Sahih Muslim, xadiiska 7521
Waxaa weriyey Al-Bara' ibn 'Azib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Al‑Bara ibn Azib
- 1Salama ibn Shabibwuxuu u sheegay Muslimسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ
- 2Al‑Hasan ibn A'yanالْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ
- 3Zuhayrزُهَيْرٌ
- 4Abu Ishaqأَبُو إِسْحَاقَ
- 5Al‑Bara ibn Azibالْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ، يَقُولُ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلاً فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ . فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلاَ الطَّرِيقُ فَلاَ يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلاَمُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ . قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ . فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضِ الضَّرْعَ مِنَ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى - قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الأُخْرَى يَنْفُضُ - فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ - قَالَ - فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ - قَالَ - فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ " أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ " . قُلْتُ بَلَى . قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَ مَا زَالَتِ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ - قَالَ - وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنَ الأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ " لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا " . فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَىَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ . فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَى فَرَجَعَ لاَ يَلْقَى أَحَدًا إِلاَّ قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَا هُنَا فَلاَ يَلْقَى أَحَدًا إِلاَّ رَدَّهُ - قَالَ - وَوَفَى لَنَا .
Waxaa ii warramay Salamah bin Shabib, waxaa noo warramay Al-Xasan bin Acyan, waxaa noo warramay Zuhayr, waxaa noo warramay Abuu Isxaaq, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Al-Baraa' bin Caazib oo leh: Abuu Bakar Al-Siddiiq ayaa yimid guriga aabbahay, wuxuuna ka iibsaday haawdaj (kursiga geela), wuxuuna ku yiri Caazib: 'Ii soo dir wiilkaaga si uu iigu qaado gurigeyga.' Aabbahay ayaa igu yiri: 'U qaad.' Waan u qaaday, aabbahayna wuu la baxay si uu u soo qaato lacagtii. Aabbahay ayaa ku yiri: 'Abuu Bakaroow, ii sheeg sidii aad sameyseen habeenkii aad safarka la gasheen Rasuulka Allah ﷺ.' Wuxuu yiri: 'Haa, waannu safarnay habeennimadii oo dhan ilaa qorraxdu istaagto duhurkii, jidkuna cidlo noqday oo aan cidina marin. Kadib waxaa noo muuqday dhagax dheer oo leh hoos aanay qorraxdu weli gaarin. Halkaas ayaan degney. Anigu waxaan aaday dhagaxa, gacantaydana waxaan ku simay meel uu Nabigu ﷺ ku seexdo hooskiisa. Kadib waxaan ku fidiyey harag, waxaanan iri: 'Seexo, Rasuulka Allow, aniguna waan kaa ilaalinayaa agagaarkaaga.' Wuu seexday, aniguna dibadda baan u baxay si aan u ilaaliyo. Markaas baan arkay adhijir soo socda oo adhyihiisa wata, isagoo raba inuu nasto dhagaxaas hoostiisa. Waan la kulmay oo waxaan iri: 'Wiilyahow, yaad tahay?' Wuxuu yiri: 'Waxaan ahay nin reer Madiina ah.' Waxaan iri: 'Adhyahaagu caano ma leeyihiin?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Waxaan iri: 'Ma ii lisaysaa?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Wuxuu qabtay ri', waxaanan ku iri: 'Ka nadiifi tharada timaha, ciidda iyo wasakhda.' (Al-Baraa' wuxuu garaacay gacan kale si uu u tuso sida loo nadiifiyo). Wuxuu ii lisay caano yar oo uu ku shubay weel uu watay. Anigu waxaan watay weel biyo ah oo aan ugu talagalay Nabiga ﷺ inuu ka cabo oo ku waysaysto. Waxaan u imid Nabiga ﷺ, waxaanan karhay inaan hurdada ka toosiyo, laakiin wuu soo toosay. Waxaan caanaha ku daray biyo ilaa ay ka qaboobaan. Waxaan iri: 'Rasuulka Allow, cab caanahan.' Wuu cabay ilaa aan ka raalli noqday. Kadib wuxuu yiri: 'Miyaanu la gaarin xilligii bixitaanka?' Waxaan iri: 'Haa.' Waannu baxnay markay qorraxdu dhaaftay duhurkii. Waxaa na daba galay Suraaqah bin Maalik annagoo marayna dhul siman. Waxaan iri: 'Rasuulka Allow, waa nalagu soo gaaray!' Wuxuu yiri: 'Ha murugoon, Allah baa nala jira.' Rasuulka Allah ﷺ ayaa ku duceeyey isaga, faraskiisiina caloosha ayuu dhulka u galay. Wuxuu yiri: 'Waan ogahay inaad igu ducayseen. Igu duceeya, Allah baan idinkugu dhaartaye inaan idinka celiyo cid kasta oo idin raadisay.' Nabigu ﷺ ayaa u duceeyey, wuuna badbaaday. Wuu noqday, cid kasta oo uu la kulmana wuxuu ku yiri: 'Dhulkan waan soo hubiyey, cidina kuma jirto.' Cid kasta oo uu arkana wuu celinayey. Ballantiisiina wuu noo oofiyey.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu si taxaddar leh ugu adeegay Nabiga ﷺ, wuxuuna Alle talo saartay intii hijrada lagu jiray.
Xadiisku wuxuu ka warramayaa safarkii Nabiga ﷺ iyo Abuu Bakr intii hijrada lagu jiray, oo ay ku jireen nasashadoodii jidka iyo daba-galkii Suraaqa ibn Maalik.
U haajiriddii Nabiga ﷺ iyo asxaabtiisii Maka uga guureen Madiina.
In Alle la talo saarto iyadoo isla markaas la qaadanayo tallaabooyinka loo baahan yahay.
Isdaahirinta biyaha lagu sameeyo ee ka horreysa salaadda.
Culimadu waxay ficillada Abuu Bakr u arkaan tusaale u ah adeeg daacadnimo leh, daryeel hore loo sii qorsheeyay iyo ilaalinta Nabiga ﷺ. Hadalka «Alle wuu nala jiraa» wuxuu ina barayaa in Alle talo saarashadu ay la socoto taxaddar wax-ku-ool ah, sida meel lagu nasto raadinteeda iyo ilaalinta hareeraha. Waxa kale oo laga fahmayaa in ballan oofintu tahay sifo wanaagsan: Suraaqa ballankiisii wuu oofiyay, wuxuuna eryadayaashii ka leexiyay raadinta.
- Marka hawl adag ku hortaallo, qaado tallaabooyin taxaddar leh ka dibna Alle talo saar.
- Dadka kale si feejigan ugu adeeg: Abuu Bakr wuxuu Nabiga ﷺ u diyaariyay nasasho, cabbid iyo ilaalin.
- Oofi ballamaha, xataa marka duruufuhu is beddelaan.
Xadiiskani wuxuu barayaa in Alle talo saarashadu ay la socoto ficil; waanadii Ibn Cabbaas waxay tawakkulka ku xidhaysaa adeecidda iyo in Alle gargaar la weydiisto.
Sahih Muslim · #7520 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu bixiyaa cashar la xidhiidha aakhiro, wuxuuna gacan ka geystaa fahamka macnaha ruuxiga ah ee kitaabka ka hadlaya dhawrsanaanta iyo qalbi-jilicsanaanta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.