Kitaabka Fadliga Saxaabada · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 6411

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Fadliga Saxaabada
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الأَشْعَرِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدٌ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ أَنَا وَأَخَوَانِ لِي أَنَا أَصْغَرُهُمَا أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالآخَرُ أَبُو رُهْمٍ - إِمَّا قَالَ بِضْعًا وَإِمَّا قَالَ ثَلاَثَةً وَخَمْسِينَ أَوِ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلاً مِنْ قَوْمِي - قَالَ فَرَكِبْنَا سَفِينَةً فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ فَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأَصْحَابَهُ عِنْدَهُ فَقَالَ جَعْفَرٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنَا هَا هُنَا وَأَمَرَنَا بِالإِقَامَةِ فَأَقِيمُوا مَعَنَا ‏.‏ فَأَقَمْنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا - قَالَ - فَوَافَقْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ فَأَسْهَمَ لَنَا - أَوْ قَالَ أَعْطَانَا مِنْهَا - وَمَا قَسَمَ لأَحَدٍ غَابَ عَنْ فَتْحِ خَيْبَرَ مِنْهَا شَيْئًا إِلاَّ لِمَنْ شَهِدَ مَعَهُ إِلاَّ لأَصْحَابِ سَفِينَتِنَا مَعَ جَعْفَرٍ وَأَصْحَابِهِ قَسَمَ لَهُمْ مَعَهُمْ - قَالَ - فَكَانَ نَاسٌ مِنَ النَّاسِ يَقُولُونَ لَنَا - يَعْنِي لأَهْلِ السَّفِينَةِ - نَحْنُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ ‏.‏ قَالَ فَدَخَلَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ - وَهِيَ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَنَا - عَلَى حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم زَائِرَةً وَقَدْ كَانَتْ هَاجَرَتْ إِلَى النَّجَاشِيِّ فِيمَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى حَفْصَةَ وَأَسْمَاءُ عِنْدَهَا فَقَالَ عُمَرُ حِينَ رَأَى أَسْمَاءَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ ‏.‏ قَالَ عُمَرُ الْحَبَشِيَّةُ هَذِهِ الْبَحْرِيَّةُ هَذِهِ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْكُمْ ‏.‏ فَغَضِبَتْ وَقَالَتْ كَلِمَةً كَذَبْتَ يَا عُمَرُ كَلاَّ وَاللَّهِ كُنْتُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُطْعِمُ جَائِعَكُمْ وَيَعِظُ جَاهِلَكُمْ وَكُنَّا فِي دَارِ أَوْ فِي أَرْضِ الْبُعَدَاءِ الْبُغَضَاءِ فِي الْحَبَشَةِ وَذَلِكَ فِي اللَّهِ وَفِي رَسُولِهِ وَايْمُ اللَّهِ لاَ أَطْعَمُ طَعَامًا وَلاَ أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَذْكُرَ مَا قُلْتَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ كُنَّا نُؤْذَى وَنُخَافُ وَسَأَذْكُرُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَسْأَلُهُ وَوَاللَّهِ لاَ أَكْذِبُ وَلاَ أَزِيغُ وَلاَ أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ عُمَرَ قَالَ كَذَا وَكَذَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لَيْسَ بِأَحَقَّ بِي مِنْكُمْ وَلَهُ وَلأَصْحَابِهِ هِجْرَةٌ وَاحِدَةٌ وَلَكُمْ أَنْتُمْ أَهْلَ السَّفِينَةِ هِجْرَتَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ يَأْتُونِي أَرْسَالاً يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ مَا مِنَ الدُّنْيَا شَىْءٌ هُمْ بِهِ أَفْرَحُ وَلاَ أَعْظَمُ فِي أَنْفُسِهِمْ مِمَّا قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَإِنَّهُ لَيَسْتَعِيدُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنِّي ‏.‏

