Sahih Muslim, xadiiska 6739
Waxaa weriyey Imran ibn Husain. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Imran ibn Husain
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ، ثَابِتٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّئَلِيِّ، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ مِنْ قَدَرِ مَا سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتِ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقُلْتُ بَلْ شَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ قَالَ فَقَالَ أَفَلاَ يَكُونُ ظُلْمًا قَالَ فَفَزِعْتُ مِنْ ذَلِكَ فَزَعًا شَدِيدًا وَقُلْتُ كُلُّ شَىْءٍ خَلْقُ اللَّهِ وَمِلْكُ يَدِهِ فَلاَ يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْأَلُونَ . فَقَالَ لِي يَرْحَمُكَ اللَّهُ إِنِّي لَمْ أُرِدْ بِمَا سَأَلْتُكَ إِلاَّ لأَحْزُرَ عَقْلَكَ إِنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ مُزَيْنَةَ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ مِنْ قَدَرٍ قَدْ سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتِ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ " لاَ بَلْ شَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا} " .
Waxaa nooga warramay Isxaaq bin Ibraahiim al-Xansali, waxaa nooga warramay Cusmaan bin Cumar, waxaa nooga warramay Casrah bin Thaabit, oo ka weriyey Yaxye bin Cuqayl, oo ka weriyey Yaxye bin Yacmar, oo ka weriyey Abul-Aswad ad-Di’liyi, wuxuu yiri: Cimraan bin al-Xuseyn baa igu yiri: 'Maxaad u aragtaa, waxa ay dadku maanta samaynayaan ee ay u dhabar-adaygayaan, ma waa arrin hore loogu qadaray oo lagu xukumay, mise waa wax ay mustaqbalkooda ku wajahayaan sababtoo ah Nebigoodu wuxuu u keenay caddayn oo xujo ayaa ku istaagtay?' Waxaan iri: 'Maya, ee waa arrin hore loogu qadaray oo lagu xukumay.' Wuxuu yiri: 'Taasi miyaanay dulmi ahayn?' Markaas baan aad u argaggaxay oo waxaan iri: 'Wax kastaa waa abuurista Allah waxayna ku jiraan gacantiisa; isaga lama weydiiyo waxa uu falo, laakiin iyaga ayaa la weydiinayaa.' Markaasuu igu yiri: 'Allah ha kuu naxariisto, uma aanan doonayn inaan ku weydiiyo su’aashan illaa inaan imtixaamo caqligaaga. Laba nin oo reer Musaynah ah ayaa u yimid Rasuulka Allah ﷺ waxayna yiraahdeen: 'Rasuulkii Allow, maxaad ka qabtaa, waxa ay dadku maanta samaynayaan ee ay u dhabar-adaygayaan, ma waa arrin hore loogu qadaray oo lagu xukumay, mise waa wax ay mustaqbalkooda ku wajahayaan sababtoo ah Nebigoodu wuxuu u keenay caddayn oo xujo ayaa ku istaagtay?' Wuxuu yiri: 'Maya, ee waa arrin hore loogu qadaray oo lagu xukumay, taasina waxaa caddaynaya Kitaabka Allah, Korreeye oo Mahadsan: {Iyo nafta iyo siduu u habeeyey * Dabeetana uu dhexdeeda ku riday xumaanteeda iyo wanaaggeeda}.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qaddarka hore loo dejiyey kama qaado qofka mas’uuliyadda falalkiisa.
Laba nin oo ka tirsanaa qabiilka Muzaynah ayaa Nebiga ﷺ weydiiyey in falalka dadka horay loo qaddaray iyo in farriinta nebiyadoodu ay arrintan saamayn ku leedahay. ʿImrān ibn al-Ḥuṣayn ayaa Abū al-Aswad isla su’aashaas weydiiyey si uu u tijaabiyo fahamkiisa.
Aqoonta iyo go’aaminta Alle ee waxa dhici doona.
Farriinta si cad ayaa loo gaarsiiyey, sidaas darteed dadku waxay mas’uul ka yihiin sida ay uga jawaabaan.
In Alle laga war hayo, taas oo qofka ku dhiirrigelisa inuu adeeco.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qaddarka Alle uu xaq yahay, isla markaana dadku weli mas’uul ka yihiin falalkooda. Qaddarka looma adeegsan karo cudurdaar lagu banneeyo dembiga ama looga tago dadaalka: qofku wuxuu helaa hanuun, waxaana lagula xisaabtamayaa doorashooyinkiisa. Aayadaha Qur’aanka ee ka hadlaya nafta iyo awoodda ay u leedahay garashada xumaanta iyo Alle ka cabsiga ayaa arrintan sii xaqiijinaya. Madhaahibta fiqiga ee Sunnigu waxay wada aqoonsan yihiin qaddarka Alle iyo mas’uuliyadda qofka; caqiidadani ma aha arrin gaar ah oo lagu garto hal madhab oo keliya.
- Weligaa qaddarka ha uga dhigan cudurdaar doorasho khaldan; toobad keen oo wixii aad awooddo sax.
- Maanta dadaal inaad wanaagga doorato, natiijadana Alle u dhiibo.
- Haddii su’aal diimeed ku wareeriso, faahfaahin weydii oo ku noqo Qur’aanka iyo aqoonta lagu kalsoon yahay.
Werintan saxiixa ah ee isla kitaabka ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa sida qaddarka Alle ula xiriirayo falalka dadka.
Sahih Muslim · #6738 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ku dhowdahay werintan Kitaabka Qaddarka dhexdiisa, waxayna mawduuca ku kordhinaysaa faahfaahin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.