallo taageerayaashooda isku diraya.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.