Sahih Muslim, xadiiska 6305
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ جَنَابٍ، كِلاَهُمَا عَنْ عِيسَى، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ حُجْرٍ - حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَخِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ جَلَسَ إِحْدَى عَشْرَةَ امْرَأَةً فَتَعَاهَدْنَ وَتَعَاقَدْنَ أَنْ لاَ يَكْتُمْنَ مِنْ أَخْبَارِ أَزْوَاجِهِنَّ شَيْئًا قَالَتِ الأُولَى زَوْجِي لَحْمُ جَمَلٍ غَثٌّ عَلَى رَأْسِ جَبَلٍ وَعْرٍ لاَ سَهْلٌ فَيُرْتَقَى وَلاَ سَمِينٌ فَيُنْتَقَلَ . قَالَتِ الثَّانِيَةُ زَوْجِي لاَ أَبُثُّ خَبَرَهُ إِنِّي أَخَافُ أَنْ لاَ أَذَرَهُ إِنْ أَذْكُرْهُ أَذْكُرْ عُجَرَهُ وَبُجَرَهُ . قَالَتِ الثَّالِثَةُ زَوْجِي الْعَشَنَّقُ إِنْ أَنْطِقْ أُطَلَّقْ وَإِنْ أَسْكُتْ أُعَلَّقْ . قَالَتِ الرَّابِعَةُ زَوْجِي كَلَيْلِ تِهَامَةَ لاَ حَرٌّ وَلاَ قُرٌّ وَلاَ مَخَافَةَ وَلاَ سَآمَةَ . قَالَتِ الْخَامِسَةُ زَوْجِي إِنْ دَخَلَ فَهِدَ وَإِنْ خَرَجَ أَسِدَ وَلاَ يَسْأَلُ عَمَّا عَهِدَ . قَالَتِ السَّادِسَةُ زَوْجِي إِنْ أَكَلَ لَفَّ وَإِنْ شَرِبَ اشْتَفَّ وَإِنِ اضْطَجَعَ الْتَفَّ وَلاَ يُولِجُ الْكَفَّ لِيَعْلَمَ الْبَثَّ . قَالَتِ السَّابِعَةُ زَوْجِي غَيَايَاءُ أَوْ عَيَايَاءُ طَبَاقَاءُ كُلُّ دَاءٍ لَهُ دَاءٌ شَجَّكِ أَوْ فَلَّكِ أَوْ جَمَعَ كُلاًّ لَكِ . قَالَتِ الثَّامِنَةُ زَوْجِي الرِّيحُ رِيحُ زَرْنَبٍ وَالْمَسُّ مَسُّ أَرْنَبٍ . قَالَتِ التَّاسِعَةُ زَوْجِي رَفِيعُ الْعِمَادِ طَوِيلُ النِّجَادِ عَظِيمُ الرَّمَادِ قَرِيبُ الْبَيْتِ مِنَ النَّادِي . قَالَتِ الْعَاشِرَةُ زَوْجِي مَالِكٌ وَمَا مَالِكٌ مَالِكٌ خَيْرٌ مِنْ ذَلِكِ لَهُ إِبِلٌ كَثِيرَاتُ الْمَبَارِكِ قَلِيلاَتُ الْمَسَارِحِ إِذَا سَمِعْنَ صَوْتَ الْمِزْهَرِ أَيْقَنَّ أَنَّهُنَّ هَوَالِكُ . قَالَتِ الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ زَوْجِي أَبُو زَرْعٍ فَمَا أَبُو زَرْعٍ أَنَاسَ مِنْ حُلِيٍّ أُذُنَىَّ وَمَلأَ مِنْ شَحْمٍ عَضُدَىَّ وَبَجَّحَنِي فَبَجِحَتْ إِلَىَّ نَفْسِي وَجَدَنِي فِي أَهْلِ غُنَيْمَةٍ بِشَقٍّ فَجَعَلَنِي فِي أَهْلِ صَهِيلٍ وَأَطِيطٍ وَدَائِسٍ وَمُنَقٍّ فَعِنْدَهُ أَقُولُ فَلاَ أُقَبَّحُ وَأَرْقُدُ فَأَتَصَبَّحُ وَأَشْرَبُ فَأَتَقَنَّحُ . أُمُّ أَبِي زَرْعٍ فَمَا أُمُّ أَبِي زَرْعٍ عُكُومُهَا رَدَاحٌ وَبَيْتُهَا فَسَاحٌ . ابْنُ أَبِي زَرْعٍ فَمَا ابْنُ أَبِي زَرْعٍ مَضْجِعُهُ كَمَسَلِّ شَطْبَةٍ وَيُشْبِعُهُ ذِرَاعُ الْجَفْرَةِ . بِنْتُ أَبِي زَرْعٍ فَمَا بِنْتُ أَبِي زَرْعٍ طَوْعُ أَبِيهَا وَطَوْعُ أُمِّهَا وَمِلْءُ كِسَائِهَا وَغَيْظُ جَارَتِهَا . جَارِيَةُ أَبِي زَرْعٍ فَمَا جَارِيَةُ أَبِي زَرْعٍ لاَ تَبُثُّ حَدِيثَنَا تَبْثِيثًا وَلاَ تُنَقِّثُ مِيرَتَنَا تَنْقِيثًا وَلاَ تَمْلأُ بَيْتَنَا تَعْشِيشًا . قَالَتْ خَرَجَ أَبُو زَرْعٍ وَالأَوْطَابُ تُمْخَضُ فَلَقِيَ امْرَأَةً مَعَهَا وَلَدَانِ لَهَا كَالْفَهْدَيْنِ يَلْعَبَانِ مِنْ تَحْتِ خَصْرِهَا بِرُمَّانَتَيْنِ فَطَلَّقَنِي وَنَكَحَهَا فَنَكَحْتُ بَعْدَهُ رَجُلاً سَرِيًّا رَكِبَ شَرِيًّا وَأَخَذَ خَطِّيًّا وَأَرَاحَ عَلَىَّ نَعَمًا ثَرِيًّا وَأَعْطَانِي مِنْ كُلِّ رَائِحَةٍ زَوْجًا . قَالَ كُلِي أُمَّ زَرْعٍ وَمِيرِي أَهْلَكِ فَلَوْ جَمَعْتُ كُلَّ شَىْءٍ أَعْطَانِي مَا بَلَغَ أَصْغَرَ آنِيَةِ أَبِي زَرْعٍ . قَالَتْ عَائِشَةُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُنْتُ لَكِ كَأَبِي زَرْعٍ لأُمِّ زَرْعٍ " .
