Kitaabka Qadarka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 6739

Waxaa weriyey Imran ibn Husain. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Qadarka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Imran ibn Husain

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ، ثَابِتٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّئَلِيِّ، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ مِنْ قَدَرِ مَا سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتِ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقُلْتُ بَلْ شَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ قَالَ فَقَالَ أَفَلاَ يَكُونُ ظُلْمًا قَالَ فَفَزِعْتُ مِنْ ذَلِكَ فَزَعًا شَدِيدًا وَقُلْتُ كُلُّ شَىْءٍ خَلْقُ اللَّهِ وَمِلْكُ يَدِهِ فَلاَ يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْأَلُونَ ‏.‏ فَقَالَ لِي يَرْحَمُكَ اللَّهُ إِنِّي لَمْ أُرِدْ بِمَا سَأَلْتُكَ إِلاَّ لأَحْزُرَ عَقْلَكَ إِنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ مُزَيْنَةَ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ مِنْ قَدَرٍ قَدْ سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتِ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ ‏"‏ لاَ بَلْ شَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Isxaaq bin Ibraahiim al-Xansali, waxaa nooga warramay Cusmaan bin Cumar, waxaa nooga warramay Casrah bin Thaabit, oo ka weriyey Yaxye bin Cuqayl, oo ka weriyey Yaxye bin Yacmar, oo ka weriyey Abul-Aswad ad-Di’liyi, wuxuu yiri: Cimraan bin al-Xuseyn baa igu yiri: 'Maxaad u aragtaa, waxa ay dadku maanta samaynayaan ee ay u dhabar-adaygayaan, ma waa arrin hore loogu qadaray oo lagu xukumay, mise waa wax ay mustaqbalkooda ku wajahayaan sababtoo ah Nebigoodu wuxuu u keenay caddayn oo xujo ayaa ku istaagtay?' Waxaan iri: 'Maya, ee waa arrin hore loogu qadaray oo lagu xukumay.' Wuxuu yiri: 'Taasi miyaanay dulmi ahayn?' Markaas baan aad u argaggaxay oo waxaan iri: 'Wax kastaa waa abuurista Allah waxayna ku jiraan gacantiisa; isaga lama weydiiyo waxa uu falo, laakiin iyaga ayaa la weydiinayaa.' Markaasuu igu yiri: 'Allah ha kuu naxariisto, uma aanan doonayn inaan ku weydiiyo su’aashan illaa inaan imtixaamo caqligaaga. Laba nin oo reer Musaynah ah ayaa u yimid Rasuulka Allah ﷺ waxayna yiraahdeen: 'Rasuulkii Allow, maxaad ka qabtaa, waxa ay dadku maanta samaynayaan ee ay u dhabar-adaygayaan, ma waa arrin hore loogu qadaray oo lagu xukumay, mise waa wax ay mustaqbalkooda ku wajahayaan sababtoo ah Nebigoodu wuxuu u keenay caddayn oo xujo ayaa ku istaagtay?' Wuxuu yiri: 'Maya, ee waa arrin hore loogu qadaray oo lagu xukumay, taasina waxaa caddaynaya Kitaabka Allah, Korreeye oo Mahadsan: {Iyo nafta iyo siduu u habeeyey * Dabeetana uu dhexdeeda ku riday xumaanteeda iyo wanaaggeeda}.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qaddarka hore loo dejiyey kama qaado qofka mas’uuliyadda falalkiisa.

Asalka iyo sababta

Laba nin oo ka tirsanaa qabiilka Muzaynah ayaa Nebiga ﷺ weydiiyey in falalka dadka horay loo qaddaray iyo in farriinta nebiyadoodu ay arrintan saamayn ku leedahay. ʿImrān ibn al-Ḥuṣayn ayaa Abū al-Aswad isla su’aashaas weydiiyey si uu u tijaabiyo fahamkiisa.

Erayada adag oo la sharxay
Qaddarka hore

Aqoonta iyo go’aaminta Alle ee waxa dhici doona.

Daliilku wuu caddaaday

Farriinta si cad ayaa loo gaarsiiyey, sidaas darteed dadku waxay mas’uul ka yihiin sida ay uga jawaabaan.

Alle ka cabsiga

In Alle laga war hayo, taas oo qofka ku dhiirrigelisa inuu adeeco.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qaddarka Alle uu xaq yahay, isla markaana dadku weli mas’uul ka yihiin falalkooda. Qaddarka looma adeegsan karo cudurdaar lagu banneeyo dembiga ama looga tago dadaalka: qofku wuxuu helaa hanuun, waxaana lagula xisaabtamayaa doorashooyinkiisa. Aayadaha Qur’aanka ee ka hadlaya nafta iyo awoodda ay u leedahay garashada xumaanta iyo Alle ka cabsiga ayaa arrintan sii xaqiijinaya. Madhaahibta fiqiga ee Sunnigu waxay wada aqoonsan yihiin qaddarka Alle iyo mas’uuliyadda qofka; caqiidadani ma aha arrin gaar ah oo lagu garto hal madhab oo keliya.

Casharrada maanta
  1. Weligaa qaddarka ha uga dhigan cudurdaar doorasho khaldan; toobad keen oo wixii aad awooddo sax.
  2. Maanta dadaal inaad wanaagga doorato, natiijadana Alle u dhiibo.
  3. Haddii su’aal diimeed ku wareeriso, faahfaahin weydii oo ku noqo Qur’aanka iyo aqoonta lagu kalsoon yahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.