Kitaabka Jannada, Sifadeeda, Nicmadeeda iyo Dadkeeda · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 7201

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Jannada, Sifadeeda, Nicmadeeda iyo Dadkeeda
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي كِلاَهُمَا، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا بِمَوْعِظَةٍ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تُحْشَرُونَ إِلَى اللَّهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً ‏{‏ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ‏}‏ أَلاَ وَإِنَّ أَوَّلَ الْخَلاَئِقِ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَلاَ وَإِنَّهُ سَيُجَاءُ بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي ‏.‏ فَيُقَالُ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ ‏.‏ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ ‏{‏ وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ * إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ‏}‏ قَالَ فَيُقَالُ لِي إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ وَمُعَاذٍ ‏"‏ فَيُقَالُ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, waxaa nooga warramay Waki', sidoo kale waxaa nooga warramay Ubaydullah bin Mucaadh, waxaa nooga warramay aabbihii labadooduba, oo ka weriyey Shucbah. Waxaa kaloo nooga warramay Maxamed bin Al-Muthannaa iyo Maxamed bin Bashaar — erayaduna waa kuwa Ibn Al-Muthannaa — waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Maxamed bin Jacfar, waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Al-Mughiirah bin An-Nucmaan, oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey Ibn Cabbaas, wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa istaagay isagoo khudbo jeedinaya oo waano bixinaya, wuxuuna yiri:

"Dadow, waxaa laydiin soo ururin doonaa xagga Allah idinkoo caga cad, qaawan, oo aan gudnayn, {Sida aan u bilownay abuurista hore, waan ku celin doonnaa; waa ballan nagu waajib ah. Annaguna waan fulin doonnaa}." Ogaada in qofka ugu horreeya ee la dhar gelin doono Maalinta Qiyaamaha uu yahay Ibraahiim (calayhi as-salaam). Ogaada in rag ka mid ah Ummadayda la keeni doono kadibna loo kaxeeyn doono dhanka bidix, markaas baan dhihi doonaa: 'Rabbiyow, iyagu waa asxaabtaydii!' Waxaase la igu dhihi doonaa: 'Ma ogid waxay sameeyeen kadib markaad ka tagtay.' Markaas baan dhihi doonaa sida uu yiri addoonkii suubbanaa: {Anigu waan ku marqaati ahaa intaan dhexdooda joogay, laakiin markaad i oofsatay, Adigu waxaad ahayd ilaaliyahooda, Adiguna wax walba waad aragtaa. * Haddaad ciqaabto, iyagu waa addoommadaada, haddaad u dambidhaaftana, Adigu waxaad tahay Ka Xoogga Badan, Xikmad Leh.} Wuxuu yiri: Markaas baa la igu dhihi doonaa: 'Waxay ku sii socdeen dib-u-noqoshadoodii tan iyo markaad ka tagtay.'" Xadiiska Wakiic iyo Mucbaad-na waxaa ku jira: "Markaas baa la dhihi doonaa: 'Ma ogid waxay sameeyeen kadib markaad ka tagtay.'"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Bini’aadamka waa la soo bixin doonaa, ku dhegganaanta hanuunkuna weli waa arrin go’aaminaysa.

Erayada adag oo la sharxay
cagaha oo cadd, qaawan oo aan la gudin

Dadka waxaa la soo bixin doonaa iyaga oo aan haysan dhar ama hanti adduun, kuna sugan xaaladdoodii jidheed ee asalka ahayd.

bidix loo kaxeeyey

Tani waxay tusaale u tahay dadka lala xisaabtamayo ee aan ka mid ahayn kooxda badbaadaysa.

wixii ay adiga kaa dambeeyey curiyeen

Waxay ka leexdeen hanuunkii Nabiga ﷺ ka dib; weedhani ma aha cambaarayn guud oo ku saabsan arrin kasta oo cusub.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore, oo uu ka mid yahay An-Nawawi, waxay sharxaan in soo bixintu dhab ahaan dhici doonto, Ibraahiimna ﷺ uu noqon doono qofkii ugu horreeyey ee dhar loo xidho. Digniintu waxay khusaysaa dadka diinta ka leexday ka dib Nabiga ﷺ; daliil uma aha in qof gaar ah gaalnimo lagu xukumo iyada oo aan caddayn jirin. Sidaas darteed culimadu waxay ku adkeeyaan ku dhegganaanta Qur’aanka iyo Sunnada sugan ee Nabiga. Xadiiskani kama hadlayo khilaaf gaar ah oo afarta mad-hab ku dhex jira oo ku saabsan xukun ficil ah.

Casharrada maanta
  1. Maalin kasta waqti u qoondee inaad doorashooyinkaaga ku miisaanto Qur’aanka iyo Sunnada sugan.
  2. Ka fogow inaad dadka kale diinta wax uga sheegto aqoon la’aan; marka hore hubi daliillada.
  3. U diyaar garow la kulanka Alle adigoo toobad keenaya, tukanaya, kuna dhaqmaya caddaalad.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.