Waxaa nooga warramay Cali bin Xujr as-Sacdi iyo Axmed bin Janaab, labadooduba waxay ka weriyeen Ciise — erayaduna waa kuwa Ibnu Xujr — waxaa nooga warramay Ciise bin Yuunus, waxaa nooga warramay Hishaam bin Curwah, oo ka weriyey walaalkii Cabdullaahi bin Curwah, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah (Allaah ha ka raalli noqdee), inay tiri: Waxaa fadhiistay kow iyo toban dumar ah, waxayna isku ballameen oo isku dhaarteen inaanay qarin wax war ah oo ku saabsan raggooda. Tii koowaad waxay tiri: Ninkeygu waa hilib geel caato ah oo saaran dusheed buur dheer oo aan la fuuli karin, mana aha mid buuran oo la qaadan karo. Tii labaad waxay tiri: Ninkeyga ma faafin karo warkiisa, waayo waxaan ka cabsanayaa haddii aan sheego inaan dhammayn karin; haddii aan xuso, waxaan xusayaa ceebihiisa muuqda iyo kuwa qarsoonba. Tii saddexaad waxay tiri: Ninkeygu waa dheeryahay oo caqli yar; haddii aan hadlo wuu i furayaa, haddii aan aamusana waa la i laalayaa. Tii afraad waxay tiri: Ninkeygu waa sida habeenka Tihaamah, ma kulula mana qabooba, lagama cabsado mana laga caajiso. Tii shanaad waxay tiri: Ninkeygu haddii uu soo galo waa sida shabeel oo kale, haddii uu baxana waa libaax, mana weydiiyo waxa uu ka tagay. Tii lixaad waxay tiri: Ninkeygu haddii uu cuno wuu duubtaa, haddii uu cabana wuu nuugaa, haddii uu jiiftana wuu isku daboolaa, gacantiisana ma geliyo si uu u ogaado murugada. Tii toddobaad waxay tiri: Ninkeygu waa nacasyo, waa jaahil, waa itaal daranyahay, cudur kastana wuu leeyahay, wuxuu kugu dhufan karaa madaxa ama jirkaaga ayuu dhaawici karaa ama labadaba. Tii siddeedaad waxay tiri: Ninkeygu udgoonkiisu waa sida Zarnab, taabashadiisuna waa sida bakayle oo kale. Tii sagaalaad waxay tiri: Ninkeygu waa sharaf badan yahay, waa dheeryahay, dambaskiisu waa badan yahay, gurigiisuna wuxuu u dhow yahay goobta shirarka. Tii tobnaad waxay tiri: Ninkeygu waa Maalik, maxaase Maalik ah! Waa ka khayr badan yahay intaas, wuxuu leeyahay geel badan oo baraagtiisu badan tahay balse daaqsinkoodu yar yahay; haddii ay maqlaan codka muusigga, waxay hubaan in la qali doono. Tii kow iyo tobnaad waxay tiri: Ninkeygu waa Abu Zarca, maxaase Abu Zarca ah! Wuxuu i sudhay dhegaha dahab badan, wuxuuna i buuxiyey baruur ilaa muruqyadaydu buuxsameen, wuuna i farxad geliyey naftaydana way igu raaxaysatay. Wuxuu i helay anigoo reer guura ah oo cidla jooga, markaasuu ii beddelay reer leh fardo, geel, beero iyo hadhuudh