Sahih Muslim, xadiiska 7431
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Shayban ibn Farrukhwuxuu u sheegay Muslimشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ
- 2Hammamهَمَّامٌ
- 3Ishaq ibn Abdullah ibn Abu Talhaإِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
- 4Abd ar‑Rahman ibn Abu Amraعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ
- 5Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ ثَلاَثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى فَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا فَأَتَى الأَبْرَصَ فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ . قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ قَذَرُهُ وَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا قَالَ فَأَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الإِبِلُ - أَوْ قَالَ الْبَقَرُ شَكَّ إِسْحَاقُ - إِلاَّ أَنَّ الأَبْرَصَ أَوِ الأَقْرَعَ قَالَ أَحَدُهُمَا الإِبِلُ وَقَالَ الآخَرُ الْبَقَرُ - قَالَ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا - قَالَ - فَأَتَى الأَقْرَعَ فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا الَّذِي قَذِرَنِي النَّاسُ . قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا - قَالَ - فَأَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ . فَأُعْطِيَ بَقَرَةً حَامِلاً فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا - قَالَ - فَأَتَى الأَعْمَى فَقَالَ أَىُّ شَىْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ أَنْ يَرُدَّ اللَّهُ إِلَىَّ بَصَرِي فَأُبْصِرَ بِهِ النَّاسَ - قَالَ - فَمَسَحَهُ فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ . قَالَ فَأَىُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ . فَأُعْطِيَ شَاةً وَالِدًا فَأُنْتِجَ هَذَانِ وَوَلَّدَ هَذَا - قَالَ - فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنَ الإِبِلِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنَ الْبَقَرِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنَ الْغَنَمِ . قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ قَدِ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلاَ بَلاَغَ لِيَ الْيَوْمَ إِلاَّ بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي . فَقَالَ الْحُقُوقُ كَثِيرَةٌ . فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ إِنَّمَا وَرِثْتُ هَذَا الْمَالَ كَابِرًا عَنْ كَابِرٍ . فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ . قَالَ وَأَتَى الأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا وَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَى هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ . قَالَ وَأَتَى الأَعْمَى فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلاَ بَلاَغَ لِيَ الْيَوْمَ إِلاَّ بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ إِلَىَّ بَصَرِي فَخُذْ مَا شِئْتَ وَدَعْ مَا شِئْتَ فَوَاللَّهِ لاَ أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ شَيْئًا أَخَذْتَهُ لِلَّهِ فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ فَقَدْ رُضِيَ عَنْكَ وَسُخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ .
Waxaa nooga warramay Shaybaan bin Faruukh, waxaa nooga warramay Hammaam, waxaa nooga warramay Isxaaq bin Cabdillaahi bin Abii Dalxa, waxaa ii warramay Cabdirraxmaan bin Abii Camra, in Abuu Hurayra uu uga warramay inuu maqlay Nabiga ﷺ oo leh:
"Saddex qof oo ka mid ah Banii Israa'iil ayaa jiray: mid baras leh, mid madax-bannaan (timaha ka daatay), iyo mid indhoole ah. Allah wuxuu doonay inuu imtixaano, markaasuu malag u soo diray. Malaggii wuxuu u yimid kii baraska lahaa, wuxuuna ku yiri: 'Maxaad ugu jeceshahay?' Wuxuu yiri: 'Midab wanaagsan iyo maqaar wanaagsan, iyo in iga tago waxa dadku ii karaahiyeysteen.' Markaasuu masaxay, waxaana ka tagay wasakhdaasi, waxaana la siiyay midab wanaagsan iyo maqaar wanaagsan. Malaggii wuxuu yiri: 'Xoolo noocee ah baad ugu jeceshahay?' Wuxuu yiri: 'Geela' — ama wuxuu yiri 'Lo'da', Isxaaq wuu ka shakiyay — balse kii baraska lahaa ama kii madax-bannaanaa midkood wuxuu yiri 'Geela', kan kalena wuxuu yiri 