Kitaabka Jannada, Sifadeeda, Nicmadeeda iyo Dadkeeda · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 7207

Waxaa weriyey Iyad ibn Himar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Jannada, Sifadeeda, Nicmadeeda iyo Dadkeeda
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Iyad ibn Himar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ ‏"‏ أَلاَ إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلاَلٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلاَّ بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لاَ يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ ‏.‏ قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلاَثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ - قَالَ - وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لاَ زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لاَ يَتْبَعُونَ أَهْلاً وَلاَ مَالاً وَالْخَائِنُ الَّذِي لاَ يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلاَّ خَانَهُ وَرَجُلٌ لاَ يُصْبِحُ وَلاَ يُمْسِي إِلاَّ وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ ‏"‏ ‏.‏ وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوِ الْكَذِبَ ‏"‏ وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Abu Ghassan al-Misma'i, Muhammad bin al-Muthanna, iyo Muhammad bin Bishar bin Cusmaan ay ii sheegeen — erayaduna waxay ahaayeen kuwa Abu Ghassan iyo Ibn al-Muthanna — waxay yidhaahdeen: Mucaad bin Hishaam baa noo sheegay, aabbahay baa ii sheegay, oo ka weriyey Qataadah, oo ka weriyey Mudarrif bin Cabdillaahi bin ash-Shikhkhiir, oo ka weriyey Ciyaad bin Ximaar al-Mujaashiciyi, in Rasuulka Allah ﷺ uu maalin khudbaddiisa ku yidhi:

"Ogaada, Rabbigay wuxuu igu amray inaan idin baro waxaad ogeyn oo uu maanta i baray. Dhammaan hantida aan addoonkeyga siiyey waa xalaal. Anigu addoomadayda waxaan u abuuray iyagoo dhan oo xaniif ah (diinta toosan u janjeedha), laakiin shayaadiintaa u timid oo ka leexisay diintooda, waxayna ka xaaraantinimeeyeen wixii aan u xalaaleeyey, waxayna ku amreen inay ila wadaajiyaan wax aanan u soo dejin daliil. Allah wuxuu eegay dadka dhulka jooga wuuna ka carooday Carabtooda iyo Cajamtooda, marka laga reebo haraaga Ahlu-Kitaabka. Wuxuuna yidhi: 'Waxaan kuu soo diray inaan kugu imtixaamo oo aan dadka kugu imtixaamo, waxaana kuu soo dejiyey Kitaab aan biyaha lagu maydhin karin; waad akhrin kartaa adigoo soo jeeda ama hurda.' Allah wuxuu igu amray inaan gubo Qureysh. Waxaan idhi: 'Rabbiyow, markaasay madaxayga burburinayaan oo kibis ka dhigayaan.' Wuxuu yidhi: 'Ka saar sida ay kuu saareen, la dagaallamana waanu kula dagaallami doonnaa; bixi waanu kuu bixin doonnaa; ciidan dir annaguna shan laabkiis baannu diri doonnaa; oo la dagaallan kuwa ku caasiya adigoo wata kuwa ku adeeca.' Wuxuu yidhi: Dadka Jannada galaya waa saddex: Mid xukun leh oo caddaalad sameeya, sadaqeysta, oo la waafajiyey; nin naxariis badan oo qalbigiisu jilicsan yahay oo u naxariista qaraabadiisa iyo Muslim kasta; iyo mid sharaf leh oo iska ilaaliya tuugsiga inkastoo uu leeyahay qoys weyn. Wuxuuna yidhi: Dadka Naarta galaya waa shan: Kan daciifka ah ee aan lahayn awood uu xumaanta kaga fogaado; kuwa idinka mid ah ee raacraaca ah oo aan dan ka lahayn ehel ama maal; khiyaanoolaha aan damaciisu qarsoonayn xitaa hadduu yaryahay wuu khiyaameeyaa; iyo nin aan subax ama fiidmo toona gaarin isagoon kugu khiyaamaynin ehelkaaga iyo maalkaaga." Wuxuu xusay bakhaylnimada ama beenta, iyo "afka xun ee wasakhda ah." Abu Ghassan kuma xusin xadiiskiisa "bixi waanu kuu bixin doonnaa."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ilaahay wuxuu dadka ku abuuray u-diyaargarow ay ku aqoonsadaan iimaanka, balse wuxuu uga digayaa marin-habaabinta iyo dulmiga.

Erayada adag oo la sharxay
xaniif

Qofka ka jeesta sanam-caabudidda oo si daacad ah ugu jeesta Ilaaha keliya.

fitra

Dabeecadda qofka ee uu ku dhasho, taas oo u saamaxda inuu garto runta iyo cibaadada Ilaahay.

ka fogaanshaha dawarsiga

In qofku isku dayo inuu noloshiisa dabarto oo aanu gargaar weydiisan, inkastoo uu dhaqaale ahaan masuul ka yahay qoys.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay sharxaan in fitradu tilmaamayso dabeecadda asalka ah ee qofka ugu jihaysan iimaanka Ilaahay, halka barbaarinta iyo marin-habaabintu qofka ka leexin karaan. Qaybta ku saabsan hantida xalaasha ahi waxay adkaynaysaa inaan waxyaabaha Ilaahay bannaystay la xaaraantinimayn karin daliil la'aan. Sifooyinka dadka Jannada lagu sheegay waxay xoojinayaan hoggaanka caddaaladda leh, naxariista, dhawrsanaanta iyo is-xakamaynta; digniinaha ku saabsan khiyaano, wax-is-daba-marin iyo hadal foolxun waxay tilmaamayaan ceebaha akhlaaqeed ee waaweyn. Sharaxaadda qofka tabarta yar ee raacsan ma cambaaraynayso qof kasta oo nugul; waxay ka hadlayso qof aan awood isu-difaacid lahayn oo si aan ka fiirsasho lahayn loo jiido.

Casharrada maanta
  1. Hubi in caqiidadaada iyo caadooyinkaagu ku dhisan yihiin aqoon lagu kalsoonaan karo, hana xaaraantinimayn wax aan daliil Islaami ahi jirin.
  2. Ula dhaqan qoyskaaga iyo muslimiinta kale naxariis, daacadna ka noqo arrimaha lacagta iyo masuuliyadaha.
  3. U adeegso jagadaada inaad caddaalad ku dhaqanto, gargaarna bixi adigoon cidna bahdilin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.