Sahih Muslim, xadiiska 7065
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الْقَيْسِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، عَنْ أَبِيهِ، حَدَّثَنِي نُعَيْمُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ أَبُو جَهْلٍ هَلْ يُعَفِّرُ مُحَمَّدٌ وَجْهَهُ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ قَالَ فَقِيلَ نَعَمْ . فَقَالَ وَاللاَّتِ وَالْعُزَّى لَئِنْ رَأَيْتُهُ يَفْعَلُ ذَلِكَ لأَطَأَنَّ عَلَى رَقَبَتِهِ أَوْ لأُعَفِّرَنَّ وَجْهَهُ فِي التُّرَابِ - قَالَ - فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُصَلِّي زَعَمَ لِيَطَأَ عَلَى رَقَبَتِهِ - قَالَ - فَمَا فَجِئَهُمْ مِنْهُ إِلاَّ وَهُوَ يَنْكِصُ عَلَى عَقِبَيْهِ وَيَتَّقِي بِيَدَيْهِ - قَالَ - فَقِيلَ لَهُ مَا لَكَ فَقَالَ إِنَّ بَيْنِي وَبَيْنَهُ لَخَنْدَقًا مِنْ نَارٍ وَهَوْلاً وَأَجْنِحَةً . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ دَنَا مِنِّي لاَخْتَطَفَتْهُ الْمَلاَئِكَةُ عُضْوًا عُضْوًا " . قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لاَ نَدْرِي فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ شَىْءٌ بَلَغَهُ { كَلاَّ إِنَّ الإِنْسَانَ لَيَطْغَى * أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَى * إِنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى * أَرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَى * عَبْدًا إِذَا صَلَّى * أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَى الْهُدَى * أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَى * أَرَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّى} - يَعْنِي أَبَا جَهْلٍ - { أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَى * كَلاَّ لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعًا بِالنَّاصِيَةِ * نَاصِيَةٍ كَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ * فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ * سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ * كَلاَّ لاَ تُطِعْهُ} زَادَ عُبَيْدُ اللَّهِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ وَأَمَرَهُ بِمَا أَمَرَهُ بِهِ . وَزَادَ ابْنُ عَبْدِ الأَعْلَى فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ يَعْنِي قَوْمَهُ .
Waxaa nooga warramay Cubaydullaahi bin Mucad iyo Muxammad bin Cabdil-Acla Al-Qaysi, labadooduba waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Al-Muctamir, oo ka weriyey aabbihii, oo yiri: Waxaa ii warramay Nucaym bin Abii Hind, oo ka weriyey Abii Xaazim, oo ka weriyey Abuu Hurayrah, oo yiri: Abuu Jahal wuxuu yiri:
"Muxammad ma ku duugtaa wejigiisa carrada idinka dhexdiinna?" Waxaa lagu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "Waan ku dhaartay Laat iyo Cuzza, haddaan arko isagoo taas samaynaya, qoorta ayaan ka dul-tuman doonaa ama wejiga ayaan carrada uga duugi doonaa." Wuxuu yiri (weriyuhu): Markaas wuxuu u yimid Rasuulka Allah ﷺ isagoo tukanaya, wuxuuna damcay inuu qoorta ka dul-tumo. Laakiin lama yaabin markii ay arkeen isagoo dib u guranaya oo gacmihiisa isku difaacaya. Waxaa lagu yiri: "Maxaa kugu dhacay?" Wuxuu yiri: "Aniga iyo isaga waxaa noo dhexeeya god dab ah, cabsi iyo baalal." Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Hadduu ii soo dhowaan lahaa, malaa'igtu xubin-xubin bay u goyn lahayd." Wuxuu yiri (weriyuhu): Markaas Allah, oo Sharaf iyo Weyni leh, wuxuu soo dejiyey aayadahan — mana garanayno inay yihiin qayb ka mid ah xadiiska Abuu Hurayrah ama wax kale oo uu maqlay: {Maya, bini'aadamku wuu xadgudbaa * Markuu arko inuu hodmay * Xagga Rabbigaa unbaa loo noqon * Ma aragtay kan reebaya * Addoon marka uu tukanayo? * Ma aragtay hadduu hanuunsan yahay * Ama amrayo taqwo? * Ma aragtay hadduu beeniyo oo jeedsado?} —oo ula jeeda Abuu Jahal— {Miyaanu ogayn in Allah arkayo? * Maya, hadduusan ka joogsan, foodda ayaan ka qaban doonnaa * Food beenlow ah oo dembiile ah * Ha u yeerto golahiisa * Annaguna waxaan u yeeri doonnaa waardiyeyaasha Naarta * Maya, ha adeecin isaga}. Cubaydullaahi wuxuu xadiiskiisa ku daray: Wuxuuna amray (Nabiga) wixii lagu amray. Ibn Cabdil-Aclana wuxuu ku daray: "Ha u yeerto golahiisa" macnaheedu waa qoomkiisa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu Nebiga ﷺ ka ilaaliyey Abuu Jahal intuu tukanayey.
Abuu Jahal wuxuu ugu hanjabay Nebiga ﷺ inuu waxyeellayn doono isagoo tukanaya, dabadeedna xaggiisa ayuu u dhaqaaqay. Werintu dhacdadan waxay ku xidhaa aayadaha suuradda Al-Calaq 96:6–19; weriyuhu wuxuu xusay in aan si hubaal ah loo xaqiijin halka ay ka timid faahfaahintan dheeraadka ahi.
God ama jeex qoto dheer; Abuu Jahal wuxuu ku tilmaamay god dab ah oo isaga iyo Nebiga ﷺ u dhexeeya.
Kooxda ama golaha dadka qof ku hareeraysan; halkan qoraalku wuxuu ula jeedaa dadkii Abuu Jahal.
Malaa'igta loo xilsaaray ciqaabta Naarta.
Culimadu waxay tilmaamaan in Allah Rasuulkiisa ﷺ ilaaliyey, iyo in qofka tukanaya loogu hanjabo rabshaddu tahay gef weyn. Aayaduhu waxay ka digayaan kibirka iyo in cibaadada la hor istaago. Qaybtani saldhig uma aha in dadku iyagu dadka ciqaabaan: waxay ka warramaysaa xukunka iyo ilaalinta Allah.
- Ilaali fursadda iyo xasilloonida dadka tukanaya; ha hor istaagin hana u hanjabin.
- Naftaada ka baar kibirka, xusuusnaaw in qof kastaa Allah u noqonayo.
- Ku kalsoonow ilaalinta Allah, balse qisadan marmarsiiyo ha uga dhigan rabshad aad adigu samayso.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.