Sahih Muslim, xadiiska 6229
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ - عَنْ أَبِي، حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ اسْتُعْمِلَ عَلَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ مِنْ آلِ مَرْوَانَ - قَالَ - فَدَعَا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ فَأَمَرَهُ أَنْ يَشْتِمَ عَلِيًّا - قَالَ - فَأَبَى سَهْلٌ فَقَالَ لَهُ أَمَّا إِذْ أَبَيْتَ فَقُلْ لَعَنَ اللَّهُ أَبَا التُّرَابِ . فَقَالَ سَهْلٌ مَا كَانَ لِعَلِيٍّ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَبِي التُّرَابِ وَإِنْ كَانَ لَيَفْرَحُ إِذَا دُعِيَ بِهَا . فَقَالَ لَهُ أَخْبِرْنَا عَنْ قِصَّتِهِ لِمَ سُمِّيَ أَبَا تُرَابٍ قَالَ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ فَاطِمَةَ فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ " أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ " . فَقَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَىْءٌ فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِنْسَانٍ " انْظُرْ أَيْنَ هُوَ " . فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ . فَجَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ فَأَصَابَهُ تُرَابٌ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُهُ عَنْهُ وَيَقُولُ " قُمْ أَبَا التُّرَابِ قُمْ أَبَا التُّرَابِ " .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis — ibn Abi Xaazim — oo ka weriyey aabbihii Xaazim, kaas oo ka weriyey Sahl bin Sacid, wuxuu yiri: Nin ka tirsanaa farcanka Marwaan ayaa loo magacaabay gudoomiyaha Madiina. Wuxuu u yeeray Sahl bin Sacid wuxuuna amray inuu caayo Cali. Sahl wuu diiday. Gudoomiyihii wuxuu ku yiri: 'Haddaad diiday, ugu yaraan dheh: Allah ha lacnado Abu Turaab.' Sahl wuxuu yiri: 'Ma jirin magac uu Cali ka jeclaa Abu Turaab, wuuna farxi jiray markii lagu yeero.' Gudoomiyihii wuxuu yiri: 'Nooga sheekee sababtii loogu bixiyay Abu Turaab.' Sahl wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa yimid guriga Faadumo, mana uusan ka helin Cali guriga. Wuxuu weydiiyay: 'Xaggee jiraa ina adeerkaa?' Waxay tiri: 'Wax baa naga dhex dhacay oo wuu iga xanaaqay, wuuna baxay oo halkan kuma uusan jiifsan.' Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu qof ku yiri: 'Eeg meesha uu joogo.' Qofkii waa soo laabtay wuxuuna yiri: 'Rasuulkii Allow, masaajidka ayuu ku hurdaa.' Rasuulka Allah ﷺ ayaa u tagay isagoo jiifa, rajadiisuna ay ka dhacday dhinaciisa, ciidna ay ku dhacday. Rasuulka Allah ﷺ ayaa ka tirtirayay ciidda isagoo leh: 'Kac, Abu Turaabow! Kac, Abu Turaabow!'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sahl wuxuu diiday inuu Cali caayo, wuxuuna xurmeeyay naanaystiisii uu jeclaa ee Abuu Turaab.
Badhasaab ka tirsanaa reer Marwaan ayaa Sahl ibn Sacd ku amray inuu Cali caayo. Markii Sahl diiday, badhasaabku wuxuu wax ka weydiiyey naanaysta Abuu Turaab. Sahl wuxuu uga warramay sida Nebigu ﷺ magacaas ugu bixiyey Cali markii uu masaajidka ka helay iyadoo dhabarkiisa boor saaran yahay.
Qoyska Nebiga ﷺ; Cali iyo Faadumo waxay ka mid yihiin ehelkiisa ugu dhow.
Macne ahaan: aabbaha ciidda. Nebigu ﷺ naanaystan ayuu Cali ugu yeeri jiray ka dib markii dhabarkiisa boor ku yaallay.
Culimada waxay diidmada Sahl ibn Sacd u arkaan tusaale adkaysi: cadaadis siyaasadeed cudurdaar uma noqon karo in saxaabi la caayo. Werintu sidoo kale waxay muujinaysaa in Abuu Turaab ay Cali u ahayd naanays uu jeclaa, maadaama Nebigu ﷺ sidaas ugu yeeri jiray. Sidaas darteed, qofka Muslimka ahi waa inuu ilaaliyaa sharafta saxaabada iyo ehelka Nebiga ﷺ, kana fogaadaa cayda.
- Ha ka qaybgelin cayda, xataa haddii qof awood leh kugu cadaadiyo.
- Naanaysyada si xushmad leh u isticmaal, kana fiirso macnaha qofka loo bixiyey uu la xiriiriyo.
- Wadahadallada iyo internetka ku ilaali sharafta saxaabada iyo ehelka Nebiga ﷺ.
Werintan Saxiix Muslim ku jirta waxay iyaduna ka hadlaysaa fadliga iyo sifooyinka Cali, waxayna dhammaystiraysaa fahamka maqaamkiisa.
Sahih Muslim · #6228 (Sahih)Werintan isla kitaabkan ku jirta waxay sidoo kale iftiiminaysaa fadliga gaarka ah ee Cali, waana qodob muhiim u ah diidmada cayda.
Sahih al-Bukhari · #3796 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee Anas ibn Maalik ku saabsan waxay muujinaysaa sida suugaanta xadiisku u weriso fadliga saxaabada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.