Sahih Muslim, xadiiska 7511
Waxaa weriyey Suhaib ibn Sinan. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Suhaib ibn Sinan
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ، أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَىَّ غُلاَمًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ . فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلاَمًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلاَمَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي . وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ . فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتِ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمِ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ . فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَىْ بُنَىَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي . قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنِ ابْتُلِيتَ فَلاَ تَدُلَّ عَلَىَّ . وَكَانَ الْغُلاَمُ يُبْرِئُ الأَكْمَهَ وَالأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَا هُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لاَ أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ . فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي . قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ . فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلاَمِ فَجِيءَ بِالْغُلاَمِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَىْ بُنَىَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الأَكْمَهَ وَالأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ . فَقَالَ إِنِّي لاَ أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ . فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ . فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ . فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلاَمِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ . فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلاَّ فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ . فَرَجَفَ بِهِمُ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ . فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلاَّ فَاقْذِفُوهُ . فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ . فَانْكَفَأَتْ بِهِمُ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ . فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ . قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعِ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلاَمِ . ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي . فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلاَمِ . ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلاَمِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلاَمِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلاَمِ . فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ . فَأَمَرَ بِالأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا . أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ . فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتِ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلاَمُ يَا أُمَّهِ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ " .
Suheyb wuxuu ka wariyey in Rasuulka Allah ﷺ yiri:
"Waxaa idinka horreeyey boqor, wuxuuna lahaa saaxir. Markii uu saaxirkii gaboobay, wuxuu boqorkii ku yiri: 'Anigu waan gaboobaye, ii soo dir wiil aan sixirka baro.' Boqorkiina wiil buu u soo diray si uu wax u baro. Jidkiisii markuu marayey wuxuu arkay raahib (caabud) fadhiya, wuu u fariistay oo hadalkiisii buu dhageystay, wuuna ka helay. Markasta oo uu saaxirka u socdo wuxuu soo mari jiray raahibka oo wuu la fariisan jiray; markuu saaxirka u tagana wuu garaaci jiray. Arrintii buu raahibkii uga cawday, markaasuu ku yiri: 'Haddaad saaxirka ka baqato waxaad tiraahdaa: Ehelkaygaa i xannibay. Haddaad ehelkaaga ka baqatana waxaad tiraahdaa: Saaxirkii baa i xannibay.' Isagoo xaalkiisu sidaas yahay ayaa waxaa yimid dugaag weyn oo dadkii jidka ku gooyay. Wiilkii baa yiri: 'Maanta waxaan ogaan doonaa in saaxirku ka fadlan yahay iyo in raahibku ka fadlan yahay.' Dhagax buu qaatay oo yiri: 'Allow, haddii arrinka raahibku kula qaalisan yahay arrinka saaxirka, dil xayawaankan si dadku u dhaafaan.' Wuu ku tuuray oo wuu dilay, dadkiina way dhaafeen. Raahibkii buu u yimid oo warkii u sheegay. Raahibkii baa ku yiri: 'Wiilkaygiyow, maanta adigaa iga fadlan. Arrinkaagu heer buu gaaray oo aan arkayo, waana lagugu imtixaami doonaa. Haddii lagu imtixaamo ha igu tilmaamin.' Wiilkii wuxuu daaweyn jiray indhoolaha iyo baraska, dadkana wuxuu ka daaweyn jiray cudurrada kala duwan. Nin boqorka la fadhiisan jiray oo indho beelay ayaa maqlay, wuxuuna u yimid isagoo hadiyado badan wata. Wuxuu yiri: 'Waxaas oo dhan