Tarjumaad

Abuu Muusa wuxuu yiri: Waxaan joognay Yaman markii naloo sheegay in Rasuulka Allah ﷺ uu hijrooday. Annaguna waxaan u baxnay annagoo muhaajiriin ah xaggiisa, aniga iyo laba walaalahay ah, aniguna waxaan ahaa kan ugu yar; midkood wuxuu ahaa Abuu Burda, kan kalena Abuu Ruhm. Waxaa nala socday dad kale oo qabiilkayga ah, tiradooduna waxay ahayd saddex iyo konton ama laba iyo konton nin. Markab baan raacnay, markabkiina wuxuu nagula soo caariyey dhulkii Najaashiga ee Xabashida. Halkaas waxaan kula kulanay Jacfar bin Abii Daalib iyo asxaabtiisii. Jacfar wuxuu yiri: 'Rasuulka Allah ﷺ ayaa halkan noo soo diray wuxuuna na amray inaan halkan degno, idinkuna nala dega.' Sidaas baannu ula degnay ilaa aan dhammaanteen nimid (Madiina). Wuxuu yiri: Waxaan la kulanay Rasuulka Allah ﷺ xilligii la furtay Khaybar, wuuna noo qoondeeyey saami. Caadiyan cidna ma siin jirin saamiga Khaybar haddii uusan goobjoog ka ahayn furashadeeda, marka laga reebo kuwii la joogay, balse wuxuu ka reebay dadkii markabka (Asxaabul Safiinah) oo ahaa Jacfar iyo asxaabtiisii, wuuna la qaybsaday iyaga. Dadka qaarkood ayaa nagu yiri: 'Annagaa idinka horreynay xagga hijrada.' Asmaa' bintu Cumays – oo ka mid ahayd kuwii nala yimid – ayaa booqatay Xafso oo ahayd xaaskii Nabiga ﷺ. Cumar baa soo galay iyadoo Asmaa' ag fadhido Xafso. Markuu arkay Asmaa', wuxuu yiri: 'Tani waa tuma?' Waxay tiri: 'Waa Asmaa' bintu Cumays.' Cumar wuxuu yiri: 'Ma tan Xabashiyada ah? Ma tan badda soo martay?' Asmaa' waxay tiri: 'Haa.' Cumar wuxuu yiri: 'Annagaa idinka horreynay hijrada, sidaas darteed annagaa idinka xaq badan Rasuulka Allah ﷺ.' Way carootay oo tiri: 'Been baad sheegtay, Cumarow! Maya, wallaahi, adigu waxaad la joogtay Rasuulka Allah ﷺ isagoo cunto siinaya gaajaysanaha idinka mid ah, waanina jaahilkiinna, annaguse waxaan joognay dhul shisheeye oo cadaawad badan oo Xabashida ah, taasna waxay ahayd dartii Allah iyo Rasuulkiisa. Wallaahi, cunto cuni maayo, cabitaanna cabbi maayo ilaa aan Rasuulka Allah ﷺ u sheego waxaad tiri. Dalkaas dhibaato iyo cabsi baannu ku aragnay, arrintaasna waan u sheegi doonaa Rasuulka Allah ﷺ waanan weydiin doonaa. Wallaahi been sheegi maayo, leexan maayo, waxna ku dari maayo.' Markii Nabigu ﷺ yimid, waxay tiri: 'Nabiga Allow, Cumar wuxuu yiri sidaas iyo sidaas.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Idinka xaq badan maaha; isaga iyo asxaabtiisu waxay leeyihiin hal hijro, idinkase dadka markabkow, waxaad leedihiin laba hijro.' Waxay tiri: Waxaan arkay Abuu Muusa iyo asxaabtii markabka oo koox-koox iigu imaanaya, igana warsanaya xadiiskan, maxaa yeelay adduunyada waxba ugama farxad badnayn, ugana waynayn nafahooda hadalkaas uu Rasuulka Allah ﷺ ku yiri. Abuu Burda wuxuu yiri: Asmaa' waxay tiri: Waxaan arkay Abuu Muusa oo marar badan iga codsanaya inaan xadiiskan u celiyo.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Muhaajiriintii badda ku safray waxaa lagu maamuusay hijradoodii labada ahayd.

Asalka iyo sababta

Abuu Muusa iyo asxaabtiisu waxay ka baxeen Yemen si ay ugu biiraan Nebiga ﷺ. Markabkoodu wuxuu marka hore geeyey Xabashida, halkaas oo ay la degeen Jacfar ibn Abii Daalib. Markii ay Madiina yimaadeen, Nebigu ﷺ wuxuu siiyey qayb ka mid ah qaniimadii Khaybar, wuxuuna caddeeyey inay laba hijrood sameeyeen.

Erayada adag oo la sharxay
Najjaashi

Magaca loo yaqaanay hoggaamiyaha Xabashida, oo ah Itoobiya maanta.

Hijro

In meel looga tago diinta darteed, loona guuro si loogu biiro bulshada Muslimiinta.

Qayb

Qayb loo qoondeeyey oo ka mid ah qaniimadii la qaybiyey ka dib qabsashadii Khaybar.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay adkeeyeen in Nebigu ﷺ aqoonsaday nafhurka muhaajiriintii Xabashida: marka hore waxay ka tageen dalkoodii, dabadeedna mar kale ayay hijroodeen si ay ugu biiraan isaga. Hadalkiisa ku saabsan labada hijrood wuxuu u aqoonsanayaa fadli gaar ah; mana dejinayo kala sarreyn guud oo khusaysa dhammaan mu'miniinta. Qaybtii qaniimadii Khaybar ee la siiyey waxay ahayd go'aan gaar ah oo Nebigu ﷺ qaatay, kaligeedna ma aha xeer guud oo khuseeya qof kasta oo maqnaa.

Casharrada maanta
  1. Aqoonso dadaalka dadka nafhurka u gala si ay daacad ugu ahaadaan diintooda iyo bulshadooda.
  2. Ka fogow tartanka ku saabsan cidda fadli badan; dhegayso waayo-aragnimada dadka kale, xukunkana ku caddaalad fal.
  3. Si daacad ah uga warran wixii dhacay adigoon wax ku darin, sida ay Asmaa bint Cumays si cad u ballanqaadday.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.