badan. Markaan hadlo lama canaanto, waan seexdaa ilaa subaxda, waana cabbaa ilaa aan ka dhergo. Hooyada Abu Zarca, maxayse tahay hooyada Abu Zarca! Weelalkeedu waa buuxaan, gurigeeduna waa waasac. Wiilka Abu Zarca, maxaase wiilka Abu Zarca ah! Jiifkiisu waa jilicsan yahay sida laanta timirta ee la diiray, waxaana dhergin kara cududda neefka yare e ariga. Gabadha Abu Zarca, maxayse tahay gabadha Abu Zarca! Way adeecdaa aabaheed iyo hooyadeed, way buuxdaa dharkeda, deriskeedana way ka maseeriyaan. Addoonta Abu Zarca, maxayse tahay addoonta Abu Zarca! Ma faafiso hadalladayada, mana lumiso cuntadayada, gurigayagana kuma buuxiso qashin. Waxay tiri: Abu Zarca ayaa baxay iyadoo caanaha la lisanayo, markaasuu la kulmay naag leh laba carruur ah oo u eg laba haramcad oo ku ciyaaraya labo rummaan oo hoos yaalla naasaheeda. Markaasuu i furay oo iyadii guursaday. Aniguna waxaan guursaday nin sharaf leh oo fuulista ku fiican, qaatay hub fiican, ii soo daayey xoolo badan, iina keenay nooc kasta oo udgoon ah laba-laba. Wuxuu yiri: Cun Ummu Zarca, una dir ehelkaaga. Laakiin haddii aan ururiyo wax kasta oo uu i siiyey, ma gaaraan xitaa weelka ugu yar ee Abu Zarca. Caa’ishah waxay tiri: Rasuulka Allaah ﷺ ayaa igu yiri: "Anigu waxaan kuu ahay sida Abu Zarca uu ahaa Ummu Zarca."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Caasha u xaqiijiyey jacayl iyo kalgacal isaga oo adeegsanaya tusaale xeel dheer.
Naanaysta haweeneyda ka sheekaynaysa ninkeeda Abuu Zarʿ.
Gobol ku yaal galbeedka Carabta; isbarbardhiggu wuxuu tilmaamayaa cimilo wanaagsan oo dhexdhexaad ah.
Nabigu ﷺ wuxuu erayadan si kalgacal leh ugu muujiyey xiriirka gaarka ah ee isaga iyo Caasha ka dhexeeyey.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Imaam an-Nawawi, waxay tilmaameen in Nabigu ﷺ si feejigan u dhegaystay Caasha, kuna dejiyey isbarbardhig kalgacal leh. Werintani waxay muujinaysaa in lammaanuhu isu sheegi karaan sheekooyin oo ay muujin karaan kalgacal. Ma aha xeer sharci oo guurka ku saabsan oo keligiis taagan, balse waa tusaale muujinaya hab-dhaqan wanaagsan iyo wada-xiriir diirran.
- Si feejigan u dhegayso marka lammaanahaagu kuu sheegayo wax shakhsi ah ama muhiim u ah.
- Ku muuji qaddarin iyo kalgacal erayo ku habboon xiriirkiinna.
- Sheekooyinka si xushmad leh u sheeg, sirta wada-sheekaysiyada gaarka ahna ilaali.
Werintan Saxiix Muslim waxay isla qisada ku soo gudbinaysaa silsilad kale, waxayna xoojinaysaa qoraalka.
Sahih Muslim · #6304 (Sahih)Werintan isla cutubka ku jirtaa waxay qisada haweenka iyo nimankooda ku soo gudbinaysaa waddo kale oo werin ah.
Sahih Muslim · #6306 (Sahih)Noocani isla qisada ayuu ku werinayaa silsilad kale, wuxuuna gacan ka geystaa isbarbardhigga erayada kala duwan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.