adigaa leh haddaad i daweyso.' Wiilkii baa yiri: 'Anigu cidna ma daaweeyo, Allah unbaa daaweeya. Haddaad Allah rumeysato, Allah baan kuu baryayaa wuuna ku daaweynayaa.' Ninkii Allah buu rumeeyey, Allahna waa daaweeyey. Boqorkii buu u yimid oo sidii hore buu ula fariistay. Boqorkii baa ku yiri: 'Yaa araggaaga kuu celiyey?' Wuxuu yiri: 'Rabbigay.' Boqorkii baa yiri: 'Ma Rabbigayga mooyee Rabb kale baad leedahay?' Wuxuu yiri: 'Rabbigayga iyo Rabbigaaguba waa Allah.' Boqorkii baa qabtay oo silciyey ilaa uu wiilkii ku tilmaamay. Wiilkii baa loo keenay, boqorkiina wuxuu ku yiri: 'Wiilkaygiyow, sixirkaagu heer buu gaaray oo aad indhoolaha iyo baraska ku daaweyso, waxyaalo badanna aad sameyso.' Wiilkii baa yiri: 'Anigu cidna ma daaweeyo, Allah unbaa daaweeya.' Boqorkii baa qabtay oo silciyey ilaa uu raahibkii ku tilmaamay. Raahibkii baa loo keenay, waxaana lagu yiri: 'Diintaada ka noqo.' Wuu diiday. Miinshaar baa loo yeeray, madaxa bartankiisa ayaa la saaray, laba buu u jeexay ilaa labadii qaybood ay dhaceen. Kadib ninkii boqorka la fadhiisan jiray baa la keenay, waxaana lagu yiri: 'Diintaada ka noqo.' Wuu diiday, miinshaarkii baa madaxa bartankiisa la saaray oo laba loo jeexay ilaa labadii qaybood ay dhaceen. Kadib wiilkii baa la keenay, waxaana lagu yiri: 'Diintaada ka noqo.' Wuu diiday. Boqorkii baa koox asxaabtiisa ah u dhiibay oo ku yiri: 'Taga oo buurta hebel fuula, haddaad madaxeeda gaartaan oo uu diintiisa ka noqdo daaya, haddii kalena hoos u tuura.' Way tageen oo buurtii bay fuuleen. Wiilkii baa yiri: 'Allow, siday doonaan iiga kaafi.' Buurtii baa la gariirtay, wayna soo dhaceen, isaguna isagoo lugeynaya buu boqorkii u yimid. Boqorkii baa ku yiri: 'Asxaabtaadii maxay noqdeen?' Wuxuu yiri: 'Allah baa iiga kaafiyey.' Mar kale buu koox asxaabtiisa ah u dhiibay oo ku yiri: 'Taga oo doonni yar ku qaada, badda dhexdeeda geeya, hadduu diintiisa ka noqdo daaya, haddii kalena ku tuura.' Way tageen, wiilkiina wuxuu yiri: 'Allow, iyaga iyo waxay damacsan yihiin iiga kaafi.' Doonnidii baa rogmatay, wayna qarqadeen, isaguna isagoo lugeynaya buu boqorkii u yimid. Boqorkii baa ku yiri: 'Asxaabtaadii maxay noqdeen?' Wuxuu yiri: 'Allah baa iiga kaafiyey.' Wiilkii baa boqorkii ku yiri: 'I dili maysid ilaa aad samayso waxaan kugu amrayo.' Boqorkii baa yiri: 'Waa maxay?' Wuxuu yiri: 'Dadka meel bannaan ku ururi, geed jirridiisna igu xir, kadib fallaar kiishkayga ka soo qaad, qaansada dhexdeeda saar, oo dheh: Magaca Allah, Rabbiga wiilkan. Kadibna i toog. Haddaad taas samayso waad i dishay.' Dadkii buu meel bannaan ku ururiyey, geed jirridiisna wuu ku xiray. Falaar buu kiishkiisa ka soo qaatay, qaansada dhexdeeda buu saaray, wuxuuna yiri: 'Magaca Allah, Rabbiga wiilkan.' Kadibna wuu toogtay. Falaartii baa shakiiskiisa (dhinaca madaxa) kaga dhacday. Gacantiisii buu meeshii falaartu kaga dhacday saaray, wuuna dhintay. Dadkii baa yiri: 'Waxaan rumeynay Rabbiga wiilkan, waxaan rumeynay Rabbiga wiilkan, waxaan rumeynay Rabbiga wiilkan!' Boqorkii baa loo yimid oo lagu yiri: 'Ma aragtay wixii aad ka digtoonayd? Wallaahi digniintaadii way kugu dhacday, dadkii way rumeeyeen!' Wuxuu amray in godad laga qodo afafka waddooyinka, waa la qoday, dab baa lagu shiday. Wuxuu yiri: 'Kii diintiisa ka noqon waaya ku tuura,' ama waxaa lagu yiraahdaa: 'Ku bood.' Sidaas bay yeelayeen ilaa ay timi haweeney wadata ilmaheeda. Way ka cabsatay inay ku dhacdo, wiilkii (ilmahii) baa ku yiri: 'Hooyaday, samir, adigu xaq baad ku sugan tahay.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Wiilku wuxuu daacad u ahaadaa Allah, adkaysigiisuna wuxuu dad dhan ku hoggaamiyaa iimaanka.
Nin u go’ay cibaadada iyo waxbaridda diinta.
God qoto dheer oo la qoday; boqorku wuxuu amray in dab lagu shido.
Dhinaca madaxa, inta u dhexaysa isha iyo dhegta.
Culimada hore waxay sheekadan ka soo qaataan in bogsiinta mucjisada ahi ugu dambayn ka timaaddo Allah, mu’miniintuna ay adkaysan karaan marka la silciyo. Wiilku bogsiinta naftiisa uma nisbeeyo, balse Allah ayuu baryaa. Culimadu sidoo kale waxay ka hadlaan inuu dhimashadiisa aqbalay si dadku si cad u qirtaan iimaanka Allah; tani ma aha dhiirrigelin guud oo qofku naftiisa khatar gelinayo. Sheekadani keligeed saldhig uma aha ku dhaqanka sixirka: wiilku wuxuu qirayaa in Allah yahay Rabbiga iyo Kan wax bogsiiya.
- Ku adkayso iimaankaaga marka cadaadiska bulshada ama cabsidu kugu riixdo inaad ka noqoto.
- Caawinta iyo bogsashada naftaada ha u nisbayn; Allah bari, una qir inuu yahay Badbaadiyaha ugu dambeeya.
- Dadka cadaadiska ku jira ku taageer gargaar wax ku ool ah iyo hadallo dhiirrigelin leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.