'Lo'da'. Kii Geela doortay waxaa la siiyay hal uur leh, waxaana lagu yiri: 'Allah ha kaaga barakeeyo.' Markaasuu u yimid kii madax-bannaanaa, wuxuuna ku yiri: 'Maxaad ugu jeceshahay?' Wuxuu yiri: 'Timo wanaagsan iyo in iga tago waxan dadku ii karaahiyeysteen.' Markaasuu masaxay, wayna ka tageen, waxaana la siiyay timo wanaagsan. Wuxuu yiri: 'Xoolo noocee ah baad ugu jeceshahay?' Wuxuu yiri: 'Lo'da.' Waxaana la siiyay sac uur leh, waxaana lagu yiri: 'Allah ha kaaga barakeeyo.' Markaasuu u yimid kii indhoolaha ahaa, wuxuuna ku yiri: 'Maxaad ugu jeceshahay?' Wuxuu yiri: 'In Allah ii celiyo araggayga aan dadka ku arko.' Markaasuu masaxay, Allahna araggiisii wuu u celiyay. Wuxuu yiri: 'Xoolo noocee ah baad ugu jeceshahay?' Wuxuu yiri: 'Idaha.' Waxaana la siiyay ri' dhasha, wayna dhashay, labadaasna way dhaleen. Sidaas darteed, midkood wuxuu yeeshay tog geel ah, midna tog lo' ah, midna tog ido ah. Kadib, malaggii wuxuu u yimid kii baraska lahaa isagoo muuqaalkiisii iyo qaabkiisii hore leh, wuxuuna yiri: 'Waan ahay nin miskiin ah oo safarkiisa dhexdiisa sahaydu ka go'day, maantana wax gaarsiiya ma lihi illaa Allah kadib adiga. Waxaan kugu weydiinayaa kii ku siiyay midabka wanaagsan, maqaarka wanaagsan iyo xoolaha, inaad i siiso geel aan safarkayga ku gaaro.' Wuxuu yiri: 'Xuquuq badan baa i saaran.' Markaasuu ku yiri: 'Waxaan moodaa inaan ku garanayo; miyaadan ahayn kii baraska lahaa ee dadku karaahiyeysan jireen, faqiirkana ahaa, dabadeedna Allah ku siiyay?' Wuxuu yiri: 'Xoolahan waxaan ka dhaxlay awowayaashay.' Wuxuu yiri: 'Haddaad been sheegayso, Allah ha kugu celiyo xaaladdaadii hore.' Wuxuu yiri: Kadib wuxuu u yimid kii madax-bannaanaa isagoo muuqaalkiisii hore leh, wuxuuna ku yiri sidii uu kan hore ku yiri oo kale, kanina wuxuu ugu jawaabay sidii kan hore oo kale. Wuxuu yiri: 'Haddaad been sheegayso, Allah ha kugu celiyo xaaladdaadii hore.' Wuxuu yiri: Kadib wuxuu u yimid kii indhoolaha ahaa isagoo muuqaalkiisii iyo qaabkiisii hore leh, wuxuuna yiri: 'Waan ahay nin miskiin ah iyo socoto, sahaydaydu way iga go'day safarkayga dhexdiisa, maantana wax i gaarsiiya ma lihi illaa Allah kadib adiga. Waxaan kugu weydiinayaa kii kuu celiyay araggaaga iyo idaha, inaad i siiso ri' aan safarkayga ku gaaro.' Wuxuu yiri: 'Indhoole baan ahaan jiray, Allahna araggaygii wuu ii celiyay; qaado waxaad doonto, iskana dhaaf waxaad doonto. Wallaahi, maanta kuguma dhibayo waxaad u qaadato dartii Allah.' Markaasuu yiri: 'Xoolahaaga hayso. Xaqiiqdii waa la idin imtixaamay, Allahna waa kaa raalli noqday, labadii saaxiibbadaana wuu ka carooday.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mahadnaqnimadu waxay muuqataa marka nicmooyinka la helay ay horseedaan deeqsinimo.
In qof la tijaabiyo si loo muujiyo sida uu uga falceliyo.
Socdaale u baahan gargaar intuu safarka ku jiro.
Xayawaan uur ku sido ilmo.
Culimadu waxay tilmaamaan in caafimaadka iyo maalku yihiin nicmooyin iyo imtixaanno labadaba: sida qofku ula dhaqmo ayaa muujisa mahadnaq ama mahadnaq la’aan. Labadii nin ee inkiray baahidoodii hore oo diiday qofkii baahnaa waa la canaantay; ninkii indhaha la’aa wuxuu qiray nicmada Alle, wuxuuna diyaar u ahaa inuu wax bixiyo. Werintani waxay ammaanaysaa sadaqada iyo caawinta socdaalka, balse ma barayso in qofku hantidiisa oo dhan bixiyo.
- Maalin kasta qiro nicmooyinkaaga, Alle-na ugu mahadnaq hadal iyo ficilba.
- Miisaaniyaddaada meel uga reeb inaad si wax ku ool ah u caawiso dadka baahan iyo socdaalayaasha.
- Codsi gargaar si fudud ha u diidin; ka fiirso waxa aad si daacad ah oo masuuliyad leh ugu biirin karto.
Werintan ku jirta Saxiix Muslim waxay ka hadlaysaa isla qisada, waxayna soo bandhigaysaa nooc la xiriira imtixaankii saddexda nin.
Sahih Muslim · #7430 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay qisada ninkii baraska qabay, kii bidaarta lahaa iyo ninkii indhaha la’aa ku soo werinaysaa silsilad kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.